मुख्यं गम्यताम्

Try searching

Quick links

Crawlable search page

Yoga Vāsiṣṭham — Nirvāṇaprakaraṇam — Pūrvārdham — Sarga 71

3
Yoga Vāsiṣṭham · Nirvāṇaprakaraṇam — Pūrvārdham · 71

Traditionally attributed to Vālmīki; dialogue of Vasiṣṭha and Rāma

śrīvasiṣṭha uvāca .

ityuktavati vetāle vaktuṃ praśnānvihasya saḥ .

uvāca vacanaṃ rājā dantāṃśudhavalāmbaraḥ

||1||

rājovāca .

āste kadāciccedaṃ hi brahmāṇḍamajaraṃ phalam .

uttarottaraṃ daśaguṇabhūtatvakpariveṣṭitam

||2||

tādṛśānāṃ sahasrāṇi phalāni yatra santi hi .

atyuccaistādṛśī śākhā vipulā calapallavā

||3||

tādṛśānāṃ sahasrāṇi śākhānāṃ yatra santyatha .

tādṛśo'sti mahāvṛkṣo durlakṣyo vipulākṛtiḥ

||4||

tādṛśānāṃ sahasrāṇi yatra santi mahīruhām .

tādṛśaṃ vanamatyuccairanantatarugulmakam

||5||

tādṛśānāṃ sahasrāṇi vanānāṃ yatra santyatha .

tādṛgasti vṛhacchṛṅgamatyuccairbharitākṛti

||6||

tādṛśānāṃ sahasrāṇi śrṛṅgāṇāṃ yatra santyatha .

tādṛśo'styativistīrṇo deśo vipulakoṭaraḥ

||7||

tādṛśānāṃ sahasrāṇi deśānāṃ yatra santyatha .

tādṛgasti vṛhaddvīpaṃ mahāhradanadīyutam

||8||

tādṛśānāṃ sahasrāṇi dvīpānāṃ yatra santyatha .

tādṛgasti mahīpīṭhaṃ vicitraracanānvitam

||9||

tādṛśānāṃ sahasrāṇi pṛthvīnāṃ yatra santyatha .

tādṛgasti mahāsphāraṃ mahābhuvanaḍambaram

||10||

tādṛśānāṃ sahastrāṇi jagatāṃ yatra santyatha .

tādṛgasti mahaccāṇḍaṃ caṇḍamambarapīṭhavat

||11||

tādṛśānāṃ sahasrāṇi yatrāṇḍāni karaṇḍakāḥ .

tādṛśo'sti gataspando vipulābdhiśca sāgaraḥ

||12||

tādṛksāgaralakṣāṇi taraṅgo yatra pelavaḥ .

tādṛśaḥ svavilāsātmā nirmalo'sti mahārṇavaḥ

||13||

tādṛgabdhisahasrāṇi yasyodarajalānyatha .

tādṛśo'sti pumānkaścidatyuccairbharitākṛtiḥ

||14||

tādṛśānāṃ nṛṇāṃ lakṣairyasya mālorasi sthitā .

pradhānaṃ sarvasattānāṃ tādṛśo'sti paraḥ pumān

||15||

tādṛśānāṃ sahasrāṇi puruṣāṇāṃ mahātmanām .

sphuranti maṇḍale yasya svatanūruhajālavat

||16||

tādṛśo'sti mahādityaḥ śatamanyāsu dṛṣṭiṣu .

yā etāḥ kalanāḥ sarvāstā etāstasya dīptayaḥ

||17||

asyādityasya dīptīnāṃ brahmāṇḍāstrasareṇavaḥ .

mayā citsūrya ityuktaḥ sarvametattapatyasau

||18||

vijñānātmaiva paramo bhāskaro bhāvitāśayaḥ .

ime ye bhuvanābhogāstasyaiva trasareṇavaḥ

||19||

vijñānaparamārkasya bhāsā bhānti bhavanti ca .

imā jagadaharlakṣmyaḥ kvacillakṣmyo raveriva

||20||

vijñānamātrakacitātmani jantujāte

trailokyamaṇḍapamaṇeravikāsabhāji .

cijjanmanorbhavanasaṃbhramatāvalekhāḥ

santīha re na hi manāgapi śāntamāssva

||21||

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye deva0 mokṣopāyeṣu nirvāṇaprakaraṇe pū0 vetālaprathamapraśnottaravarṇanaṃ nāmaikasaptatitamaḥ sargaḥ ..71..