ऐहिकसिद्धिकर्मवर्णनम्
उपमन्युरुवाच
एतत्ते कथितं कृष्ण कर्मेहामुत्र सिद्धिदम् ।
क्रियातपोजपध्यानसमुच्चयमयं परम्
॥१॥अथ वक्ष्यामि शैवानामिहैव फलदं नृणाम् ।
पूजाहोमजपध्यानतपोदानमयं महत्
॥२॥तत्र संसाधयेत्पूर्वं मन्त्रं मन्त्रार्थवित्तमः ।
दृष्टसिद्धिकरं कर्म नान्यथा फलदं यतः
॥३॥सिद्धमन्त्रो ऽप्यदृष्टेन प्रबलेन तु केनचित् ।
प्रतिबन्धफलं कर्म न कुर्यात्सहसा बुधः
॥४॥तस्य तु प्रतिबन्धस्य कर्तुं शक्येह निष्कृतिः ।
परीक्ष्य शकुनाद्यैस्तदादौ निष्कृतिमाचरेत्
॥५॥यो ऽन्यथा कुरुते मोहात्कर्मैहिकफलं नरः ।
न तेन फलभाक्स स्यात्प्राप्नुयाच्चोपहास्यताम्
॥६॥अबिस्रब्धो न कुर्वीत कर्म दृष्टफलं क्वचित् ।
स खल्वश्रद्धधानः स्यान्नाश्रद्धः फलमृच्छति
॥७॥नापराधोस्ति देवस्य कर्मण्यपि तु निष्फले ।
यथोक्तकारिणां पुंसामिहैव फलदर्शनात्
॥८॥साधकः सिद्धमंत्रश्च निरस्तप्रतिबंधकः ।
विश्वस्तः श्रद्धधानश्च कुर्वन्नाप्नोति तत्फलम्
॥९॥अथवा तत्फलावाप्त्यै ब्रह्मचर्यरतो भवेत् ।
रात्रौ हविष्यमश्नीयात्पायसं वा फलानि वा
॥१०॥हिंसादि यन्निषिद्धं स्यान्न कुर्यान्मनसापि तत् ।
सदा भस्मानुलिप्तां गस्सुवेषश्च शुचिर्भवेत्
॥११॥इत्थमाचारवान्भूत्वा स्वानुकूले शुभे ऽहनि ।
पूर्वोक्तलक्षणे देशे पुष्पदामाद्यलंकृते
॥१२॥आलिप्य शकृता १ भूमिं हस्तमानावरां यथा ।
विलिखेत्कमले भद्रे दीप्यमानं स्वतेजसा
॥१३॥तप्तजांबूनदमयमष्टपत्रं सकेसरम् ।
मध्ये कर्णिकया युक्तं सर्वरत्नैरलंकृतम्
॥१४॥स्वाकारसदृशेनैव नालेन च समन्वितम् ।
तादृशे स्वर्णनिर्माणे कंदे सम्यग्विधानतः
॥१५॥तत्राणिमादिकं सर्वं संकल्प्य मनसा पुनः ।
रत्नजं वाथ सौवर्णं स्फटिकं वा सलक्षणम् ।
लिङ्गं सवेदिकं चैव स्थापयित्वा विधानतः
॥१६॥तत्रावाह्य यजेद्देवं सांबं सगणमव्ययम् ।
तत्र माहेश्वरी कल्प्या मूर्तिर्मूर्तिमतः प्रभोः
॥१७॥चतुर्भुजा चतुर्वक्त्रा सर्वाभरणभूषिता ।
शार्दूलचर्मवसना किंचिद्विहसितानना
॥१८॥वरदाभयहस्ता च मृगटंकधरा तथा ।
अथ वाष्टभुजा चिंत्या चिंतकस्य यथारुचि
॥१९॥तदा त्रिशूलपरशुखड्गवज्राणि दक्षिणे ।
वामे पाशांकुशौ तद्वत्खेटं नागं च बिभ्रती
॥२०॥बालार्कसदृशप्रख्या प्रतिवक्त्रं त्रिलोचना ।
तस्याः पूर्वमुखं सौम्यं स्वाकारसदृशप्रभम्
॥२१॥दक्षिणं नीलजीमूतसदृशं घोरदर्शनम् ।
उत्तरं विद्रुमप्रख्यं नीलालकविभूषितम्
॥२२॥पश्चिमं पूर्णचंद्राभं सौम्यमिंदुकलाधरम् ।
तदंकमंडलारूढा शक्तिर्माहेश्वरी परा
॥२३॥महालक्ष्मीरिति ख्याता श्यामा सर्वमनोहरा ।
मूर्तिं कृत्वैवमाकारां सकलीकृत्य च क्रमात्
॥२४॥मूर्तिमंतमथावाह्य यजेत्परमकारणम् ।
स्नानार्थे कल्पयेत्तत्र पञ्चगव्यं तु कापिलम्
॥२५॥पञ्चामृतं च पूर्णानि बीजानि च विशेषतः ।
पुरस्तान्मण्डलं कृत्वा रत्नचूर्णाद्यलंकृतम्
॥२६॥कर्णिकायां प्रविन्यस्येदीशानकलशं पुनः ।
सद्यादिकलशान्पश्चात्परितस्तस्य कल्पयेत्
॥२७॥ततो विद्येशकलशानष्टौ पूर्वादिवत्क्रमात् ।
तीर्थाम्बुपूरितान्कृत्वा सूत्रेणावेष्ट्य पूर्ववत्
॥२८॥पुण्यद्रव्याणि निक्षिप्य समन्त्रं सविधानकम् ।
दुकूलाद्येन वस्त्रेण समाच्छाद्य समंततः
॥२९॥सर्वत्र मंत्रं विन्यस्य तत्तन्मंत्रपुरस्सरम् ।
स्नानकाले तु संप्राप्ते सर्वमङ्गलनिस्वनैः
॥३०॥पञ्चगव्यादिभिश्चैव स्नापयेत्परमेश्वरम् ।
ततः कुशोदकाद्यानि स्वर्णरत्नोदकान्यपि
॥३१॥गंधपुष्पादिसिद्धानि मन्त्रसिद्धानि च क्रमात् ।
उद्धृत्योद्धृत्य मन्त्रेण तैस्तैस्स्नाप्य महेश्वरम्
॥३२॥गंधं पुष्पादिदीपांश्च पूजाकर्म समाचरेत् ।
पलावरः स्यादालेप एकादशपलोत्तरः
॥३३॥सुवर्णरत्नपुष्पाणि शुभानि सुरभीणि च ।
नीलोत्पलाद्युत्पलानि बिल्वपत्राण्यनेकशः
॥३४॥कमलानि च रक्तानि श्वेतान्यपि च शंभवे ।
कृष्णागुरूद्भवो धूपः सकर्पूराज्यगुग्गुलः
॥३५॥कपिलाघृतसंसिद्धा दीपाः कर्पूरवर्तिजाः ।
पञ्चब्रह्मषडंगानि पूज्यान्यावरणानि च
॥३६॥नैवेद्यः पयसा सिद्धः स गुडाज्यो महाचरुः ।
पाटलोत्पलपद्माद्यैः पानीयं च सुगन्धितम्
॥३७॥पञ्चसौगंधिकोपेतं तांबूलं च सुसंस्कृतम् ।
सुवर्णरत्नसिद्धानि भूषणानि विशेषतः
॥३८॥वासांसि च विचित्राणि सूक्ष्माणि च नवानि च ।
दर्शनीयानि देयानि गानवाद्यादिभिस्सह
॥३९॥जपश्च मूलमंत्रस्य लक्षः परमसंख्यया ।
एकावरा त्र्युत्तरा च पूजा फलवशादिह
॥४०॥दशसंख्यावरो होमः प्रतिद्रव्यं शतोत्तरः ।
घोररूपश्शिवश्चिंत्यो मारणोच्चाटनादिषु
॥४१॥शिवलिंगे शिवाग्नौ च ह्यन्यासु प्रतिमासु च ।
चिंत्यस्सौम्यतनुश्शंभुः कार्ये शांतिकपौष्टिके
॥४२॥आयसौ स्रुक्स्रुवौ कार्यौ मारणादिषु कर्मसु ।
तदन्यत्र तु सौवर्णौ शांतिकाद्येषु कृत्स्नशः
॥४३॥दूर्वया घृतगोक्षीरमिश्रया मधुना तथा ।
चरुणा सघृतेनैव केवलं पयसापि वा
॥४४॥जुहुयान्मृत्युविजये तिलै रोगोपशांतये ।
घृतेन पयसा चैव कमलैर्वाथ केवलैः
॥४५॥समृद्धिकामो जुहुयान्महादारिद्र्यशांतये ।
जातीपुष्पेण वश्यार्थी जुहुयात्सघृतेन तु
॥४६॥घृतेन करवीरैश्च कुर्यादाकर्षणं द्विजः ।
तैलेनोच्चाटनं कुर्यात्स्तंभनं मधुना पुनः
॥४७॥स्तंभनं सर्षपेणापि लशुनेन तु पातनम् ।
ताडनं रुधिरेण स्यात्खरस्योष्ट्रस्य चोभयोः
॥४८॥मारणोच्चाटने कुर्याद्रोहिबीजैस्तिलान्वितैः ।
विद्वेषणं च तैलेन कुर्याल्लांगलकस्य तु
॥४९॥बंधनं रोहिबीजेन सेनास्तंभनमेव च ।
रक्तसर्षपसंमिश्रैर्होमद्रव्यैरशेषतः
॥५०॥हस्तयंत्रोद्भवैस्तैलैर्जुहुयादाभिचारिके ।
कटुकीतुषसंयुक्तैः कार्पासास्थिभिरेव च
॥५१॥सर्षपैस्तैलसंमिश्रैर्जुहुयादाभिचारिके ।
ज्वरोपशांतिदं क्षीरं सौभाग्यफलदं तथा
॥५२॥सर्वसिद्धिकरो होमः क्षौद्राज्यदधिभिर्युतैः ।
क्षीरेण तंदुलैश्चैव चरुणा केवलेन वा
॥५३॥शांतिकं पौष्टिकं वापि सप्तभिः समिदादिभिः ।
द्रव्यैर्विशेषतो होमे वश्यमाकर्षणं तथा
॥५४॥वश्यमाकर्षणं चैव श्रीपदं च विशेषतः ।
बिल्वपत्रैस्तु हवनं शत्रोर्विजयदं तथा
॥५५॥समिधः शांतिकार्येषु पालाशखदिरादिकाः ।
करवीरार्कजाः क्रौर्ये कण्टकिन्यश्च विग्रहे
॥५६॥प्रशांतः शांतिकं कुर्यात्पौष्टिकं च विशेषतः ।
निर्घृणः क्रुद्धचित्तस्तु प्रकुर्यादाभिचारिकम्
॥५७॥अतीवदुरवस्थायां प्रतीकारांतरं न चेत् ।
आततायिनमुद्दिश्य प्रकुर्यादाभिचारिकम्
॥५८॥स्वराष्ट्रपतिमुद्दिश्य न कुर्यादाभिचारिकम् ।
यद्यास्तिकस्सुधर्मिष्ठो मान्यो वा यो ऽपि कोपि वा
॥५९॥तमुद्दिश्यापि नो कुर्यादाततायिनमप्युत ।
मनसा कर्मणा वाचा यो ऽपि कोपि शिवाश्रितः
॥६०॥स्वराष्ट्रपतिमुद्दिश्य शिवा श्रितमथापि वा ।
कृत्वाभिचारिकं कर्म सद्यो विनिपतेन्नरः
॥६१॥स्वराष्ट्रपालकं तस्माच्छिवभक्तं च कञ्चन ।
न हिंस्यादभिचाराद्यैर्यदीच्छेत्सुखमात्मनः
॥६२॥अन्यं कमपि चोद्दिश्य कृत्वा वै मारणादिकम् ।
पश्चात्तापेन संयुक्तः प्रायश्चित्तं समाचरेत्
॥६३॥बाणलिंगे ऽपि वा कुर्यान्निर्धनो धनवानपि ।
स्वयंभूते ऽथ वा लिंगे आर्षके वैदिके ऽपि वा
॥६४॥अभावे हेमरत्नानामशक्तौ च तदर्जने ।
मनसैवाचरेदेतद्द्रव्यैर्वा प्रतिरूपकैः
॥६५॥क्वचिदंशे तु यः शक्तस्त्वशक्तः क्वचिदंशके ।
सो ऽपि शक्त्यनुसारेण कुर्वंश्चेत्फलमृच्छति
॥६६॥कर्मण्यनुष्ठिते ऽप्यस्मिन्फलं यत्र न दृश्यते ।
द्विस्त्रिर्वावर्तयेत्तत्र सर्वथा दृश्यते फलम्
॥६७॥पूजोपयुक्तं यद्द्रव्यं हेमरत्नाद्यनुत्तमम् ।
तत्सर्वं गुरवे दद्याद्दक्षिणां च ततः पृथक्
॥६८॥स चेन्नेच्छति तत्सर्वं शिवाय विनिवेदयेत् ।
अथवा शिवभक्तेभ्यो नान्येभ्यस्तु प्रदीयते
॥६९॥यः स्वयं साधयेच्छक्त्या गुर्वादिनिरपेक्षया ।
सो ऽप्येवमाचरेदत्र न गृह्णीयात्स्वयं पुनः
॥७०॥स्वयं गृह्णाति यो लोभात्पूजांगद्रव्यमुत्तमम् ।
कांक्षितं न लभेन्मूढो नात्र कार्या विचारणा
॥७१॥अर्चितं यत्तु तल्लिंगं गृह्णीयाद्वा नवा स्वयम् ।
गृह्णीयाद्यदि तन्नित्यं स्वयं वान्यो ऽपि वार्चयेत्
॥७२॥यथोक्तमेव कर्मैतदाचरेद्यो ऽनपायतः ।
फलं व्यभिचरेन्नैवमित्यतः किं प्ररोचकम्
॥७३॥तथाप्युद्देशतो वक्ष्ये कर्मणः सिद्धिमुत्तमम् ।
अपि शत्रुभिराक्रांतो व्याधिभिर्वाप्यनेकशः
॥७४॥मृत्योरास्यगतश्चापि मुच्यते निरपायतः ।
पूजायते ऽतिकृपणो रिक्तो वैश्रवणायते
॥७५॥कामायते विरूपो ऽपि वृद्धो ऽपि तरुणायते ।
शत्रुर्मित्रायते सद्यो विरोधी किंकरायते
॥७६॥विषायते यदमृतं विषमप्यमृतायते ।
स्थलायते समुद्रो ऽपि स्थलमप्यर्णवायते
॥७७॥महीधरायते श्वभ्रं स च श्वभ्रायते गिरिः ।
पद्माकरायते वह्निः सरो वैश्वानरायते
॥७८॥वनायते यदुद्यानं तदुद्यानायते वनम् ।
सिंहायते मृगः क्षुद्रः सिंहः क्रीडामृगायते
॥७९॥स्त्रियो ऽभिसारिकायन्ते लक्ष्मीः सुचरितायते ।
स्वैरप्रेष्यायते वाणी कीर्तिस्तु गणिकायते
॥८०॥स्वैराचारायते मेधा वज्रसूचीयते मनः ।
महावातायते शक्तिर्बलं मत्तगजायते
॥८१॥स्तम्भायते समुद्योगैः शत्रुपक्षे स्थिता क्रिया ।
शत्रुपक्षायते ऽरीणां सर्व एव सुहृज्जनः
॥८२॥शत्रवः कुणपायन्ते जीवन्तोपि सबांधवाः ।
आपन्नो ऽपि गतारिष्टः स्वयं खल्वमृतायते
॥८३॥रसाय नायते नित्यमपथ्यमपि सेवितम् ।
अनिशं क्रियमाणापि रतिस्त्वभिनवायते
॥८४॥अनागतादिकं सर्वं करस्थामलकायते ।
यादृच्छिकफलायन्ते सिद्धयो ऽप्यणिमादयः
॥८५॥बहुनात्र किमुक्तेन सर्वकामार्थसिद्धिषु ।
अस्मिन्कर्मणि निर्वृत्ते त्वनवाप्यं न विद्यते
॥८६॥इति श्रीशिवमहापुराणे सप्तम्यां वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे ऐहिकसिद्धिकर्मवर्णनं नाम द्वात्रिंशो ऽध्यायः