Traditionally attributed to Vālmīki; dialogue of Vasiṣṭha and Rāma
śrīvasiṣṭha uvāca .
atha vīra ivāraktaḥ kālenāstamito raviḥ .
astratejaḥparimlānapratāpo'bdhau samujjhitaḥ
||1||raṇaraktarucirvyomadarpaṇapratibimbitā .
jahau sūryaśiraśchede saṃdhyālekhodabhūtkṣaṇam
||2||bhūpātālanabhodigbhyaḥ pralayabdhijalaughavat .
samājagmustanattālā vetālā valayā iva
||3||mṛṣṭadhvāntāsivalite dinanāgendramastake .
saṃdhyārāgāruṇaṃ kīrṇaṃ tārānikaramauktikam
||4||niḥsattveṣu tamondheṣu rasanārasaśāliṣu .
saṃkocamāyayuḥ padmāmṛtānāṃ hṛdayeṣviva
||5||mīlatpakṣāḥ kṣaṇātsuptāḥ kṛcchraprocchritakandharāḥ .
kulāyeṣu khagā āsañchavāṅgeṣviva hetayaḥ
||6||āsannacandrasubhagā lokāḥ kusumapaṅktayaḥ .
ullasaddhṛdayā jātā vīrapakṣeṣviva śriyaḥ
||7||raktavārimayī sāyamaṅgaguptaśilīmukhā .
saṃkucadvaktrapadmābhūdraṇabhūmirivābjinī
||8||uparyabhūdvyomasarastārākumudamaṇḍitam .
adhastvabhūdvārisaraḥ sphuratkumudatārakam
||9||tamasyapetabhītāni bhūtāni militānyalam .
payāṃsīva visetūni prasṛtāni diśaṃ prati
||10||āsīdraṇāṅgaṇaṃ gāyadvetālakulasaṃkulam .
kvaṇatkaṅkālakāṅkasthakaṅkakākolakelimat
||11||atha kāṣṭhacitājvālasatārāmbarabhāsvaram .
pacatpacapacāśabdimedomāṃsamayānalam
||12||sarvāṅgāsthisphuṭāsphoṭasphuṭacciticayonmukham .
vetālalalanārabdhajalalīlātirohitam
||13||śvakākayakṣavetālatālakolāhalolbaṇam .
gamāgamena bhūtānāṃ samuḍḍīnavanopamam
||14||raktamāṃsavasāmedoharaṇavyagraḍākini .
carvitāsṛgvasāmāṃsasravatsṛkkipiśācakam
||15||madhyamadhyacitālokaprakaṭāsṛkśavavrajam .
virūpikānīyamānasvāṃsanyastamahāśavam
||16||uttāṇḍavograkumbhāṇḍamaṇḍaloḍḍāmarodaram .
chamicchamitpralāpāntaṃ medosṛgvāṣpasāmbudam
||17||vahadraktanadīraṃhorūḍhabhūcararūpikam .
vetālakulakaṅkālakarṣaṇākulakākalam
||18||mṛtebhodaramañjūṣāsuptavetālabālakam .
viviktaikaraṇoddeśapānakrīḍāstharākṣasam
||19||mattavetālakalahacitālātaraṇojjvalam .
vahadraktavasāmiśragandhabandhuramārutam
||20||rūpikāpeṭikāvāntāraṇadraṭaraṭāravam .
ardhapakvaśavāsvādalubdhayakṣollasatkali
||21||tuṅgavaṅgakaliṅgāṅgataṅgaṇāṅgalagatkhagam .
tārāpātopamahasatsaṃmukhajvālarūpikam
||22||patadvetālasollāsamadhyasthāsṛgvirūpikam .
piśācākarṇitābhyarṇayoginīgaṇanāyakam
||23||prasṛtāntramahātantrīprāyasaṃpannavādanam .
piśācavāsanotkrāntapiśācībhūtamānavam
||24||rūpikālokanāpūrvatrāsārdhamṛtasadbhaṭam .
kvacidvetālarakṣobhiraparīpūrṇamadrakam
||25||svarūpikāskandhapatacchavatrastaniśācaram .
nabhaḥsaṃghaṭṭitāpūrvabhūtapeṭakasaṃkaṭam
||26||atiprayatnāpahṛtamriyamāṇanarāmiṣam .
svabhakṣyāpekṣapakṣeṣu vikṣiptaśavarāśivat
||27||śivāmukhānalaśikhākhaṇḍotthamitiraktagaiḥ .
samuḍḍīnanavāśokapuṣpagucchamivābhitaḥ
||28||kabandhakandharābandhavyagravetālabālakam .
yakṣarakṣaḥpiśācādikacadākāśagolmukam
||29||ākāśabhūdharanikuñjaguhāntarāla-
piṇḍopamaṇḍitatamombudapīṭhapūram .
vyālolabhūtarabhasākulakalpavāta-
vyādhūtalokakarakāṇḍakapeṭakalpam
||30||ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye utpattiprakaraṇe lī0 niśācarākularātriraṇāṅgaṇavarṇanaṃ nāmaikonacatvāriśaḥ sargaḥ ..39..