Traditionally attributed to Vālmīki; dialogue of Vasiṣṭha and Rāma
arjuna uvāca .
naṣṭo mohaḥ smṛtirlabdhā tvatprasādānmayācyuta .
sthito'smi gatasaṃdehaḥ kariṣye vacanaṃ tava
||1||śrībhagavānuvāca .
vṛttayo yadi bodhena saṃśāntā hṛdaye sphuṭam .
taccittaṃ śāntamevāntarviddhi sattvamupāgatam
||2||atra taccetyarahitaṃ pratyakcetananāmakam .
yattvaśeṣavinirmuktaṃ yatsarvaṃ sarvataśca yat
||3||na kecana vidantyete tatpadaṃ jāgatādayaḥ .
bhūtalādgaganoḍḍīnaṃ vihaṃgamamivonnatam
||4||pratyakcetanamābhāsaṃ śuddhaṃ saṃkalpavarjitam .
agamyamenamātmānaṃ viddhi dūraṃ dṛśāmiva
||5||sarvātītaṃ yadatyacchaṃ vinā śuddhaṃ svavāsanā .
na śaknoti padaṃ draṣṭuṃ janadṛṣṭiraṇūniva
||6||yatprāptau sarva eveme kṣīṇā ghaṭapaṭādayaḥ .
varākī vāsanā tatra kiṃ karotu pare pade
||7||yathā'nalagiriṃ prāpya himaleśo vilīyate .
śuddhamāsādya cittattvamavidyā līyate tathā
||8||kva varākī rajastucchā vāsanā bhogabandhanam .
kva pūritajagajjālaścittattvavipulānilaḥ
||9||tāvatsphuratyavidyeyaṃ nānākāravikāriṇī .
yāvanna saṃparijñātaḥ śuddhaḥ svātmā'yamātmanā
||10||sarvā dṛśyadṛśaḥ kṣīṇāḥ svacchataivoditā tathā .
nabhasīva pade tasminsvātmanyakhilapūraṇe
||11||samagrākārarūpaṃ tatsamagrākāravarjitam .
vāgatītaṃ paraṃ vastu kena nāmopamīyate
||12||viṣayaviṣaviṣūcikāmatastvaṃ
nipuṇamahaṃsthitivāsanāmapāsya .
abhimataparihāramantrayuktyā
bhava vibhavo bhagavānbhiyāmabhūmiḥ
||13||śrīvasiṣṭha uvāca .
iti gaditavati trilokanāthe
kṣaṇamiva maunamupasthite purastāt .
atha madhupa ivā'sitābjakhaṇḍe
vacanamupaiṣyati tatra pāṇḍuputraḥ
||14||arjuna uvāca .
parigalitasamastaśokabhārā
paramudayaṃ bhagavanmatirgateyam .
mama tava vacanena lokabhartu-
rdinapatinā paribodhitābjinīva
||15||ityuktvotthāya gāṇḍīvadhanvā sa harisārathiḥ .
arjuno gatasaṃdeho raṇalīlāṃ kariṣyati
||16||kariṣyati kṣatagajavājisārathi-
drutakṣaradrudhiramahānadīṃ bhuvam .
śarotkaraprasaramahārajaḥsthalī-
tirohitadyumaṇivilocanāṃ divam
||17||ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye de0 mo0 nirvāṇaprakaraṇe pū0 arjunopākhyāne arjunakṛtārthatā nāmāṣṭapañcāśaḥ sargaḥ..58.. arjunopākhyānaṃ samāptam .