मुख्यं गम्यताम्

Try searching

Quick links

Crawlable search page

Yoga Vāsiṣṭham — Nirvāṇaprakaraṇam — Pūrvārdham — Sarga 116

3
Yoga Vāsiṣṭham · Nirvāṇaprakaraṇam — Pūrvārdham · 116

Traditionally attributed to Vālmīki; dialogue of Vasiṣṭha and Rāma

śrīrāma uvāca .

bhagavansarvadharmajña citte'haṃkāranāmani .

galite vā galadrūpe liṅgaṃ sattvasya kiṃ bhavet

||1||

śrīvasiṣṭha uvāca .

balādapi hi saṃjātā na limpantyāśayaṃ sitam .

lobhamohādayo doṣāḥ payāṃsīva saroruham

||2||

muditādyāḥ śriyo vakraṃ na muñcanti kadācana .

galatyahaṃkāramaye citte galati duṣkṛte

||3||

vāsanāgranthayaśchinnā iva truṭyantyalaṃ śanaiḥ .

kopastānavamāyāti moho māndyaṃ hi gacchati

||4||

kāmaḥ klamaṃ gacchati ca lobhaḥ kvāpi palāyate .

nollasantīndriyāṇyuccaiḥ khedaḥ sphurati noccakaiḥ

||5||

na duḥkhānyapabraṃhanti na valganti sukhāni ca .

sarvatra samatodeti hṛdi śaityapradāyinī

||6||

sukhaduḥkhādayastvete dṛśyante yadi vā mukhe .

dṛśyanta eva tucchatvānnānulimpanti te manaḥ

||7||

citte galati gīrvāṇagaṇasya spṛhaṇīyatām .

sādhurgacchatyudetyasya samatā śītacandrikā

||8||

upaśāntaṃ ca kāntaṃ ca sevyamapratirodhi ca .

nibhṛtaṃ corjitaṃ svacchaṃ vahatītthaṃ mahadvapuḥ

||9||

bhāvābhāvaviruddho'pi vicitro'pi mahānapi .

nānandāya na khedāya satāṃ saṃsṛtivibhramaḥ

||10||

buddhyālokena sādhye'sminvastunyastamitāpadi .

pravartate na yo mohāttaṃ dhigastu narādhamam

||11||

viśrāntimāptumucitāṃ ciramaṃga duḥkha-

ratnākaraṃ jananasāgaramuttitīrṣoḥ .

ko'haṃ kathaṃ jagadidaṃ ca paraṃ ca kiṃ syā-

tkiṃ bhogakairiti matiḥ paramo'bhyupāyaḥ

||12||

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye de0 mo0 nirvāṇaprakaraṇe pū0 galitacittalakṣaṇakathanaṃ nāma ṣoḍaśādhikaśatatamaḥ sargaḥ .. 116 ..