मुख्यं गम्यताम्

Try searching

Quick links

Crawlable search page

Yoga Vāsiṣṭham — Nirvāṇaprakaraṇam — Uttarārdham — Sarga 121

3
Yoga Vāsiṣṭham · Nirvāṇaprakaraṇam — Uttarārdham · 121

Traditionally attributed to Vālmīki; dialogue of Vasiṣṭha and Rāma

śrīvasiṣṭha uvāca .

atha teṣvarṇavataṭeṣvete bhūmau vipaścitaḥ .

upaviśyaitadakhilaṃ cakrū rājyaprayojanam

||1||

tadā tatraiva te vāsabhūmiṃ kṛtvā yathākramam .

tasthurmaṇḍalamaryādāṃ sthāpayāmāsurakṣatām

||2||

atha varṇayituṃ śrīmāṃstatpratāpamivāgamat .

saṃpraviśya samudrāntaranyalokāntaraṃ raviḥ

||3||

āyayau yāminīśyāmā meghalekheva tānavam .

saṃpāditāharvyāpārāstasthuḥ svaśayaneṣu te

||4||

āsamudraṃ nadīvāhā iva dūrādupāgatāḥ .

idaṃ saṃpādayāmāsurvismayākulacetasaḥ

||5||

aho nu dūramadhvānaṃ prāptā vayamayatnataḥ .

prabhāvāddevadevasya vahnerdivyaiḥ svavāhanaiḥ

||6||

kiyatī syātpravistīrṇā dṛśyaśrīriyamātatā .

itaḥ samudrastadanu dvīpabhūrambudhiḥ prabhuḥ

||7||

ito dvīpaṃ tato'mbhodhiḥ kimante syāttato'pi ca .

kiyatī kīdṛśī vā syānmāyeyaṃ cetyarūpiṇī

||8||

tatprārthayāmahe devaṃ hutāśaṃ tadvarādimāḥ .

prekṣāmahe diśaḥ sarvā āparyantamakhedinaḥ

||9||

iti saṃcintya te sarve yathāsthānamavasthitāḥ .

samamevāhvayāmāsurbhagavantaṃ hutāśanam

||10||

babhūva bhagavāneṣāmatha dṛśyo hutāśanaḥ .

ākāravānvaraṃ putrāḥ pragṛhṇītetyuvāca ha

||11||

vipaścita ūcuḥ .

pañcabhūtātmakasyāsya dṛśyasyāntaṃ sureśvara .

dehena mantradehena tadante manasāpi ca

||12||

yāvatsaṃvedanaṃ yāvatsaṃbhavaṃ yāvadātmakam .

paśyema iti no deva dīyatāmuttamo varaḥ

||13||

āsiddhagamyamadhvānaṃ paśyema vapuṣā vayam .

tadante manasaivātha dṛśyaṃ paśyema bho prabho

||14||

āsiddhagamyamadhvānaṃ mṛtyurasmākamastu mā .

adhvanyasaṃbhavaddehe mana eva prayātu naḥ

||15||

śrīvasiṣṭha uvāca .

athaivamastviti procya pāvakaḥ sahasāgamat .

kṣaṇādaurvatayā yātuṃ samudra iva satvaraḥ

||16||

agnirjagāmātha samājagāma

niśā vilambyātha jagāma sāpi .

samājagāmāpi ravirjagāma

teṣāṃ ca dhīrārṇavalaṅghanehā

||17||

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmī0 de0 mo0 ni0 u0 avi0 vipa0 vipaścinnirṇayo nāmaikaviṃśatyadhikaśatatamaḥ sargaḥ .. 121 ..