मुख्यं गम्यताम्

Try searching

Quick links

Crawlable search page

Yoga Vāsiṣṭham — Nirvāṇaprakaraṇam — Uttarārdham — Sarga 193

3
Yoga Vāsiṣṭham · Nirvāṇaprakaraṇam — Uttarārdham · 193

Traditionally attributed to Vālmīki; dialogue of Vasiṣṭha and Rāma

śrīrāma uvāca .

anādimadhyaparyantaṃ na devā narṣayo viduḥ .

yatpadaṃ tadidaṃ bhāti kva jagatkva ca dṛśyatā

||1||

dvaitādvaitasamudbhedavākyasaṃdehavibhramaiḥ .

alamasmākamāśāntamādyaṃ rūpamanāmayam

||2||

vyomani vyomabhāvānāṃ praśāntaṃ yādṛgāsitam .

tādṛkcidvyomani sphāratrijagadvyomabhāsanam

||3||

yathā vyomani vyomatvaṃ dṛṣattvaṃ dṛṣadi sthitam .

jalatvaṃ ca jalasyāntarjagattvaṃ ciddhane tathā

||4||

sāhaṃtādijagaddṛśyamāśākāśavisāryapi .

mahācidudaraṃ viddhi khaṃ śāntaṃ śūnyatoditam

||5||

jīvasyāsminvimūḍhasya pare'parimitodaye .

prasphuraṃścāpi saṃsārapiśāca upaśāmyati

||6||

bhedopalabdhirgalati vyavahāravato'pyalam .

jaḍasyevājaḍasyaiva vīceriva jalodare

||7||

kvāpyajñānaravau yāte pratāpādyākare bhṛśam .

saṃsārasattādivaso yātyastaṃ sa niśāgamaḥ

||8||

bhāvābhāveṣu kāryeṣu jarāmaraṇajanmasu .

jña ājavaṃ javībhāve tiṣṭhannapi na tiṣṭhati

||9||

nāvidyāsti ha na bhrāntirna duḥkhaṃ na sukhodayaḥ .

vidyā'vidyā sukhaṃ duḥkhamiti brahmaiva nirmalam

||10||

parijñātaṃ sadetattu yāvadbrahmaiva nirmalam .

aparijñātamasmākamabrahmātma na vidyate

||11||

prabuddho'smi praśāntā me sarvā eva kudṛṣṭayaḥ .

śāntaṃ samaṃ sohamidaṃ khaṃ paśyāmi jagattrayam

||12||

samyagjñātaṃ yāvadidaṃ jagadbrahmaiva kevalam .

ajñātātmābhavadbrahma jñātātmanyadhunā sthitam

||13||

jñātājñātamanirbhāsaṃ brahmaikamajaraṃ tathā .

śūnyatvaikatvanīlatvarūpamekaṃ nabho yathā

||14||

nirvāṇamāse gataśaṅkamāse

nirīhamāse susukhe'hamāse .

yathāsthitaṃ nityamanantamāse

tadevamāse na kathaṃ samāse

||15||

sarvaṃ sadaivāhamanantamekaṃ

na kiṃcidevāpyathavātiśāntaḥ .

sarvaṃ na kiṃcicca sadekamasmi

na cāsmi cetīyamaho nu śāntiḥ

||16||

adhigatamadhigamyaṃ prāptamaprāptamanyai-

gatamidamalamastaṃ vastujātaṃ samastam .

uditamuditabodhaṃ tādṛśaṃ yatra bhūyo-

'stamayasamudayānāṃ nāma nāmāpi nāsti

||17||

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vā0 de0 mo0 ni0 u0 vaśrāntikathanaṃ nāma trinavatyadhikaśatatamaḥ sargaḥ .. 193 ..