Traditionally attributed to Vālmīki; dialogue of Vasiṣṭha and Rāma
anyajagadbrahmovāca .
athāhaṃ cinmayākāśastvanyākāśamayīṃ sthitim .
parāṃ grahītumicchāmi tenehopasthitaḥ kṣayaḥ
||1||mahāpralayakāle'smiṃstyaktumeṣā mayādhunā .
munīndra nūnamārabdhā tena vairasyamāgatā
||2||ākāśatvādyadādyo'yaṃ parākāśo bhavāmyaham .
tadā mahāpralayatā vāsanāyāśca saṃkṣayaḥ
||3||tenaiṣā virasībhūtā manmārgaṃ paridhāvati .
nānugacchati ko nāma nirmātāramudāradhīḥ
||4||ihādyāyaṃ kalerantaścaturyugaviparyayaḥ .
prajāmanvindradevānāmadyaivānto'yamāgataḥ
||5||adyaiva cāyaṃ kalpānto mahākalpānta eva ca .
mamāyaṃ vāsanānto'dya dehavyomānta eva ca
||6||teneyaṃ vāsanā brahmankṣayaṃ gantuṃ samudyatā .
kveva padmākarāśoṣe gandhalekhāvatiṣṭhatām
||7||yathā jaḍābdhilekhāyā jāyate laharī calā .
vāsanāyāstathaivecchā mudhodetyapakāraṇam
||8||ābhimānikadehāyā vāsanāyāḥ svabhāvataḥ .
asyā ātmāvalokecchā svayamevopajāyate
||9||ātmatattvaṃ nu paśyantyā dhāraṇābhyāsayogataḥ .
dṛṣṭo'nayā bhavatsargo vargavyagranirargalaḥ
||10||anayāmbarasaṃcāraparayādriśiraḥśilā .
dṛṣṭā svajagadādhārabhūtāsmākaṃ tu khātmikā
||11||etadyasmiñjagadyatra taddṛṣattvaṃ jagadgirau .
asmajjagatpadārtheṣu saṃtyanyāni jagantyapi
||12||vayaṃ tāni na paśyāmo bhedadṛṣṭau sthitā ime .
bodhaikatāṃ gatāstvāśu paśyāmastāni vīkṣaṇāt
||13||ghaṭe paṭe vaṭe kuḍye khe'nale'mbhasi tejasi .
jaganti santi sarvatra śilāyāmiva sarvadā
||14||jagannāma mudhā bhrāntiḥ kila svapnapuropamā .
mithyaiveyaṃ kva nāmāsau cidrūpāstyatha nāsti ca
||15||parijñātā satī yeṣāmeṣā cinnabhasaikatām .
gatā te na vimuhyanti śiṣṭāstu bhramabhājanam
||16||athānyadhāraṇābhyāsātsvavirāgavaśoditam .
sādhayantyā'rthamātmīyaṃ dṛṣṭastvamanayā mune
||17||iti māyeva duṣpārā cicchaktiḥ parijṛmbhate .
itthamādyantarahitā brāhmī śaktiranāmayā
||18||pravartante nivartante neha kāryāṇi kānicit .
dravyakālakriyādyotā citistapati kevalam
||19||deśakālakriyādravyamanobuddhyādikaṃ tvidam .
cicchilāṅgakamevaikaṃ viddhyanastamayodayam
||20||cideveyaṃ śilākāramavatiṣṭhati bibhratī .
aṅgamasyā jagajjālaṃ marutaḥ spandanaṃ yathā
||21||vijñānaghanamātmānaṃ jagadityavabudhyate .
anādyantāpi sādyantā cittvāditi gatāpi cit ..
cicchileyamanādyantā sādyantāstīti bodhataḥ .
sākārāpi nirākārā jagadaṅgeti saṃsthitā
||23||yadvatsvapne cideva svaṃ rūpaṃ vyomaiva pattanam .
vetti tadvadidaṃ vetti pāṣāṇaṃ jagadaṅgakam
||24||na sarantīha sarito na cakraṃ parivartate .
nārthāḥ pariṇamantyantaḥ kacatyetaccidambaram
||25||na mahākalpakalpāntasaṃvidaḥ saṃvidambare .
saṃbhavanti pṛthagrūpāḥ payasīva payontaram
||26||jaganti santyeva na santi śānte
cidambare sarvagataikamūrtau .
nabhontarāṇīva mahānabhonta-
ścitsanti sattāni parāmbarāṇi
||27||vasiṣṭha tadgaccha mune jagatsvaṃ
tvaṃ cāsane saṃprati śāntimehi .
buddhyādirūpāṇi paraṃ vrajantu
vayaṃ bṛhadbrahmapadaṃ prayāmaḥ
||28||ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vā0 de0 mo0 nirvāṇaprakaraṇe u0 pā0 śilāntarjagatpitāmahavākyāni nāma saptatitamaḥ sargaḥ ..70..