मुख्यं गम्यताम्

Try searching

Quick links

Crawlable search page

Yoga Vāsiṣṭham — Sthitiprakaraṇam — Sarga 4

3
Yoga Vāsiṣṭham · Sthitiprakaraṇam · 4

Traditionally attributed to Vālmīki; dialogue of Vasiṣṭha and Rāma

śrīvasiṣṭha uvāca .

indriyagrāmasaṃgrāmasetunā bhavasāgaraḥ .

tīryate netareṇeha kenacinnāma karmaṇā

||1||

śāstrasatsaṃgamābhyāsātsaviveko jitendriyaḥ .

atyantābhāvametasya dṛśyasyāpyavagacchati

||2||

etatte kathitaṃ sarvaṃ svarūpaṃ rūpiṇāṃ vara .

saṃsārasāgaraśreṇyo yathā yānti prayānti ca

||3||

bahunātra kimuktena manaḥkarmadrumāṅkuraḥ .

tasmiṃśchinne jagacchākhī chinnaḥ karmatanurbhavet

||4||

manaḥ sarvamidaṃ rāma tasminnantaścikitsite .

cikitsito vai sakalo jagajjālāmayo bhavet

||5||

tadetajjāyate loke manomananamākulam .

manaso vyatirekeṇa dehaḥ kva kila dṛśyate

||6||

dṛśyātyantāsaṃbhavena ṛte nānyena hetunā .

manaḥpiśācaḥ praśamaṃ yāti kalpaśatairapi

||7||

etacca saṃbhavatyeva manovyādhicikitsite .

dṛśyātyantāsaṃbhavātma paramauṣadhamuttamam

||8||

mano mohamupādatte mriyate jāyate manaḥ .

tatsvacintāprasādena badhyate mucyate punaḥ

||9||

sphuratīdaṃ jagatsarvaṃ citte mananamūrcchite .

śūnyamevāmbare sphāre gandharvāṇāṃ puraṃ yathā

||10||

manasīdaṃ jagatkṛtsnaṃ sphāraṃ sphurati cāsti ca .

puṣpaguccha ivāmodastatsthaṃ tasmādivetarat

||11||

yathā tilakaṇe tailaṃ guṇo guṇini vā yathā .

yathā dharmiṇi vā dharmastathedaṃ cittake jagat

||12||

raśmijālaṃ yathā sūrye yathālokastu tejasi .

yathauṣṇyaṃ citrabhānau ca manasīdaṃ tathā jagat

||13||

śaityaṃ yathaiva tuhine yathā nabhasi śūnyatā .

yathā cañcalatā vāyau manasīdaṃ tathā jagat

||14||

mano jagajjagadakhilaṃ tathā manaḥ

parasparaṃ tvavirahite sadaiva hi .

tayordvayormanasi nirantaraṃ kṣite

kṣitaṃ jagannatu jagati kṣite manaḥ

||15||

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmī0 de0 mo0 sthitiprakaraṇe sthityaṅkurakalanaṃ nāma caturthaḥ sargaḥ .. 4 ..