सूत सूत महाभागस्त्वमस्मद्गुरुरुत्तमः
ऋषय ऊचुः
सूत सूत महाभागस्त्वमस्मद्गुरुरुत्तमः ।
अतस्त्वां परिपृच्छामो भवतोऽनुग्रहो यदि
॥१॥श्रद्धालुषु च शिष्येषु त्वादृशा गुरवस्सदा ।
स्निग्धभावा इतीदं नो दर्शितम्भवताधुना
॥२॥विरजाहोमसमये वामदेवमतम्पुरा ।
सूचितम्भवतास्माभिर्न श्रुतं विस्तरान्मुने
॥३॥तदिदानीं श्रोतुकामाः श्रद्धया परमादरात् ।
वयं सर्व्वे कृपासिंधो प्रीत्या तद्वक्तुमर्हसि
॥४॥इति तेषां वचः श्रुत्वा सूतो हृष्टतनूरुहः ।
नमस्कृत्य महादेवं गुरोः परतरं गुरुम्
॥५॥महादेवीं त्रिजननीं गुरुं व्यासश्च भक्तितः ।
प्राह गम्भीरया वाचा मुनीनाह्लादयन्निदम्
॥६॥सूत उवाच
स्वस्त्यस्तु मुनयस्सर्वे सुखिन स्सन्तु सर्व्वदा ।
शिवभक्ता स्थिरात्मानश्शिवे भक्तिप्रवर्तकाः
॥७॥तदतीव विचित्रं हि श्रुतं गुरुमुखाम्बुजात् ।
इतः पूर्वम्मया नोक्तं गुह्यप्राकट्यशंकया
॥८॥यूयं खलु महाभागाश्शिवभक्ता दृढव्रताः ।
इति निश्चित्य युष्माकं वक्ष्यामि श्रूयताम्मुदा
॥९॥पुरा रथन्तरे कल्पे वामदेवो महामुनिः ।
गर्भमुक्तश्शिवज्ञानविदां गुरुतमस्स्वयम्
॥१०॥वेदागमपुराणादिसर्व्वशास्त्रार्थवत्त्ववित् ।
देवासुरमनुष्यादिजीवानां जन्मकर्म्मवित्
॥११॥भस्मावदातसर्व्वांगो जटामण्डललमंडितः ।
निराश्रयो निःस्पृहश्च निर्द्वन्द्वो निरहंकृतिः
॥१२॥दिगंबरो महाज्ञानी महेश्वर इवापरः ।
शिष्यभूतैर्मुनीन्द्रैश्च तादृशैः परिवारितः
॥१३॥पर्य्यटन्पृथिवीमेतां स्वपाद स्पर्शपुण्यतः ।
पवित्रयन्परे धाम्नि निमग्नहृदयोन्वहम्
॥१४॥कुमारशिखरम्मेरोर्द्दक्षिणं प्राविशन्मुदा ।
यत्रास्ते भगवानीशतनयश्शिखिवाहनः
॥१५॥ज्ञानशक्तिधरो वीरस्सर्वासुरविमर्दनः ।
गजावल्लीसमायुक्तस्सर्व्वैर्देवैर्नमस्कृतः
॥१६॥तत्र स्कन्दसरो नाम सरस्सागरसन्निभम् ।
शिशिरस्वादुपानीयं स्वच्छागाधबहूदकम्
॥१७॥सर्व्वाश्चर्य्यगुणोपेतं विद्यते स्वामिसन्निधौ ।
तत्र स्नात्वा वामदेवस्सहशिष्यैर्महामुनिः
॥१८॥कुमारं शिखरासीनं मुनिवृन्दनिषेवितम् ।
उद्यदादित्यसंकाशं मयूरवरवाहनम्
॥१९॥चतुर्भुजमुदारांगं मुकुटादिविभूषितम् ।
शक्तिरत्नद्वयोपास्यं शक्तिकुक्कुटधारिणम्
॥२०॥वरदाभयहस्तञ्च दृष्ट्वा स्कन्दं मुनीश्वरः ।
सम्पूज्य परया भक्त्या स्तोतुं समुपचक्रमे
॥२१॥वामदेव उवाच
ॐ नमः प्रणवार्थाय प्रणवार्थविधायिने ।
प्रणवाक्षरबीजाय प्रणवाय नमोनमः
॥२२॥वेदान्तार्थस्वरूपाय वेदान्तार्थविधायिने ।
वेदान्तार्थविदे नित्यं विदिताय नमोनमः
॥२३॥नमो गुहाय भूतानां गुहासु निहिताय च ।
गुह्याय गुह्यरूपाय गुह्यागमविदे नमः
॥२४॥अणोरणीयसे तुभ्यं महतोपि महीयसे ।
नमः परावरज्ञाय परमात्मस्वरूपिणे
॥२५॥स्कन्दाय स्कन्दरूपाय मिहिरारुणेतेजसे ।
नमो मन्दारमालोद्यन्मुकुटादिभृते सदा
॥२६॥शिवशिष्याय पुत्राय शिवस्य शिवदायिने ।
शिवप्रियाय शिवयोरानन्दनिधये नम
॥२७॥गांगेयाय नमस्तुभ्यं कार्तिकेयाय धीमते ।
उमापुत्राय महते शरकाननशायिने
॥२८॥षडक्षरशरीराय षड्विधार्थविधायिने ।
षडध्वातीतरूपाय षण्मुखाय नमोनमः
॥२९॥द्वादशायतनेत्राय द्वादशोद्यतबाहवे ।
द्वादशायुधधाराय द्वादशात्मन्नमोस्तु ते
॥३०॥चतुर्भुजाय शान्ताय शक्तिकुक्कुट धारिणे ।
वरदाय विहस्ताय नमोऽसुरविदारिणे
॥३१॥गजावल्लीकुचालिप्तकुंकुमांकितवक्षसे ।
नमो गजाननानन्दमहिमानंदितात्मने
॥३२॥ब्रह्मादिदेवमुनिकिन्नरगीयमानगाथाविशेषशुचिचिंतितकीर्त्तिधाम्ने ।
वृन्दारकामलकिरीटविभूषणस्रक्पूज्याभिरामपदपंकज ते नमोस्तु
॥३३॥इति स्कन्दस्तवन्दिव्यं वामदेवेन भाषितम् ।
यः पठेच्छृणुयाद्वापि स याति परमां गतिम्
॥३४॥महाप्रज्ञाकरं ह्येतच्छिवभक्तिविवर्द्धनम् ।
आयुरारोग्यधनकृत्सर्व्वकामप्रदं सदा
॥३५॥इति स्तुत्वा वामदेवो देवं सेनापतिं प्रभुम् ।
प्रदक्षिणात्रयं कृत्वा प्रणम्य भुवि दण्डवत्
॥३६॥साष्टांगं च पुनः कृत्वा प्रदक्षिणनमस्कृतम् ।
अभवत्पार्श्वतस्तस्य विनयावनतो द्विजाः
॥३७॥वामदेवकृतं स्तोत्रम्परमार्थविजृम्भितम् ।
श्रुत्वाभवत्प्रसन्नो हि महेश्वरसुतः प्रभुः
॥३८॥तमुवाच महासेनः प्रीतोस्मि तव पूजया ।
भक्त्या स्तुत्या च भद्रन्ते किमद्यकरवाण्यहम्
॥३९॥मुने त्वं योगिनान्मुख्यः परिपूर्णश्च निस्पृहः ।
भवादृशां हि लोकेस्मिप्रार्थनीयं न विद्यते
॥४०॥तथापि धर्म्मरक्षायै लोकानुग्रहकांक्षया ।
त्वादृशा साधवस्सन्तो विचरन्ति महीतले
॥४१॥श्रोतव्यमस्ति चेद्ब्रह्मन्वक्तुमर्हसि साम्प्रतम् ।
तदिदानीमहं वक्ष्ये लोकानुग्रहहे तवे
॥४२॥इति स्कन्दवचः श्रुत्वा वामदेवो महामुनिः ।
प्रश्रयावनतः प्राह मेघगम्भीरया गिरा
॥४३॥वामदेव उवाच
भगवन्परमेशस्त्वं परापरविभूतिदः ।
सर्व्वज्ञसर्वकर्त्ता च सर्व्वशक्तिधरः प्रभुः
॥४४॥जीवा वयं तु ते वक्तुं सन्निधौ परमेशितुः ।
तथाप्यनुग्रहो यन्ते यत्त्वं वदसि मां प्रति
॥४५॥कृतार्थोहं महाप्राज्ञ विज्ञानकणमात्रतः ।
प्रेरितः परिपृच्छामि क्षन्तव्योतिक्रमो मम
॥४६॥प्रणवो हि परः साक्षात्परमेश्वरवाचकः ।
वाच्यः पशुपतिर्देवः पशूनां पाशमोचकः
॥४७॥वाचकेन समाहूतः पशून्मोचयते क्षणात् ।
तस्माद्वाचकतासिद्धिः प्रणवेन शिवम्प्रति
॥४८॥ॐ मितीदं सर्वमिति श्रुतिराह सनातनी ।
ओमिति ब्रह्म सर्व्वं हि ब्रह्मेति च समब्रवीत्
॥४९॥देवसेनापते तुभ्यन्देवानाम्पतये नमः ।
नमो यतीनाम्पतये परिपूर्णाय ते नमः
॥५०॥एवं स्थिते जगत्यस्मिञ्छिवादन्यन्न विद्यते ।
सर्व्वरूपधरः स्वामी शिवो व्यापी महेश्वरः
॥५१॥समष्टिव्यष्टिभावेन प्रणवार्थः श्रुतो मया ।
न जातुचिन्महासेन संप्राप्तस्त्वादृशो गुरुः
॥५२॥अतः कृत्वानुकंपां वै तमर्थं वक्तुमर्हसि ।
उपदेशविधानेन सदाचारक्रमेण च
॥५३॥स्वाम्येकः सर्ब्वजन्तूनां पाशच्छेदकरो गुरुः ।
अतस्त्वत्कृपया सोऽर्थः श्रोतव्यो हि मया गुरो
॥५४॥इति स मुनिना पृष्टः स्कन्दः प्रणम्य सदाशिवं प्रणववपुषं साष्टत्रिंशत्कलावरलक्षितम् ।
सहितमुमया शश्वत्पार्श्वे मुनिप्रवरान्वितं गदितुमुपचक्राम श्रेयः श्रुतिष्वपि गोपितम्
॥५५॥इति श्रीशिवमहापुराणे षष्ठ्यां कैलाससंहितायां वामदेवब्रह्मवर्णनन्नामैकादशोऽयाय
॥११॥