मुख्यं गम्यताम्

Try searching

Quick links

Crawlable search page

Yoga Vāsiṣṭham — Nirvāṇaprakaraṇam — Pūrvārdham — Sarga 102

3
Yoga Vāsiṣṭham · Nirvāṇaprakaraṇam — Pūrvārdham · 102

Traditionally attributed to Vālmīki; dialogue of Vasiṣṭha and Rāma

kumbha uvāca .

iti te kathitaṃ sarvaṃ śikhidhvaja mahīpate .

yathedamutthitaṃ sarvaṃ yathā ca pravilīyate

||1||

etacchrutvā ca buddhvā ca matvā ca munināyaka .

yathecchasi tathā tiṣṭha dṛṣṭe spaṣṭe pare pade

||2||

svargaṃ gacchāmyahaṃ parvakāle'sminnārado muniḥ .

brahmalokātsamāyāto bhavatyamarasaṃsadi

||3||

na māṃ paśyati cettatra tatkopamupagacchati .

nodvejanīyā bhavyena guravo hi kadācana

||4||

tyaktasaṃkalpalekhena na kiṃcidabhivāñchatā .

tvayā sadaiva vastavyaṃ dṛṣṭireṣaiva pāvanī

||5||

śrīvasiṣṭha uvāca .

iti yāvatprativacaḥ puṣpahastaḥ śikhidhvajaḥ .

praṇāmāya dadātyeṣa tāvadantardhimāyayau

||6||

pratibhānagataṃ vastu yathaivānte na dṛśyate .

na dṛṣṭavāṃstathā kumbhamagre rājā śikhidhvajaḥ

||7||

gate kumbhe mahīpālaḥ paraṃ vismayamāyayau .

tameva cintayaṃścitraṃ citrārpita ivābhavat

||8||

idaṃ saṃcintayāmāsa citraṃ vilasitaṃ vidheḥ .

yatkumbhavyapadeśena bodhito'smi cirodayam

||9||

kva nāradasutaḥ kumbhaḥ kvāhaṃ nāma śikhidhvajaḥ .

kevalaṃ kālayuktyaiva so'haṃ saṃparibodhitaḥ

||10||

aho nu samyakkathitaṃ devaputreṇa yuktimat .

aho nu saṃprabuddho'smi mohanidrākulaścirāt

||11||

kvāhamāsaṃ vinirmagnaḥ kriyājālakukardame .

idaṃ kāryamidaṃ neti mithyā vibhramacakrake

||12||

aho nu śītalā śuddhā śānteyaṃ padavī nijā .

rasāyanodbhavākārā sattvaṃ śītayatīha me

||13||

śāmyāmi parinirvāmi sukhamāse ca kevalam .

tṛṇāgramapi necchāmi saṃsthito'smi yathāsthitam

||14||

evaṃ saṃcintayanrājā nūnaṃ nirvāsanāśayaḥ .

śailādiva samutkīrṇo maunamevāvatasthivān

||15||

tasminneva tato maune niḥsaṃkalpe nirāśraye .

pratiṣṭhāṃ niścalāṃ prāpya sa tasthau giriśrṛṅgavat

||16||

sa tatra saṃśāntabhayo'cireṇa

cireṇa viśrāntamatiḥ samātmā .

cireṇa saṃprāptanijāmalātmā

yogena suṣvāpa tato'ditātmā

||17||

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye de0 mo0 nirvāṇaprakaraṇe pū0 cū0 śikhidhvajasamādhānaṃ nāma dvyadhikaśatatamaḥsargaḥ .. 102..