मुख्यं गम्यताम्

Try searching

Quick links

Crawlable search page

Yoga Vāsiṣṭham — Nirvāṇaprakaraṇam — Uttarārdham — Sarga 132

3
Yoga Vāsiṣṭham · Nirvāṇaprakaraṇam — Uttarārdham · 132

Traditionally attributed to Vālmīki; dialogue of Vasiṣṭha and Rāma

bhāsa uvāca .

mandare mṛdumandāramandire mandarābhidhām .

āliṃgyā'psarasaṃ suptaṃ sarittṛṇamivānayat

||1||

māmathāsau mayā pṛṣṭā samāśvāsya jalākulā .

bāle kimidamityuktaṃ tayā capalanetrayā

||2||

iha candrodayeṣvetāścandrakāntakaṭaprajāḥ .

nadyo mādyanti vanitāḥ seṣṭā iva niśāgame

||3||

tvatsaṃgamarasāveśavaśāttannanu vismṛtam .

ityuktvā māmupādāya soḍḍīnā vihagīva kham

||4||

bhṛṅgaṃ śrṛṅgavataḥ śrṛṅge gaṅgākanakapaṅkaje .

ahamāsaṃ samāḥ sapta tatklinno'kardamāplute

||5||

anyanmayā jagaddṛṣṭamṛkṣacakravivarjitam .

garbhagarbhasthaikajātisvaprakāśajanāvṛtam

||6||

na digvibhāgo na dināni yatra

na caiva śāstrāṇi na vedavādāḥ .

na caiva daityādisurādibhedo

jaganmayā tādṛgathātmadīptam

||7||

vidyādharāmaravihāravimānabhūmā-

vabhraṃlihācalanitambakadambakacche .

āsaṃ samāḥ samaraso'marasomanāmā

saptānyasapta sasamudrataṭe tapasvī

||8||

pavanavahanasaṃniveśanānā-

suhayapayodharadehakairanekaiḥ .

gajahariṇamṛgendravṛkṣavallī-

mṛganagapannagapakṣibhiḥ parītam

||9||

gaganamavanitaḥ sametya vahne -

rvaravibhavena jagatyanantakośam .

kvacidahamabhito didṛkṣuragre

sṛta uragāśanavadvalādavidyām

||10||

kvacidahaṃ jagataḥ parinirgataḥ

patita ekamahārṇavavistṛte .

nabhasi tatra nivāsinibhe sitaḥ

samayamanvabhavaṃ patanaṃ tathā

||11||

ākāśakośapatanānubhavaikavṛtteḥ

śrāntasya me padamakāryatha nidrayāntaḥ .

tādṛksuṣuptavapuṣātha mayopalabdhaṃ

svapnātmajāgrati tadātmani tatra viśvam

||12||

bhūyo digantabhuvanāmaramandarādri-

saṃsāracañcalatayā latayeva pakṣī .

akṣīṇavātabalayā paricālyamāna-

stanmāsu tāsu patito hi jagadguhāsu

||13||

viṣayāśā dṛśo yāvattāvadyātaḥ kṣaṇādaham .

punastathaiva paśyaṃstu dṛśyaṃ yātaḥ punaḥpunaḥ

||14||

iti dṛśyamadṛśyaṃ ca gamyaṃ cāgamyameva ca .

vegāllaṅghayato deśaṃ mama varṣagaṇā gatāḥ

||15||

dṛśyākhyāyā avidyāyā na tvantaṃ prāptavānaham .

mithyaiva hṛdi rūḍhāyāḥ piśācyā iva bālakaḥ

||16||

nedaṃ nedaṃ sadityeva vicārānubhave sthitam .

tathāpīdamidaṃ ceti durdṛṣṭirna nivartate

||17||

pratikṣaṇaṃ sukhairduḥkhairdeśakālaiḥ samāgamaiḥ .

saridvārivadālolā navamāyānti yānti ca

||18||

tālītamālabakulātulatuṅgaśrṛṅga-

munnādavātajavamekamahaṃ smarāmi .

sūryādibhirvirahitaṃ prakaṭaṃ svakāntyā

sasthāvarādritaṭajaṅgamameva viśvam

||19||

yadetadekāntavihārahāri

svacchandamekāmitamastaśaṅkam .

kvacinmayā cārujagatsu dṛṣṭaṃ

tulyā na tasyāmararājalakṣmīḥ

||20||

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahā0 vā0 de0 mo0 ni0 u0 avi0 vi0 bhāsavarṇitasvajanmaparamparā nāma dvātriṃśādhikaśatatamaḥ sargaḥ .. 132..