Traditionally attributed to Vālmīki; dialogue of Vasiṣṭha and Rāma
īśvara uvāca .
yathākālaṃ yathārambhaṃ na karoṣi karoṣi yat .
cinmātrasya śivasyāntastadevārcanamātmanaḥ
||1||tenaivāhlādamāyāti yāti prakaṭatāṃ tathā .
tathā sthitena rūpeṇa svenaiva svayamīśvaraḥ
||2||rāgadveṣādiśabdārthānātmanyanyatayāmale .
saṃbhavanti pṛthagrūpāvahnau vahnikaṇā iva
||3||yadyadrājatvadīnatvasukhaduḥkhādivedanam .
ātmīyaṃ parakīyaṃ ca tattadarcanamātmanaḥ
||4||viśvasaṃvittirevārcā nityasyātmana eva ca .
ghaṭādyātmatayā brahma svayamātmā tathaiva ca
||5||śivaṃ śāntamanābhāsamekaṃ bhāsvaramāgatam .
jagatpratyayavatsarvamātmarūpamidaṃ sthitam
||6||aho nu citramātmaiva ghaṭādyanyadvyavasthitam .
jīvādisvasvabhāvo'ntarnūnaṃ vismṛtimāniva
||7||sarvātmakasyānantasya śivasyāntaḥ kilātmanaḥ .
pūjyapūjakapūjākhyo vibhramaḥ proditaḥ kutaḥ
||8||niyatākāratā śānte na ca saṃbhavatīśvare .
yatra saṃkalpyate brahmanpūjyapūjāmayaḥ kramaḥ
||9||pūjyapūjādyavacchinno devo nityāmalātmanaḥ .
sarvaśakteranantasya neśvaratvasya bhājanam
||10||trijagatprasṛtācchācchasaṃvidrūpasya cātmanaḥ .
neśvarasyākṛterbrahmanvyapadeśo hi yujyate
||11||deśakālaparicchinno yeṣāṃ syātparameśvaraḥ .
asmākamupadeśyāste na vipaścidvipaścitām
||12||tadīyāṃ dṛṣṭimutsṛjya tathemāmavalambya ca .
samaḥ svacchamanāḥ śānto vītarāgo nirāmayaḥ
||13||kāmopahārairabhito yathāprāptairakhinnadhīḥ .
ātmānamarcayaṃstiṣṭha sukhaduḥkhaśubhāśubhaiḥ
||14||adhigatavati sādhau caikamevānurūpaṃ
tvayi taralitajīve janmaduḥkhādi kiṃcit .
na lagati pariśūnye sarvataḥ sphāṭikāṅge
navasadana ivāṅke niṣkalaṅke kalaṅkaḥ
||15||ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye de0 mo0 nirvāṇaprakaraṇe pū0 devatātattvavicāro nāma catvāriśaḥ sargaḥ .. 40 ..