Traditionally attributed to Vālmīki; dialogue of Vasiṣṭha and Rāma
śrīvasiṣṭha uvāca .
tataḥ prabhāte prasabhaṃ pṛthivyāḥ
kṛtvā yathāśāstramalaṃ vyavasthām .
āviṣṭadehā iva te rasena
niṣedhyamānā iva mantrimukhyaiḥ
||1||nivārya sarvaṃ parivāramātra-
mākrandamānaṃ vadanai rudadbhiḥ .
nirasya cāsnehatayābhimāna-
mātsaryalobhābhibhavaiṣaṇādi
||2||digantamālokya samudrapāre
kṣaṇātsamāyāma iti bruvantaḥ .
svamantraśaktyottamatāṃ gataistai-
rabdhiḥ padaireva tadā praviṣṭaḥ
||3||vipaścitaste diśi diśyanalpai-
rbhṛtyaiḥ samudraṃ praviśadbhireva .
bhṛtyaiśca kaiścittvanugamyamānā
yayuryathā vāriṇi padbhireva
||4||taraṅgajāleṣu padāni kṛtvā
pṛṣṭhe sthalasyeva jalasya cāntaḥ .
catvāra ekaikatayaiva yuktā
bhṛśaṃ viyuktā nijasenayā te
||5||padakrameṇaiva mahārṇavānta-
stāvatpraviṣṭā avalokitāste .
taṭasthitairyāvadadṛśyabhāvaṃ
śarannabhomeghalavā ivāpuḥ
||6||tamadhvānamathohuste jaladhau pādacāriṇaḥ .
vitatādhyavasāyena baddhakakṣāharā iva
||7||unnatāvanatāmadrisamārohāvarohaṇaiḥ .
śriyaṃ vāritaraṅgāṇāṃ haranto harimūrtayaḥ
||8||āvarteṣu tṛṇānīva bhrāntā vigatasaṃbhramam .
ciraṃ cañcalamattābhracandramaṇḍalaśobhiṣu
||9||mantravidyābalaujobhirdurjayāḥ śastrapāṇayaḥ .
kvacitpramattairmakarairnigīrṇodgīrṇadehakāḥ
||10||jalakallolaviśrāntavātotsāritamūrtayaḥ .
nītānītāḥ kṣaṇenaiva yojanānāṃ śataṃ śatam
||11||jalakallolamātaṅgatuṅgitāṅgatayā tayā .
dadhānā nijarājyebhapṛṣṭharohasthitiśriyam
||12||vistīrṇormighaṭāpaṭṭapāṭapaṭṭanapāṭavaiḥ .
darśayanto jalāmbhodaniṣkrāntiṃ mārutā iva
||13||tarattaralamātaṅgataraṅgaughavighaṭṭitāḥ .
atyajanto nijaṃ dhairyaṃ velāvarataṭā iva
||14||mahormimuktāmāṇikyamaṇḍalapratibimbitāḥ .
ekākino'pi paritaḥ pauruṣeyavṛtā iva
||15||pāṇḍuḍiṇḍīrapiṇḍeṣu kurvanto lāghavātpadam .
śvetapadmaparikrāntarājahaṃsaśriyaṃ dadhuḥ
||16||ghananirghātanirghoṣabhīṣaṇārṇavaghuṃghumāt .
na bhītā bhūbhṛtastatra velāvalanajṛmbhitāt
||17||abhraṃlihajalādrīndrapātotpātavighaṭṭitāḥ .
kṣaṇaṃ pātālamājagmuḥ kṣaṇamarkāspadaṃ yayuḥ
||18||aśaṅkitotpatadvāripūrapātapaṭāvṛtāḥ .
utpātapātanipatadvitānakavṛtā iva
||19||prakrāntāstemburāśau sahacaramakarāḥ śūranakraiḥ kulīrai-
rvyāptāvartāvivṛttāḥ salilatarulatāsīkarairantarālaiḥ
kurvantaḥ kāntiyuktaṃ vapuriva kusumairbhrāntamāṇikyamuktai-
rvyaktāvyaktāṃśujālaiḥ pratipadamitarairabhrarūpairadabhraiḥ
||20||ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmī0 de0 mo0 ni0 u0 avi0 vi0 balaparibhraṃśo nāma dvāviṃśādhikaśatatamaḥ sargaḥ .. 122 ..