रामवरदानं नाम द्वयशीतितमोऽध्यायः
व्यास उवाच
कथं रामो बाल एव कृतवीर्यसुतेन ह ।
एकाकी बहुसैन्येन सहस्रभुजशालिना
॥१॥अजयत् तं महावीरं तन्मे कथय विस्तरात् ।
क उवाच ।
एकस्मिन् दिवसे रामो मातरं परिपृष्टवान्
॥२॥राम उवाच
यस्मादिन्द्रादयो देवा बिभ्यति त्रासकम्पिताः ।
अनन्तं यस्य सैन्यं तच्चतुरङ्गसमन्वितम्
॥३॥कथं विजेष्ये तं मातरुपायं मेऽखिलं वद ।
एकविंशतिवारं च कथं निःक्षत्रियां धराम्
॥४॥करिष्ये वद तत्सर्वं त्वत्प्रसादाज्जयो भवेत् ।
अतुला मम कीर्तिश्च सर्व लोकेषु विश्रुता
॥५॥मातोवाच
विजयस्ते भवेत्पुत्र शङ्कराराधनं कुरु ।
तुष्टे तस्मिन् महादेवे सर्वं सेत्स्यति वाञ्छितम्
॥६॥इति तद्वचनं श्रुत्वा रामः कैलासमाययौ ।
प्रणम्य मातृचरणावाशिषं प्रतिगृह्य च
॥७॥तत्रापश्यन् महादेवं रत्नसिंहासने स्थितम् ।
बद्धाञ्जलि पुटो रामो नत्वा तुष्टाव तं तदा
॥८॥राम उवाच
नमो देवदेवेश गौरीश शम्भो ।
नमो विश्वकतर्त्रे नमो विश्वभर्त्रे ।
नमो विश्वहर्त्रे नमो विश्वमूर्ते ।
नमो विश्वधाम्ने नमःश्चन्द्रधाम्ने
॥९॥नमो निर्गुणायामल ज्ञानहेतो निराकार साकार नित्याय तेऽस्तु ।
नमो वेदवेदान्तशास्त्रातिगाय नमोऽव्यक्तव्यक्तात्मने सत्स्वरूम
॥१०॥गुणत्रयप्रबोधाय गुणातीताय ते नमः ।
नमः प्रपञ्चविदुषे प्रपञ्चरहिताय ते
॥११॥क उवाच
इति स्तोत्रं समाकर्ण्य परितुष्टो महेश्वरः ।
उवाच राममामन्त्र्य तृप्तो वाक्यामृतेन ते
॥१२॥वरं वृणीष्व मत्तस्त्वं यं यं कामयसे हृदि ।
जानामि जामदग्न्यं त्वां रेणुकातनयं द्विज
॥१३॥राम उवाच
कार्तवीर्येण दुष्टेन कामधेनुमपेक्षता ।
जमदग्निर्हतो रोषादापराधं विना प्रभो
॥१४॥रेणुका ताडिता बाणैः समन्ताज्जननी मम ।
एकविंशतिसङ्ख्याकैर्भुक्त्वाऽपि सेनया सह
॥१५॥जहि तं दुष्टनृपतिमिति मात्रा नियोजितः ।
त्वामहं शरणं यात उपायं वद तद्वधे
॥१६॥त्रिसप्तवारं तेनैव कुर्यां निःक्षत्रियां महीम् ।
क उवाच ।
एवं विदिततत्त्वार्थो महादेवो जगाद तम्
॥१७॥आलोक्य प्रणिधानेन जयोपायं सुखावहम् ।
षडक्षरं महामन्त्रं द्विरदाननतोषकम्
॥१८॥कथयामास रामाय जपं कुरू प्रयत्नतः ।
लक्षमात्रं च होमं च दशांशेन समाचार
॥१९॥तर्पणं तद् दशांशेन तद् दशांशेन भोजनम् ।
ब्राह्मणानां महाभक्त्या प्रसन्नो भविता भुवि
॥२०॥गजाननो देवदेवः सर्वकार्यं करिष्यति ।
इति तद्वचनं श्रुत्वा प्रणम्य भवमादरात्
॥२१॥आज्ञां गृहीत्वा रामोऽसावचलायां भ्रमन् भ्रमन् ।
कृष्णाया उत्तरे देशेऽपश्यत् स्थानमनुत्तमम्
॥२२॥नानावृक्षलताजालैरभिरामं सुसिद्धिदम् ।
तत्राऽकरोदनुष्ठानं यथोक्तं ते न शम्भुना
॥२३॥इन्द्रियाणां च मनसो वृत्तिं स्थाप्य गजानने ।
आवर्त्तयन् महामन्त्रमेकाङ्गुष्ठस्थितो द्विजः
॥२४॥जुहाव तर्पयामास भोजयामास वै द्विजान् ।
दशांशेन दशांशेन दशांशेन यथाक्रमम्
॥२५॥ततः प्रसन्नो भगवानाविरासीद् गजाननः ।
चतुर्भुजो महाकायो महामायोऽति सुन्दरः
॥२६॥नागयज्ञोपवीती च नानालङ्कार शोभितः ।
मुकुटी कुण्डली भ्राजच्चारुगण्डो लसन्मुखः
॥२७॥मुक्ताप्रवालमालाभिर्भ्राजद्वक्षा महाभुजः ।
परशुं कमलं दन्तं मोदकांश्च दधद् भुजैः
॥२८॥पुष्करं पुष्करे धृत्वा भ्रामयन् स्वेच्छया विभुः ।
प्रभया भासयन् सर्वा दिशो विदिश एव च
॥२९॥ददर्श रामोऽकस्मात् तं न्यमीलयत चाक्षिणी ।
तत्तेजसा प्रतिहते ततस्तुष्टाव तं द्विजः
॥३०॥राम उवाच
सहस्रादित्यसङ्काश नमस्ते जगदीश्वर ।
नमस्ते सर्वविद्येश सर्वसिद्धिप्रदायक
॥३१॥विघ्नानां पतये तुभ्यं नमो विघ्ननिवारण ।
सर्वान्तर्यामिणे तुभ्यं नमः सर्वप्रियङ्कर
॥३२॥भक्तप्रियाय देवाय नमो ज्ञानस्वरूपिणे ।
नमो विश्वस्य कर्त्रे ते नमस्तत्पालकाय च
॥३३॥निवारय महाविघ्नं तपोनाशकरं मम ।
क उवाच ।
इति स्तुतिं समाकर्ण्य सौम्यतेजा गजानन
॥३४॥उवाच रामं सम्भ्रान्तं स्वस्यैव तिग्मतेजसा ।
गणेश उवाच ।
यं ध्यायसि दिवारात्रौ मन्त्रं जप्त्वा षडक्षरम्
॥३५॥वरं दातुं समायातः सोऽहं राम तवाधुना ।
वरं वृणीष्व मत्तस्त्वं यद् यद् वाञ्छसि चेतसा
॥३६॥ब्रह्माण्डानामनेकानां सृष्टा पाताऽपहारकः ।
नैव जानन्ति मे रूपं ब्रह्माद्या मुनयोऽपि च
॥३७॥राजर्षयश्च सर्वेऽपि सोऽहं ते दर्शनं गतः ।
राम उवाच ।
योऽप्रमेयोऽखिलाधारः सृष्टिसंहारकारकः
॥३८॥यो न वेदैर्न तपसा न यज्ञैर्व्रतसञ्चयैः ।
न दानैर्नैव योगैश्च जनानां दृष्टिगोचरः
॥३९॥सोऽहं त्वं हि मया दृष्टोऽनुग्राहात्तव विघ्नप ।
किमन्यद् वरये देव भक्तिं देहि निजां दृढाम्
॥४०॥गणेश उवाच
भविता मम भक्तिस्ते दृढा राम द्विजोत्तम ।
प्रलोभितस्यापि वरैर्न ते बुद्धिः सुविव्हला
॥४१॥परशुं मे गृहाण त्वं सर्वशत्रुनिबर्हणम् ।
नाम ते परशुरामेति त्रैलोक्ये ख्यातिमेष्यति
॥४२॥क उवाच
एवं तस्मै वरं दत्त्वा परशुं च गजाननः ।
पश्यतां सर्वलोकानामन्तर्धानं ययौ तदा
॥४३॥रामोऽपि स्थापयामास महागणपतिं तदा ।
ब्राह्मणैर्वेदवेदाङ्गशास्त्रविद्भिः समं मुदा ।
ब्राह्मणान् भोजयामास दत्त्वा दानान्यनेकशः
॥४४॥प्रासादं कारयामास रत्नस्तम्भयुतं दृढम् ।
सम्पूज्य तं परिक्रम्य प्रणिपत्य गजाननम्
॥४५॥रामः प्रसन्नमनसा प्रययौ निजमन्दिरम् ।
ततो रामो जुहावोच्चैः कार्तवीर्यधरापतिम्
॥४६॥युद्धे तु शातयामास राज्ञो बाहुसहस्रकम् ।
निःक्षत्रियां च पृथिवीं चक्रे त्रिसप्तवारतः
॥४७॥ब्राह्मणेभ्यो ददौ पृथ्वीं यज्ञं कृत्वा सदक्षिणम् ।
पुपूजुस्तं तदा लोका ज्ञात्वा विष्णु तमीश्वरम
॥४८॥दृष्ट्वा पराक्रमं तस्य सर्वदेवातिगं दृढम् ।
एवं नानाविधो ब्रह्मन् महिमा ते निरूपितः
॥४९॥गजाननस्य देवस्य सङ्क्षेपेण मया सुत ।
निखिलेन न शेषोऽपि क्षमो वक्तुं मुनिश्वर
॥५०॥उपासनाखण्डमिदं शृणुयान्मानवो भुवि ।
सर्वान् कामानवाप्नोति गणेशं धाम चाप्नुयात्
॥५१॥यथेष्टं रमते तत्र यावदाभूत सम्प्लवम्
॥५२॥इति श्रीगणेशपुराणे उपासनाखण्डे रामवरदानं नाम द्वयशीतितमोऽध्यायः ॥ ८२ ॥