Traditionally attributed to Vālmīki; dialogue of Vasiṣṭha and Rāma
śrīvasiṣṭha uvāca .
athaikadā pure śreṣṭhe kasmiṃścinmaṇḍalāntare .
anapatye nṛpaṃ mṛtyurahanmatsya ivāmiṣam
||1||tatra prakṛtayaḥ khinnā naṣṭadeśakramā nṛpam .
anviṣyanti sma saṃyuktaṃ guṇalakṣmyā viśālayā
||2||taṃ bhagīrathamāsādya sthiraṃ bhikṣācaraṃ munim .
parijñāya samānīya sainye cakrurmahīpatim
||3||bhagīrathaḥ kṣaṇenaiva prāvṛṣīvāmbunā saraḥ .
valitaḥ senayā gurvyā jhaṭityāśiśriye gajam
||4||bhagīratho jagannātho jayatīti janāravaiḥ .
nīrandhratāmupājagmurgirīndrāṇāṃ mahāguhā
||5||tatra taṃ pālayantaṃ tadrājyaṃ rājānamādṛtāḥ .
ājagmuḥ prākprakṛtayaḥ prāhuritthaṃ nṛpādhipam
||6||prakṛtaya ūcuḥ .
rājannasmākamadhipo yastvayā sa puraskṛtaḥ .
mṛtyunā vinigīrṇo'sau matsyenevāmiṣaṃ mṛdu
||7||tattatpālayituṃ rājyaṃ prasādaṃ kartumarhasi .
aprārthitopayātānāṃ tyāgo'rthānāṃ ca nocitaḥ
||8||śrīvasiṣṭha uvāca .
iti saṃprārthito rājā tadaṅgīkṛtya tadvacaḥ .
saptasāgaracihnāyāḥ sa babhūva bhuvaḥ patiḥ
||9||samaḥ śāntamanā maunī vītarāgo vimatsaraḥ .
prāptakāryaikakaraṇaḥ sa tirohitavismaya
||10||pātālatalanaṣṭānāṃ sāgarākārakāriṇām .
pitāmahānāṃ gaṅgāmbu śuśruve tāraṇakṣamam
||11||tadā kila svarganadī vahati sma na bhūtale .
pitṝṇāṃ bhūtavikhyo'bhūttena gaṅgājalāñjaliḥ
||12||bhagīrathena ca mahīmavatārayituṃ divaḥ .
gaṅgāṃ gṛhīto niyamastataḥprabhṛti bhūbhṛtā
||13||tato rājyaṃ parityajya mantriṇāṃ bhūpatiḥ śamī .
tapase kāryakāryeho jagāma vijanaṃ vanam
||14||tatra varṣasahasraiśca samārādhya punaḥpunaḥ .
brahmāṇaṃ śaṃkaraṃ jahnuṃ bhuvi gaṅgāmayojayat
||15||tataḥ prabhṛtyamalataraṅgabhaṅginī
jagatpateḥ śaśivibhṛdaṅgasaṅginī .
nabhastalānnipatati gāṃ trimārgagā
mahātmanāmiva bahupuṇyasaṃtatiḥ
||16||sphurattaraṅgabhaṅginī svaphenapuñjahāsinī
prasannapuṇyamañjarīyuteva dharmasaṃtatiḥ .
bhagīrathe mahīpatau yaśaḥpracāravīthikā
tadā hi sā trimārgagā mahītale babhūva ha
||17||ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye de0 mokṣopāyeṣu nirvāṇaprakaraṇe pū0 gaṅgāvataraṇaṃ nāma ṣaṭsaptatitamaḥ sargaḥ .. 76 ..