मुख्यं गम्यताम्

Try searching

Quick links

Crawlable search page

Yoga Vāsiṣṭham — Nirvāṇaprakaraṇam — Pūrvārdham — Sarga 27

3
Yoga Vāsiṣṭham · Nirvāṇaprakaraṇam — Pūrvārdham · 27

Traditionally attributed to Vālmīki; dialogue of Vasiṣṭha and Rāma

bhuśuṇḍa uvāca .

etatte kathitaṃ brahmanyathāsmi yadihāsmi ca .

tvadājñāmātrasiddhyarthaṃ dhārṣṭyena jñānapāraga

||1||

śrīvasiṣṭha uvāca .

aho nu citraṃ bhagavanbhavatā bhūṣaṇaṃ śruteḥ .

ātmodantaḥ prakathitaḥ paraṃ vismayakāraṇam

||2||

dhanyāste ye mahātmānamatyantacirajīvanam .

bhavantaṃ paripaśyanti dvitīyamiva padmajam

||3||

yāvadadya dṛśo dhanyāḥ svātmodantamakhaṇḍitam .

yathāvatpāvanaṃ buddheḥ sarvaṃ kathitavānasi

||4||

prabhātaṃ dikṣu sarvāsu dṛṣṭā vibudhabhūtayaḥ .

bhavāniva jagatyasminna mahānavalokitaḥ

||5||

kathaṃcitprāpyate kaścidbhrāntveva hi mahājanaḥ .

na bhavāniva bhavyātmā sulabho jagati kvacit

||6||

vaṃśakhaṇḍe hi kasmiṃścijjāyate mauktikaṃ yathā .

jagatkhaṇḍe hi kasmiṃściddṛśyate tvādṛśastathā

||7||

mayā tu sumahatkāryamadya saṃpāditaṃ śubham .

puṇyadehavimuktātmā yadbhavānavalokitaḥ

||8||

tadastu tava kalyāṇaṃ praviśātmaguhāṃ śubhām .

madhyāhnasamayo yanme vrajāmi suramandiram

||9||

ityākarṇya bhuśuṇḍo'sau jagrāhotthāya pādapāt .

saṃkalpitābhyāṃ hastābhyāmupāttaṃ hemapallavam

||10||

kalpavṛkṣalatāpuṣpakesareṇa himatviṣā .

tatpātraṃ mauktikārghyeṇa pūrayāmāsa pūrṇadhīḥ

||11||

tenārghyapādyapuṣpeṇa trinetramiva māmasau .

āpādamastakaṃ bhaktyā pūjayāmāsa pūrvajaḥ

||12||

anuvrajyākadarthena khagendrālamiti bruvan .

viṣṭarādahamutthāya tataḥ khagavadāplutaḥ

||13||

vyomni yojanamātraṃ tu madanuvrajyayā gataḥ .

karaṃ kareṇāvaṣṭabhya balātsaṃrodhitaḥ khagaḥ

||14||

mayi yāte kṣaṇenaiva gaganādhvanyadṛśyatām .

nivṛtto'sau vihaṃgendro dustyajā saṃgatiḥ satām

||15||

anyonyamapi kasmiṃścittaraṅgaka ivāmbudhau .

vyomanyadṛśyatāṃ yāto khagasmṛtyā munīnaham

||16||

saptarṣimaṇḍalaṃ prāpya jāyayā paripūjitaḥ .

yāte kṛtayugasyādau purā varṣaśatadvaye

||17||

saṃgato'haṃ bhuśuṇḍena meroḥ śṛṅgadrume'bhavam .

adya rāma kṛte kṣīṇe tretā saṃprati vartate

||18||

madhye tretāyugasyāsya jātastvaṃ ripumardana .

punaradyāṣṭame varṣe tatraivopari bhūbhṛtaḥ .

milito'bhūdbhuśuṇḍo me tathevājararūpavān

||19||

iti saṃkathitaṃ citraṃ bhuśuṇḍodantamuttamam .

śrutvā vicārya caivāntaryadyuktaṃ tatsamācara

||20||

śrīvālmīkiruvāca .

iti sumatibhuśuṇḍasatkathāṃ yo

vimalamatiḥ pravicārayiṣyatīha .

bhavabhayabahulākulāsthitāṃ sa

prasabhamasatsaritaṃ tariṣyatīti

||21||

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye de0 mokṣopāyeṣu nirvāṇaprakaraṇe pū0 bhuśuṃ0 samāptirnāma saptaviṃśaḥ sargaḥ .. 27 ..