Traditionally attributed to Vālmīki; dialogue of Vasiṣṭha and Rāma
śrīvasiṣṭha uvāca .
athāvanipayastejaḥpavanānāṃ yugakṣaye .
jāte paramasaṃkṣobhe babhūvāsmiñjagattrayam
||1||tāpicchavipinoḍḍītinibhabhasmābhrabhāsuram .
mahārṇavamahāvartavṛtti dhūmavivartanam
||2||nīlajvālālavollāsahelāṭimiṭimāraṭi .
kṛtabhasmābhrasaṃbhārapūrṇalokāntarāntaram
||3||ucchaladdīrgharutkāraiśchamacchamamayātmakaiḥ .
tūryamunnamadāsāravisārijayaghoṣaṇam
||4||bhramadbhasmābhradhūmrābhraṃ bṛhatkalpābhrasaṃbhramam .
bāṣpābhravibhramodbhrāntasīkarogrābhravṛndavat
||5||brahmāṇḍabhittibhāṃkārabhīṣaṇairmātariśvanaḥ .
prasarairambaroḍḍīnadagdhendrādipurotkaram
||6||jalānalānilollāsasphuṭatkoṭigatāśmanām .
pravighaṭṭanaṭaṃkārairjaḍībhūtākṣakaśruti
||7||nabhaḥstambhanibhābandhadhārānīrandhravarṣaṇaiḥ .
karṣaṇaiḥ kalpavahnīnāṃ chamacchamaghanadhvani
||8||gaṅgā taraṅgikā yeṣāṃ tādṛśaiḥ saritāṃ gaṇaiḥ .
abhrairiva nabhobhīmaiḥ pūryamāṇākhilārṇavam
||9||tāpicchapatravṛndasthapuṣpagucchasamopamaiḥ .
tapadbhirarkairālīḍhapīṭhakalpābhramaṇḍalam
||10||vahadgirisaridvyūhaśikharidvīpapattanam .
kalpānilaghanakṣobhakṛtaparvatakuṭṭanam
||11||grahatārāgaṇairugrairvyagrairvigrahadurgrahaiḥ .
patadbhirdviguṇālātalatāmāvartapātibhiḥ
||12||āvahotthajalādrīndrasaṃghaṭṭāsphoṭaghaṭṭitam .
mahāpralayaparyastaparvataprāntakuṭṭimam
||13||ghanasīkṛtabāṣpābhraiḥ kalpābhrairapi meduraiḥ .
andhīkṛtārkajālāṃśutamoniviḍamantharam
||14||viśīrṇavasudhāpīṭhakhaṇḍakhaṇḍairgalattaṭaiḥ .
uhyamānairluṭhacchailapatanaiḥ saṃkaṭārṇavam
||15||ūrmyudyadupalacchinnaghanairghesmaramārutaiḥ .
samudraghoṣairnirghātagambhīrairbhagnadiktaṭam
||16||brahmāṇḍakuḍyakroḍāgrakuṭṭakaiḥ kaṭuṭāṃkṛtaiḥ .
kalpābhraviṭapāsphoṭairghaṭṭitaikārṇavāraṭi
||17||svargapātālabhūrlokakhaṇḍakhaṇḍairvimiśritaiḥ .
yathāsvabhāvaṃ tiṣṭhadbhirmarubudhnairvṛtāmbaram
||18||mṛtārdhamṛtadagdhārdhadagdhāṅgairdevadānavaiḥ .
anyonyadarśanādvātavellitairbhrāmitāyudham
||19||kalpāntapavanodbhrāntairlokāntarajarattṛṇaiḥ .
ārabdhārjunavātākhyāstambhamudbhūtabhasmabhiḥ
||20||uhyamānaśilājālaprahāraviluṭhattaṭaiḥ .
patallokāntaraiḥ sphāraduṣkālakaṭuṭāṃkṛtam
||21||vātodvyūhagirivrātaguhābhāṃkārabhāsuram .
patadbhirvihitāvartalokapālapurīpuraiḥ
||22||kṛtakarkaśanirhrādairasuṃrairiva mārutaiḥ .
uhyamānavanavyūhaprotavātāyanairvṛtam
||23||puramaṇḍaladaityāgnisuranāgavivasvatām .
nikurambaṃ dadhadvyomni maśakānāmivoccayam
||24||naśyannagavarābhogairbhāgairbhagnasurālayaiḥ .
āvartaghargharārāvairjalamūrdhvamadhonalam
||25||kurvajjalādriniṣpeṣairdikpālapurakuṭṭanam .
nipataddevadaityendrasiddhagandharvapattanam
||26||kuṭṭanaṃ parvatādīnāṃ praśāntāṅgārarūpiṇām .
vātaiḥ kurvatpadārthānāmasāraṃ rajasāmiva
||27||purāṇyamaradaityānāṃ bhramadbhittīni śātayat .
ratnaiḥ khaṇakhaṇāyanti payāṃsīva payasvatām
||28||pūrṇāmbaraṃ patallokalokasaptakamandiraiḥ .
cakrāvṛttyā bhramadrūpairamaraiḥ sāgarairiva
||29||ḍīnoḍḍīnaiḥ parivṛtaṃ vicaladvātavellitaiḥ .
dagdhādagdhaiḥ padārthaiḥ khe śīrṇaparṇagaṇairiva
||30||hemasphaṭikavaidūryasusāramaṇimandiraiḥ .
divaḥ patadbhirākīrṇamudyajjhaṇajhaṇasvanaiḥ
||31||utpeturdhūmabhasmābdāḥ peturvārā purotkarāḥ .
unmamajjustaraṅgaughā mamajjurbhūtalādrayaḥ
||32||āvartaghargharārāvā mitho vidalanodyatāḥ .
jughūrṇurarṇavākīrṇaparṇavatprauḍhaparvatāḥ
||33||krandacchiṣṭāmaragaṇaṃ calatsajjīvabhūtakam .
bhramatketuśatotpātaṃ duṣprekṣyamabhavajjagat
||34||mṛtārdhamṛtayā bhūtasaṃtatyānilalolayā .
abhūnnīrandhramākāśaṃ jīrṇaparṇasavarṇayā
||35||jagadāsītpatacchṛṅgasthūladhāraudhanirbharam .
vahadvahadgiripuravātapūrṇasaricchatam
||36||śāmyacchamaśamāśabdaśataśākhahutāśanam .
calābdhivalanāndolalolaśailalasattaṭam
||37||tṛṇarāśisarinyāyamiśradvīpārṇavotkaṭam .
atyantadūracidvyomakṣaṇajvālāsahāvanam
||38||varṣaśāmyadhutāśotthabhasmāmodapatatsuram .
bhūtapūrvajagadbhūtaṃ parivismṛtasargakam
||39||nirargalollasannādaṃ sargalopaśamakramam .
sargalopollasaccheṣaṃ sargalopavivarjitam
||40||anārataviparyāsakārimārutanirvṛtam .
bījarāśirivājasraṃ pūryamāṇaṃ punaḥpunaḥ
||41||ulmukānyonyaniṣpeṣavahnicūrṇasuvarṇajaiḥ .
rajobhirvivṛtairhemakuṭṭimākāśakoṭaram
||42||bhūmaṇḍalabṛhatkhaṇḍairbhraṣṭaiḥ sadvīpasāgaraiḥ .
pūrṇasaptamapātālaṃ luṭhatpātālamaṇḍalaiḥ
||43||āsaptamasutālāntamāmahītalaparvatam .
āvyomaikārṇavībhūtaṃ pūrṇaṃ pralayavāyubhiḥ
||44||ekārṇavo'tha vavṛdhe śanai śīghraṃ saricchataiḥ .
bhuvane jalakallolaiḥ kopo mūrkhāśaye yathā
||45||musalopamayā pūrvaṃ tataḥ stambhanibhāṅgayā .
tatastāladrumākāradhārayāsārasārayā
||46||tato nadīpravāhograjalapātaikapātayā .
saptadvīpamahīpīṭhasamamedurameghayā
||47||vahnirvidāhakṛdṛṣṭyā śamamabhyāyayau tathā .
śāstrasajjanasaṃgatyā gāḍhamāpatpadaṃ yathā
||48||ūrdhvādharasthaparivṛttapadārthajāta-
mantaḥkaṇaiḥ khaṇakhaṇāyitaśailamajjam .
brahmāṇḍakoṭaramabhūdvidhuraṃ kubāla-
līlāvilolamivabilvaphalaṃ viśuddham
||49||ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vā0 de0 mo0 ni0 u0 pāṣā0 puṣkarāvartavṛṣṭivisaṃnnulajagadvarṇanaṃ nāma saptasaptatitamaḥ sargaḥ ..77..