हिमवद्गिरिजा संवादे चतुर्थीव्रत कथनं नाम पञ्चाशत्तमोऽध्यायः
पार्वत्युवाच
अहं मन्त्रे न जानामि गिरीन्द्र मे वद स्वयम् ।
अनुग्रहं गणेशस्य यामि यामि शिवं शिवम्
॥१॥हिमावानुवाच
मन्त्रा नानाविधा देवि नानासिद्धि प्रदायकाः ।
असङ्ख्याता गणेशस्य कांश्चित्तेषु वदामि ते
॥२॥कृत्वा पद्मासनं सम्यक् नियम्य खानि सर्वशः ।
कृत न्यासविधिः पश्चाज्जपं कुर्यानिजेच्छया
॥३॥एकाक्षरस्य मन्त्रस्य लक्षं लक्षार्धमेव च ।
षडक्षरस्य मन्त्रस्य नियुतं चायुतं तथा
॥४॥तथा पञ्चाक्षरस्यापि दशाष्टाक्षरयोरपि ।
अष्टाविंशद्वर्णमन्त्रो जप्तव्योऽयुतसङ्ख्यया
॥५॥एवं नानाविधान्मन्त्रान् जपन्ति स्वेष्टसिद्धये ।
त्वं तु पार्वति मे वाक्यं शृणुष्वैकाग्रमानसा
॥६॥एकाक्षरं षडर्णञ्च गृहाण मन्त्रमुत्तमम् ।
नभः शुक्ल चतुर्थ्यां त्वमारम्भं कुरु सुव्रते
॥७॥अनुष्ठानं मासमानं कुरु कार्यं भविष्यति ।
शिवं प्राप्स्यसि सुव्यक्तमन्यद्यच्चापि वाञ्छितम्
॥८॥पार्थिवी पूजिता मूर्तिः स्त्रिया वा पुरुषेण वा ।
एका ददाति सा काम्यं धनपुत्रपशूनपि
॥९॥असाध्यं साधयेन्मर्त्यो मूर्तिद्वयप्रपूजनात् ।
त्रिमूर्तिपूजनाद्राज्यं रत्नानि सर्वसम्पदः
॥१०॥चतुमूर्तेः पूजयेद्यो धर्मार्थकाममोक्षभाक् ।
सार्वभौमो भवेद्राजा पञ्चमूर्तिप्रपूजनात्
॥११॥षण्मूर्तिपूजया सृष्टिस्थितिप्रलयकृद्भवेत् ।
सप्ताष्टनवमूर्तिनां पूजया सर्वविद् भवेत्
॥१२॥भूतं भव्यं भविष्यं च वेत्ति देवप्रसादतः ।
त्रयस्त्रिंशत्कोटिदेवा वह्नीन्द्रशिवविष्णवः
॥१३॥सनकाद्या मुनिगणाः सेवन्ते दशपूजनात् ।
एकादशार्चनादेव दशरुद्राधिपो भवेत्
॥१४॥द्वादशादित्य राज्यं च लभेच्च द्वादशार्चनात् ।
अतिसङ्कटवेलासु कुर्याद् वृद्ध्या प्रपूजनम्
॥१५॥अष्टोत्तरशतं यावत्तावत् तत्तदवाप्नुयात् ।
महामुक्तिमवाप्नोति लक्षपूजनतोऽन्वहम्
॥१६॥कारागृहान्मुक्तिकामः कारयेन्मूर्तिपञ्चकम् ।
त्रिःसप्तरात्रान्मुच्येत गणेशानुग्रहान्मुने
॥१७॥सप्तमूर्तिः प्रकुरर्वीत प्रत्यहं पञ्चवत्सरम् ।
महापापात् प्रमुच्येत गणेशे भक्तिमान्नरः
॥१८॥आजन्ममरणादेकां पूजयेत् पार्थिवीं नरः ।
गणेशः स तुविज्ञेयो दर्शनाद् विघ्ननाशनः
॥१९॥तमेव सर्वकामेष पूजयेन्न गणाधिपम् ।
तस्यैव पूजया प्रीतो न देवः स्यात्तथा स्वयम्
॥२०॥सर्वरोग प्रपीडासु मूर्तीनां त्रयमुत्तमम् ।
नवाहं पूजयेद्यस्तु सर्वपीडां व्यपोहति
॥२१॥सौवर्णी राजती ताम्रीरीतिकांस्य समुद्भवा ।
मौक्तिकी च प्रवाली च सर्वमेतत् प्रयच्छति
॥२२॥एवं कृते व्रते देवि सर्वान कामानवाप्स्यसि ।
यावद् भाद्रपदे मासि चतुर्थी परिलभ्यते
॥२३॥तस्यां महोत्सवः कार्यो यथा विभवमादरात् ।
रात्रौ जागरणं कार्यं तत्कथावाद्यगायनैः
॥२४॥प्रभाते विमले स्नात्वा पूर्ववत् पूजयेद् विभुम् ।
गणेशं वरदं देवं ततो होमं समारभेत्
॥२५॥कुण्डे साङ्गे स्थण्डिले वा हूयाज्जपदशांशतः ।
पूर्णाहुतिं ततः कुर्याद् बलिदानपुरःसरम्
॥२६॥आचार्यं पूजयेत् पश्चात् गोभूवासोधनादिभिः ।
ब्राह्मणां स्तोषयेत् पश्चाद्धोमशेषं समापयेत्
॥२७॥तर्पयेत्तद्दशांशेन तद्दशांशेन भोजयेत् ।
ब्राह्मणान् वेदविदुषः सपत्नीकांश्च कांश्चन
॥२८॥तेभ्यो भूषणवासांसि दद्याच्छक्त्या च दक्षिणाम् ।
दद्यात् स्त्रीणामलङ्कारान् योषिद्भ्यश्च सकञ्चुकान्
॥२९॥तुष्टये गणनाथस्य सिद्धिबुद्धियुतस्य ह ।
वित्तशाठयं न कुर्वीत यथाविभवमाचरेत्
॥३०॥ततः सुहृज्जनयुतः स्वयं भुञ्जीत सादरम् ।
अपरस्मिन्दिने मूर्तिं नृयाने स्थापयेन्मुदा
॥३१॥छत्रध्वजपताकाभिश्चामरैरूपशोभिताम् ।
किशोरैर्दण्डयुद्धेन युध्यद्धिश्च पुरःसरम्
॥३२॥महाजलाशयं गत्वा विसृज्य निनयेज्जले ।
वाद्यगीतध्वनियुतो निजमन्दिरमाव्रजेत्
॥३३॥इति श्रीगणेशपुराणे उपासनाखण्डे हिमवद्गिरिजासंवादे चतुर्थीव्रतकथनं नाम पञ्चाशत्तमोऽध्यायः ॥ ५० ॥