मुख्यं गम्यताम्

Try searching

Quick links

Crawlable search page

Yoga Vāsiṣṭham — Nirvāṇaprakaraṇam — Uttarārdham — Sarga 21

3
Yoga Vāsiṣṭham · Nirvāṇaprakaraṇam — Uttarārdham · 21

Traditionally attributed to Vālmīki; dialogue of Vasiṣṭha and Rāma

śrīvasiṣṭha uvāca .

jñāninaiva sadā bhāvyaṃ rāma na jñānabandhunā .

ajñātāraṃ varaṃ manye na punarjñānabandhutām

||1||

śrīrāma uvāca .

kimucyate jñānabandhurjñānī caiva kimucyate .

kiṃ phalaṃ jñānabandhutve jñānitve'pi ca kiṃ phalam

||2||

śrīvasiṣṭha uvāca .

vyācaṣṭe yaḥ paṭhati ca śāstraṃ bhogāya śilpivat .

yatate na tvanuṣṭhāne jñānabandhuḥ sa ucyate

||3||

karmaspandeṣu no bodhaḥ phalito yasya dṛśyate .

bodhaśilpopajīvitvājjñānabandhuḥ sa ucyate

||4||

vasanāśanamātreṇa tuṣṭāḥ śāstraphalāni ye .

jānanti jñānabandhūṃstānvidyācchāstrārthaśilpinaḥ

||5||

pravṛttilakṣaṇe dharme vartate yaḥ śrutocite .

adūravartijñānatvājjñānabandhuḥ sa ucyate

||6||

ātmajñānaṃ vidurjñānaṃ jñānānyanyāni yāni tu .

tāni jñānāvabhāsāni sārasyā'navabodhanāt

||7||

ātmajñānamanāsādya jñānāntaralavena ye .

saṃtuṣṭāḥ kaṣṭaceṣṭaṃ te te smṛtā jñānabandhavaḥ

||8||

jñānāditajjñeyavikāśaśāntyā

vinā na saṃtuṣṭadhiyeha bhāvyam .

tvaṃ jñānabandhutvamupetya rāma

ramasva mā bhogabhavāmayeṣu

||9||

atrāhārārthaṃ karma kuryādanindyaṃ

kuryādāhāraṃ prāṇasaṃdhāraṇārtham .

prāṇāḥ saṃdhāryāstattvajijñāsanārthaṃ

tattvaṃ jijñāsyaṃ yena bhūyo na duḥkham

||10||

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye de0 mo0 nirvāṇaprakaraṇe uttarārdhe jñānavicāro nāmaikaviṃśaḥ sargaḥ .. 21 ..