मुख्यं गम्यताम्

Try searching

Quick links

Crawlable search page

Yoga Vāsiṣṭham — Upaśamaprakaraṇam — Sarga 11

3
Yoga Vāsiṣṭham · Upaśamaprakaraṇam · 11

Traditionally attributed to Vālmīki; dialogue of Vasiṣṭha and Rāma

śrīvasiṣṭha uvāca .

iti saṃcintya janako yathāprāptāṃ kriyāmasau .

asaktaḥ kartumuttasthau dinaṃ dinapatiryathā

||1||

iṣṭāniṣṭāḥ parityajya cetasā vāsanāḥ svayam .

yathāprāptaṃ cakārāsau jāgratyeva suṣuptavat

||2||

saṃpādya tadahaḥkāryamāryāvarjanapūrvakam .

anayaccharvarīmekastayaiva dhyānalīlayā

||3||

manaḥ samarasaṃ kṛtvā saṃśāntaviṣayabhramam .

śarvaryāṃ kṣīyamāṇāyāmitthaṃ cittamabodhayat

||4||

citta cañcala saṃsāra ātmano na sukhāya te .

śamamehi śamācchāntaṃ sukhaṃ sāramavāpyate

||5||

yathā yathā vikalpaughānsaṃkalpayasi helayā .

tathā tathaiti sphāratvaṃ saṃsārastava cintayā

||6||

śataśākhatvamāyāti sekena viṭapī yathā .

anantādhitvamāyāsi śaṭhabhogecchayā tathā

||7||

cintājālavilāsotthā janmasaṃsārasṛṣṭayaḥ .

tasmāttyaktvā vicitrāṃ tvaṃ cintāmupaśamaṃ vraja

||8||

saṃsārasṛṣṭitaralāmimāṃ tulaya sundara .

asyāṃ cetsāramāpnoṣi tadetāmeva saṃśraya

||9||

āsthāṃ yasmātparityajya dṛśyadarśanalālasāt .

maitadgṛhāṇa mā muñca svecchayā viharecchayā

||10||

idaṃ dṛśyamasatsadvāpyudetvastamupaitu vā .

sādho viṣamatāṃ gaccha maitadīyaiguṇāguṇaiḥ

||11||

manāgapi na saṃbandhastava dṛśyena vastunā .

avidyamānarūpeṇa saṃbandhaḥ ko'yamīdṛśaḥ

||12||

asattvametacca na sadvyorevāsatoḥ satoḥ .

saṃbandha iti citreyamapūrvaivākṣarāvalī

||15||

asadetattu saccettvaṃ tathāpi kila sundara .

saṅgaḥ sadasatoḥ kīdṛgvada tvaṃ martyajīvayoḥ

||14||

citta tvamatha dṛśyaṃ ca dve eva yadi sanmaye .

sadāsthite tatprasaraḥ kuto harṣaviṣādayoḥ

||15||

tasmānmahādhiṃ muñca tvaṃ mūkamullāsamāhara .

saṃkṣubdhāmbudhimāviṣṭāṃ tyajābhavyāmimāṃ sthitim ..

kandukālātavadvyarthamātmanaiva parijvalan .

mā mohamalamāsādya mandatāṃ gaccha sanmate

||17||

na tadihāsti samunnatamuttamaṃ

vrajasi yena parāṃ paripūrṇatām .

tadavalambya balādatidhīratāṃ

jahihi cañcalatāṃ śaṭha re manaḥ

||18||

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye mokṣopāyeṣūpaśamaprakaraṇe cittānuśāsanaṃ nāmaikādaśaḥ sargaḥ .. 11 ..