Traditionally attributed to Vālmīki; dialogue of Vasiṣṭha and Rāma
śrīvasiṣṭha uvāca .
athetyuktavatī pṛṣṭā sā mayā kalpitāsanā .
saṃkalpitāsanasthena sthitena nabhasi sthitā
||1||kathaṃ śilodare bāle tvadvidhānāṃ bhavetsthitiḥ .
kathaṃ saṃcalanaṃ tatra kimarthaṃ tatra cāspadam
||2||vidyādharyuvāca .
mune yathedaṃ bhavatāṃ jagatsphāraṃ virājate .
tathāsmākaṃ jagattatra sargasaṃsārayuk sthitam
||3||sphuranti nāgāḥ pātāle tiṣṭhanti bhuvi parvatāḥ .
āpaśchalachalāyante vahanti vyomni vāyavaḥ
||4||arṇavā arṇasā bhānti yāntyantaḥ śanakaiḥ prajāḥ .
bhūtānyajasraṃ jāyante mriyante'virataṃ yathā
||5||vānti vātā vahantyāpo bhānti cābhānti khe surāḥ .
tiṣṭhantyagāḥ samudyanti grahā yānti mahīṃ nṛpāḥ
||6||devāsuramanuṣyāṇāṃ vyavahāraparamparāḥ .
lolāḥ pravṛttā ākalpamāsamudramivāpagāḥ o
||7||dinapadmāni bhūlokasarasyākalpamānabhaḥ .
lolābhrālīni phullāni mīlitonmīlitānyalam
||8||candracarcāścaturdikkaṃ candanenātmatejasā .
racayanrātrirohiṇyostamo hantyapi hṛdgatam
||9||svadaśāsvādanaratā vātayantrasucāritā .
rodaḥsadmani sūryākhyā dīpyate divi dīpikā
||10||brahmasaṃkalpito ruddho vātasaṃcāracāribhiḥ .
khe'niśaṃ cakramṛkṣāṇāṃ guṇāvarto vivartate .0
||11||bhūtataṇḍulamāsṛṣṭeḥ pinaṣṭi dhruvakīlakaḥ .
niyatyā calito rodaḥ kapāṭāmbhodaghargharaḥ
||12||dvīpābdhiśailairbhūpīṭhaṃ vimānanagarairnabhaḥ .
detyadānavanāgaughaiḥ pūrṇaṃ pātālamaṇḍalam
||13||kuṇḍalaṃ trijagallakṣmyā nīlaṃ bhūtalamaṇḍalam .
sthitaṃ cañcalamācāracañcalāyāḥ sphuranmaṇi
||14||buddhyādirahitāṃ spandasaṃvidaṃ vāyavīmiva .
sthāvaraṃ jaṃgamaṃ caiva sūkṣmamādāya jāyate
||15||munimaunairdharā vārbhirmārutaiḥ kapicāpalam .
ākāśairavakāśitvaṃ tejobhirbhāsanaṃ śritam
||16||vṛkṣorvyabdhyadrikhacarāḥ prāṇinontaḥ sphurantyalam .
mṛtijanmonmukhāḥ kīṭasurāsurajalaukasaḥ
||17||sasurāsuragandharvāḥ kālaḥ kalayati prajāḥ .
dorbhiḥ kalpayugābdaiśca svapaśūniva pālakaḥ
||18||anantavipulāgādhagambhīre kālasāgare .
utpattyotpattya līyante te tvāvartavivartayā
||19||caturdaśavidhā vātavellitā bhūtapāṃsavaḥ .
nāśākāśe vilīyante śaradambhodalīlayā
||20||bhuvanaṃ bodhayantī dyauścandrārkakaracāmaraiḥ .
sthitākāśāṃśukākalpatārakotkaraśekharā
||21||sthitāḥ pavanabhūkampameghatāpasahiṣṇavaḥ .
svaṃ pradeśamanujjhantyaḥ kakubhaḥ stambhitā iva
||22||utpātameghanirhrādabhūmikampagrahagrahaiḥ
||0||apyātairapi vijñātairbhūtānāṃ jāyate gatiḥ
||23||saptānāṃ jalamabdhīnāmaurvāgniḥ pibati jvalan .
lokāntarāṇāmākalpaṃ kālo bhūtagaṇaṃ yathā
||24||pātālamāviśati yāti nabhobilaṃ ca
diṅmaṇḍalaṃ bhramati bhūtagaṇaḥ samantāt .
paryeti parvatamahārṇavamaṇḍalāni
dvīpāntarāṇi ca marutsaraṇakrameṇa
||25||ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vā0 de0 mokṣo0 nirvāṇaprakaraṇe uttarārdhe pāṣāṇa0 śilāntaravarṇanaṃ nāma ṣaṭṣaṣṭitamaḥ sargaḥ ..66..