Traditionally attributed to Vālmīki; dialogue of Vasiṣṭha and Rāma
śrīrāma uvāca .
mudhaivābhyutthito mohānmudhaiva parivardhate .
mithyāmayena bhīto'smi durahaṃkāraśatruṇā
||1||ahaṃkāravaśādeva doṣakośakadarthatām .
dadāti dīnadīnānāṃ saṃsāro vividhākṛtiḥ
||2||ahaṃkāravaśādāpadahaṃkārāhurādhayaḥ .
ahaṃkāravaśādīhā tvahaṃkāro mamāmayaḥ
||3||tamahaṃkāramāśritya paramaṃ ciravairiṇam .
na bhuje na pibāmyambhaḥ kimu bhogānbhuje mune
||4||saṃsārarajanī dīrghā māyā manasi mohinī .
tato'haṃkāradoṣeṇa kirāteneva vāgurā
||5||yāni duḥkhāni dīrghāṇi viṣamāṇi mahānti ca .
ahaṃkārātprasūtāni tānyagātkhadirā iva
||6||śamendusaiṃhikeyāsyaṃ guṇapadmahimāśanim .
sāmyameghaśaratkālamahaṃkāraṃ tyajāmyaham
||7||nāhaṃ rāmo na me vāñchā bhāveṣu na ca me manaḥ .
śānta āsitumicchāmi svātmanīva jino yathā
||8||ahaṃkāravaśādyadyanmayā bhuktaṃ hutaṃ kṛtam .
sarvaṃ tattadavastveva vastvahaṃkārariktatā
||9||ahamityasti cedbrahmannahamāpadi duḥkhitaḥ .
nāsti cetsukhitastasmādanahaṃkāritā varam
||10||ahaṃkāraṃ parityajya mune śāntamanastayā .
avatiṣṭhe gatodvego bhogaugho bhaṅgurāspadaḥ
||11||brahmanyāvadahaṃkāravāridaḥ parijṛmbhate .
tāvadvikāsamāyāti tṛṣṇākuṭajamañjarī
||12||ahaṃkāraghane śānte tṛṣṇā navataḍillatā .
śāntadīpaśikhāvṛttyā kvāpi yātyatisatvaram
||13||ahaṃkāramahāvindhye manomattamahāgajaḥ .
visphūrjati ghanāsphoṭaiḥ stanitairiva vāridaḥ
||14||iha dehamahāraṇye ghanāhaṃkārakesarī .
yo'yamullasati sphārastenedaṃ jagadātatam
||15||tṛṣṇātantulavaprotā bahujanmaparamparā .
ahaṃkārograkhiṅgena kaṇṭhe muktāvalī kṛtā
||16||putramitrakalatrāditantramantravivarjitam .
prasāritamaneneha mune'haṃkāravairiṇā
||17||pramārjite'hamityasminpade svayamapi drutam .
pramārjitā bhavantyete sarva eva durādhayaḥ
||18||ahamityambude śānte śanaiśca śamaśātinī .
manogaganasaṃmohamihikā kvāpi gacchati
||19||nirahaṃkāravṛtterme maurkhyācchokena sīdataḥ .
yatkiṃciducitaṃ brahmaṃstadākhyātumihārhasi
||20||sarvāpadāṃ nilayamadhruvamantarastha-
munmuktamuttamaguṇena na saṃśrayāmi .
yatnādahaṃkṛtipadaṃ parito'tiduḥkhaṃ
śeṣeṇa māṃ samanuśādhi mahānubhāva
||21||ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye vairāgyaprakaraṇe ahaṃkārajugupsā nāma pañcadaśaḥ sargaḥ .. 15 ..