Traditionally attributed to Vālmīki; dialogue of Vasiṣṭha and Rāma
śrīvasiṣṭha uvāca .
mano buddhirahaṃkāra indriyādi tathānagha .
acetyacinmayaṃ sarvaṃ kva te jīvādayaḥ sthitāḥ
||1||ekenaivātmanā dattā nānāteyaṃ mahātmanā .
yathaikenaiva candreṇa timirāppātradarpaṇaiḥ
||2||bhogatṛṣṇāviṣāveśo yadaivopaśamaṃ gataḥ .
tadaivamastamajñānamāndhyaṃ dhvāntakṣayādiva
||3||adhyātmaśāstramantreṇa tṛṣṇāviṣaviṣūcikā .
kṣīyate bhāvitenāntaḥ śaradā mihikā yathā
||4||maurkhye kṣīṇe kṣataṃ viddhi cittaṃ rāma sabāndhavam .
vilīnāmbudhare vyomni jāḍyaṃ śāmyatyavighnataḥ
||5||acittatvaṃ gate citte kṣīyate vāsanābhramaḥ .
hāramuktāsamāveśaśchinne tantāvivānagha
||6||raghunātha vighātāya śāstrārthaṃ bhāvayanti ye .
kṛmikīṭatvayogyāya cetasā saṃmilanti te
||7||navatāmarasākārakāntalocanalolatā .
śānte maurkhye'kṣatā vāte calatā saraso yathā
||8||sthiratāmupayāto'si bhāvābhāvavivarjitaḥ .
pade paramavistāre nabhasīva prabhañjanaḥ
||9||manye madvacanairbodhamāgato'si raghūdvaha .
vigatājñānanidro'ntarnṛpatiḥ paṭahairiva
||10||sāmānye ca lagantyeva jane kulagurorgiraḥ .
atyudāramatau rāma na laganti kathaṃ tvayi
||11||yatropādeyavākyatvaṃ bhāvitaṃ svena cetasā .
madvaco'ntarviśatyuccaistapte kṣetre yathā payaḥ
||12||vayamiha hi mahānubhāva nityaṃ
kulaguravo bhavatāṃ raghūdvahānām .
maduditamidamāśu dhāryamārya
śubhavacanaṃ hṛdi hāravattvayeti
||13||ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye mokṣopāyeṣu nirvāṇaprakaraṇe pū0 cittābhāvapratipādanaṃ nāma caturthaḥ sargaḥ ..4..