मुख्यं गम्यताम्

उदाहरणानि

शीघ्र मार्गाः

पूर्ण पृष्ठसूची

शिवपुराणम् — कैलाससंहिता, अध्याय ८

3
कैलाससंहिता · 8

अत्रास्ति च महादेवि खल्वावरणपंचकम्

ईश्वर उवाच

अत्रास्ति च महादेवि खल्वावरणपंचकम् ।

पंचावरणपूजान्तु प्रारभेत यथाक्रमम्

॥१॥

प्रथमम्पूजितौ यत्र तत्रैव क्रमशस्सुधीः ।

गन्धाद्यैरर्चयेत्पूर्वं देवौ हेरंबषण्मुखौ

॥२॥

पंच ब्रह्माणि परितो वृत्ते सम्पूजयेत्क्रमात् ।

ईशानदेशे पूर्वे च दक्षिणे चोत्तरे तथा

॥३॥

पश्चिमे च ततस्तस्मिन्षडंगानि समर्चयेत ।

आग्नेये च तथैशाने नैर्ऋते वायुदेशके

॥४॥

मध्ये नेत्रन्तद्वदस्त्रम्पूर्वादिपरितः क्रमात् ।

प्रथमावरणम्प्रोक्तं द्वितीयावरणं शृणु

॥५॥

अनन्तम्पूर्वदिक्पत्रे सूक्ष्मन्दक्षिणतस्तथा ।

शिवोत्तमं पश्चिमत एकनेत्रन्तथोत्तरे

॥६॥

एकरुद्रन्तथैशाने त्रिमूर्तिं वह्निदिग्दले ।

श्रीकण्ठं नैर्ऋते वायौ शिखण्डीशं समर्चयेत्

॥७॥

द्वितीयावरणे चैव पूज्यास्ते चक्रवर्तिनः ।

पूर्वद्वारस्य मध्ये तु वृषेशानम्प्रपूजयेत्

॥८॥

तद्दक्षिणे नन्दिनञ्च महाकालन्तदुत्तरे ।

भृंगीशन्दक्षिणद्वारपश्चिमे सम्प्रपूजयेत्

॥९॥

तत्पूर्वकोष्ठे गन्धाद्यैस्सम्प्रपूज्य विनायकम् ।

पश्चिमोत्तरकोष्ठे च वृषभन्दक्षिणे गुहम्

॥१०॥

उत्तरद्वारपूर्वे तु प्रदक्षिणविधानतः ।

नामाष्टकविधानेन पूजयेदुच्यते हि तत्

॥११॥

भवं शर्वं तथेशानं रुद्रम्पशुपतिम्पुनः ।

उग्रम्भीमम्महादेवन्तृतीयावरणन्त्विदम्

॥१२॥

यो वेदादौ स्वर इति समावाह्य महेश्वरम् ।

पूजयेत्पूर्वदिग्भागे कमले कर्णिकोपरि

॥१३॥

ईश्वरम्पूर्वदिक्पत्रे विश्वेशन्दक्षिणे ततः ।

सौम्ये तु परमेशानं सर्वेशम्प श्चिमे यजेत्

॥१४॥

दक्षिणे तु यजेद्रुद्रमावोराजानमित्यृचा ।

आवाह्य गन्धपुष्पाद्यैः कर्णिकायान्दलेषु च

॥१५॥

शिवः पूर्वे दक्षिणतो हर उत्तरतो मृडः ।

भवः पश्चिमदिक्पत्रे पूज्या एते यथाक्रमम्

॥१६॥

उत्तरे विष्णुमावाह्य गन्धपुष्पादिभिर्यजेत् ।

प्रतद्विष्णुरिति प्रोच्य कर्णिकायान्दलेषु च

॥१७॥

वासुदेवम्पूर्वभागे दक्षिणे चानिरुद्धकम् ।

सौम्ये संकर्षणञ्चैव प्रद्युम्नम्पश्चिमे यजेत्

॥१८॥

ब्रह्माणम्पश्चिमे पद्मे समावाह्य समर्चयेत् ।

हिरण्यगर्भः समवर्तत इति मंत्रेण मंत्रवित्

॥१९॥

हिरण्यगर्भं पूर्वस्यां विराजन्दक्षिणे ततः ।

उत्तरे पुष्करञ्चैव कालम्पश्चिमतो यजेत्

॥२०॥

सर्वोर्द्ध्वपंक्तौ पूर्वादिप्रदक्षिणविधानतः ।

तत्तत्स्थानेषु संपूज्य लोकपालाननुक्रमात्

॥२१॥

रान्तंपान्तं तथा ज्ञान्तं लान्तं लान्तमपूर्वकम् ।

षान्तं सान्तञ्च वेदाद्यं श्रीबीजञ्च दशक्रमात्

॥२२॥

बीजानि लोकपालानामेतैरेतान्समर्चयेत् ।

नैर्ऋते चोत्तरे तद्वदीशानस्य च दक्षिणे

॥२३॥

ब्रह्म विष्णू च विधिना पूजयेदुपचारकैः ।

बाह्यरेखासु देवेशम्पञ्चमावरणे यजेत्

॥२४॥

श्रीमत्त्रिशूलमीशाने वज्रं माहेन्द्रदिङ्मुखे ।

परशुं वह्निदिग्भागे याम्ये सायकमर्चयेत्

॥२५॥

नैर्ऋते तु यजेत्खड्गम्पाशं वरुणगोचरे ।

अंकुशं मारुते भागे पिनाकं चोत्तरे यजेत्

॥२६॥

पश्चिमाभिमुखं रौद्रं क्षेत्रपालं समर्चयेत् ।

यथाविधि विधानज्ञश्शिवप्रीत्यर्थमेव च

॥२७॥

कृताञ्जलिपुटास्सर्वे चिन्त्याः स्मितमुखाम्बुजाः ।

सादरं प्रेक्षमाणाश्च देवं देवीञ्च सर्वदा

॥२८॥

इत्थमावरणाभ्यर्चां कृत्वा विक्षेपशान्तये ।

पुनरभ्यर्च्य देवेशम्प्रणवं च शिवं वदेत्

॥२९॥

एवमभ्यर्च्य विधिवद्गन्धाद्यैरुपचारकैः ।

उपचर्य्य ततो दद्यान्नैवेद्यं विधिसाधितम्

॥३०॥

पुनराचमनीयं च दद्यादर्घ्यं यथा पुरा ।

ततो निवेद्य पानीयन्ताम्बूलं चोपदेशतः

॥३१॥

नीराजनादिकं कृत्वा पूजाशेषं समापयेत् ।

ध्यात्वा देवं च देवीञ्च मनुमष्टोत्तरं जपेत्

॥३२॥

तत उत्थाय रचितपुष्पाञ्जलिपुटः स्थितः ।

जपेद्ध्यात्वा महादेवं यो देवानामिति क्रमात्

॥३३॥

यो वेदादौ स्वरः प्रोक्त इत्यंतम्परमेश्वरि ।

पुष्पाञ्जलिन्ततो दत्त्वा त्रिः प्रदक्षिणमाचरेत्

॥३४॥

साष्टांगम्प्रणमेत्तं स भक्त्या परमयान्वितः ।

पुनः प्रदक्षिणां कृत्वा प्रणमेत्पुनरेकधा

॥३५॥

स्थित्वासने समभ्यर्च्य देवं नामाष्टकेन च ।

साधु वासाधु वा कर्म यद्यदाचरितं मया

॥३६॥

तत्सर्वं भगवञ्छम्भो भवदाराधनम्परम् ।

इति शंखोदकेनैव सपुष्पेण समर्पयेत्

॥३७॥

पूज्यं पुनस्समभ्यर्च्य सार्थं नामाष्टकं जपेत् ।

तदेव शृणु देवेशि संब्रुवे तव भक्तितः

॥३८॥

इति श्रीशिवमहापुराणे षष्ठ्यां कैलाससंहितायामावरणपूजावर्णनं नामाष्टमोऽध्यायः ॥ ८ ॥