मुख्यं गम्यताम्

Try searching

Quick links

Crawlable search page

Yoga Vāsiṣṭham — Upaśamaprakaraṇam — Sarga 32

3
Yoga Vāsiṣṭham · Upaśamaprakaraṇam · 32

Traditionally attributed to Vālmīki; dialogue of Vasiṣṭha and Rāma

śrīvasiṣṭha uvāca . .

prahrāda iti saṃcintya kṛtvā nārāyaṇīṃ tanum .

punaḥ saṃcintayāmāsa pūjārthamasuradviṣaḥ

||1||

vapuṣo vaiṣṇavādasmānmā bhūnmūrtiḥ parāvarā .

ayaṃ prāṇapravāheṇa bahirviṣṇuḥ sthito'paraḥ

||2||

vainateyasamārūḍhaḥ sphuracchakticatuṣṭayaḥ .

śaṅkhacakragadāpāṇiḥ śyāmalāṅgaścaturbhujaḥ

||3||

candrārkanayanaḥ śrīmānkāntanandakanandanaḥ .

padmapāṇirviśālākṣaḥ śārṅgadhanvā mahādyutiḥ

||4||

tadenaṃ pūjayāmyāśu parivārasamanvitam .

saparyayā manomayyā sarvasaṃbhāraramyayā

||5||

tata enaṃ mahādevaṃ pūjayiṣyāmyahaṃ punaḥ .

pūjayā bāhyasaṃbhogamahatyā bahuratnayā

||6||

prahrāda iti saṃcintya saṃbhārabharabhāriṇā .

manasā pūjayāmāsa mādhavaṃ kamalādhavam

||7||

ratnaughapātrapaṭalaiścandanādivilepanaiḥ .

dhūpairdīpairvicitraiśca nānāvibhavabhūṣaṇaiḥ

||8||

mandāramālāvalanairhemābjapaṭalotkaraiḥ .

kalpavṛkṣalatāgucchai ratnastabakamaṇḍalaiḥ

||9||

pallavairdivyavṛkṣāṇāṃ nānākusumadāmabhiḥ .

kiṃkirātairbakaiḥ kundaiścampakairasitotpalaiḥ

||10||

kahlāraiḥ kumudaiḥ kāśaiḥ kharjūraiścūtakiṃśukaiḥ .

aśokairmadanairbilvaiḥ karṇikāraiḥ kirātakaiḥ

||11||

kadambairbakulairnimbaiḥ sinduvāraiḥ sayūthakaiḥ .

pāribhadraiguggulībhirbindukaiḥ puṣpakotkaraiḥ

||12||

priyaṅgupaṭalaiḥ pāṭaiḥ pāṭalairdhātupāṭalaiḥ .

āmrairāmrātakairgavyairharītakabibhītakaiḥ

||13||

śālatālatamālānāṃ latākusumapallavaiḥ .

komalaiḥ kalikājālaiḥ sahakāraiḥ sakuṅkumaiḥ

||14||

ketakaiḥ śatapatraiśca tathailāmañjarīgaṇaiḥ .

sarvasaundaryasaṃmānaiḥ svayamātmārpaṇairapi

||15||

hariṃ paramayā bhaktyā jagadvibhavabhavyayā .

manasā pūjayāmāsa prahrādo'ntaḥpure patim

||16||

atha devagṛhe tasminbāhyārthaiḥ paripūrṇayā .

pūjayā pūjayāmāsa dānaveśo janārdanam

||17||

bahirdravyairanenaiva krameṇa parameśvaram .

punaḥpunaḥ pūjayitvā tuṣṭimāndānavo'bhavat

||18||

tatastataḥ prabhṛtyeva prahrādaḥ parameśvaram .

tathaiva pratyahaṃ bhaktyā pūjayāmāsa pūrṇayā

||19||

atha tasminpure daityāstataḥ prabhṛti vaiṣṇavāḥ .

sarva evābhavanbhavyā rājā hyācārakāraṇam

||20||

jagāma vārtā gaganaṃ devalokamathārihan .

viṣṇordveṣaṃ parityajya bhaktā daityāḥ sthitā iti

||21||

devā vismayamājagmuḥ śakrādyāḥ samarudgaṇāḥ .

gṛhītā vaiṣṇavī bhaktirdaityaiḥ kimiti rāghava

||22||

kṣīrode bhogibhogasthaṃ vibudhā vismayākulāḥ .

jagmuramvaramutsṛjya harimāhavaśālinam

||23||

tatrainaṃ daityavṛttāntaṃ kathayāmāsurasya te .

papracchuścainamāsīnamapūrvāścaryavismayam

||24||

vibudhā ūcuḥ .

kimetadbhagavandaityā viruddhā ye sadaiva te .

te hi tanmayatāṃ yātā māyeyamiti bhāvyate

||25||

kva kilātyantadurvṛttā dānavā dalitādrayaḥ .

kva pāścātyamahājanmalabhyā bhaktirjanārdane

||26||

prākṛto guṇavāñjāta ityeṣā bhagavankathā .

akālapuṣpamāleva sukhāyodvejanāya ca

||27||

nopapannaṃ hi yadyatra tatra tanna virājate .

madhye kācakalāpasya mahāmūlyo maṇiryathā

||28||

yo yo yādṛgguṇo jantuḥ sa tāmevaiti saṃsthitim .

sadṛśeṣvapyajeṣu śvā na madhye ramate kvacit

||29||

na tathā duḥkhayantyaṅge majjantyo vajrasūcayaḥ .

vaisādṛśyena saṃbaddhā yathaitā vastudṛṣṭayaḥ

||30||

yadyatra kramasaṃprāptamupapannamaninditam .

tadeva rājate tatra jale'mbhojaṃ natu sthale

||31||

kvādhamaḥ prākṛtārambho hīnakarmaratiḥ sadā .

varāko dānavo hīnajātirbhaktiḥ kva vaiṣṇavī

||32||

kamalinī paruṣoṣarabhūgatā sukhayatīha yathā na durāśrayā .

ditisuto'pi hi mādhavabhaktimāniti kathā na tatheśa sukhāya naḥ

||33||

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye de0 mokṣopāyeṣūpaśamaprakaraṇe vibudhavākyaṃ nāma dvātriṃśaḥ sargaḥ .. 32 ..