चक्रतीर्थमहिमानुवर्णनम्
अथ चक्रतीर्थमाहात्म्यम् ॥
श्रीसूत उवाच ॥
अथाहं संप्रवक्ष्यामि द्विजेन्द्राः सत्यवादिनः ॥
चक्रतीर्थस्य माहात्म्यं सर्वपापप्रणाशनम्
॥१॥ये शृण्वन्ति महापुण्यं चक्रतीर्थस्य वैभवम् ॥
ते यांति विष्णुभवनं पुनरावृत्तिवर्जितम्
॥२॥अन्नदाने च विमुखा जलदाने तथैव च ॥
गोदानविमुखा ये च शुद्धास्तेऽत्र निमज्जनात्
॥३॥तस्मात्पुण्यतमं तीर्थं चक्रतीर्थमनुत्तमम्
॥४॥अथ पद्मनाभाख्यद्विजकृततपःप्रकारः ॥
श्रीसूत उवाच ॥
पुरा श्रीवत्सगोत्रीयः पद्मनाभो जितेन्द्रियः ॥
चक्रपुष्करिणीतीरे सोऽतप्यत महत्तपः
॥५॥दयायुक्तो निराहारः सत्यवादी जितेन्द्रियः ॥
आत्मवत्सर्वभूतानि पश्यन्विषयनिःस्पृहः
॥६॥सर्वभूतहितो दान्तः सर्वद्वन्द्वविवर्जितः ॥
वर्षाणि कतिचित्सोऽयं जीर्णपर्णाशनोऽभवत्
॥७॥कञ्चित्कालं जलाहारो वायुभक्षः कियत्समाः ॥
एवं द्वादश वर्षाणि पद्मनाभो महामुनिः
॥८॥अथ चक्रतीर्थे पद्मनाभाख्यद्विजकृततपस्तुष्टभगवदाविर्भावः ॥
अतप्यत तपो घोरं देवैरपि सुदुष्करम् ॥
अथ तत्तपसा तुष्टो भगवान्कमलापतिः
॥९॥प्रत्यक्षतामगात्तस्य शङ्खचक्रगदाधरः ॥
विकचाम्बुजपत्राक्षः सूर्यकोटिसमप्रभः
॥१०॥उन्मील्य चक्षुषी तत्र दृष्टवान्वेंकटेश्वरम् ॥
शंखचक्रधरं शांतं श्रीनिवासं कृपानिधिम् ॥
दृष्ट्वा देवं महात्मानं स्तोतुं समुपचक्रमे
॥११॥अथ पद्मनाभाख्यद्विजकृतश्रीनिवासस्तुतिः ॥
नमो देवाधिदेवाय वेंकटेशाय शार्ङ्गिणे ॥
नारायणाद्रिवासाय श्रीनिवासाय ते नमः
॥१२॥नमः कल्मषनाशाय वासुदेवाय विष्णवे ॥
शेषाचलनिवासाय श्रीनिवासाय ते नमः
॥१३॥नमस्त्रैलोक्यनाथाय विश्वरूपाय साक्षिणे ॥
शिवब्रह्मादिवंद्याय श्रीनिवासाय ते नमः
॥१४॥नमः कमलनेत्राय क्षीराब्धिशयनाय ते ॥
दुष्टराक्षससंहर्त्रे श्रीनिवासाय ते नमः
॥१५॥भक्तप्रियाय देवाय देवानां पतये नमः
॥१६॥प्रणतार्तिविनाशाय श्रीनिवासाय ते नमः
॥१७॥योगिनां पतये नित्यं वेदवेद्याय विष्णवे ॥
भक्तानां पापसंहर्त्रे श्रीनिवासाय ते नमः
॥१८॥एवं स्तुतो महाभागः श्रीनिवासो जगन्मयः ॥
पद्मनाभाख्यऋषिणा चक्रतीर्थनिवासिना
॥१९॥अथ पद्मनाभस्य चक्रतीर्थे निरंतरवासाय भगवन्नियमनम् ॥
संतोषं परमं प्राप्य वेंकटेशो दयानिधिः
॥२०॥पद्मनाभं द्विजवरं शांतं धर्मपरायणम् ॥
सुधाधारोपमं वाक्यमब्रवीत्पुरुषोत्तमः
॥२१॥श्रीनिवास उवाच
द्विजवर्य महाभाग मत्पादकमलार्चक ॥
चक्रतीर्थस्य तीरे त्वमाकल्पं पूजयन्वस
॥२२॥इत्युक्त्वा भगवान्विष्णुस्तत्रैवांतरधीयत ॥
अन्तर्धानं गते देवे श्रीनिवासे जगद्गुरौ
॥२३॥चक्रतीर्थस्य तीरे तु वासं चक्रे महामतिः ॥
ततः कालांतरे कश्चिद्राक्षसो भीमदर्शनः
॥२४॥मुनिं तं पद्मनाभाख्यं नारायणपरायणम् ॥
आययौ भक्षितुं क्रूरः क्षुधया परिपीडतः
॥२५॥ब्राह्मणं तरसा सोऽयं राक्षसो जगृहे तदा ॥
गृहीतस्तरसा तेन् विप्रो वेदांगपारगः
॥५४॥प्रचुक्रोश दयाम्भोधिमापन्नानां परायणम् ॥
नारायणं चक्रपाणिं पक्ष रक्षेति वै मुहुः
॥२७॥वेंकटेश दयासिन्धो शरणागतपालक ॥
त्राहि मां पुरुषव्याघ्र रक्षोवशमुपागतम्
॥२८॥लक्ष्मीकांत हरे विष्णो वैकुण्ठ गरुडध्वज ॥
मां रक्ष राक्षसाक्रांतं ग्राहाक्रांतं गजं यथा
॥२९॥दामोदर जगन्नाथ हिरण्यासुरमर्दन ॥
प्रह्लादमिव मां रक्ष राक्षसेनातिपीडितम्
॥३०॥अथ पद्मनाभहननोद्युक्तासुरवधाय भगवत्कृतचक्रप्रेषणम् ॥
इत्येवं स्तुवततस्तस्य पद्मनाभस्य हे द्विजाः ॥
स्वभक्तस्य भयं ज्ञात्वा चक्रपाणिर्दयानिधिः
॥३१॥स्वचक्रं प्रेषयामास भक्तरक्षणकारणात् ॥
प्रेरितं विष्णुचक्रं तद्विष्णुना प्रभविष्णुना
॥३२॥आजगामाथ वेगेन चक्रपुष्करिणीतटम् ॥
अनन्तादित्यसंकाशमनन्ताग्निसमप्रभम्
॥३३॥महाज्वालं महानाद महासुरविमर्दनम् ॥
दृष्ट्वा सुदर्शनं विष्णो राक्षसोऽथ प्रदुद्रुवे
॥३४॥अथ भगवत्प्रेषितचक्रकृतासुरवधः ॥
द्रवमाणस्य तस्याशु राक्षसस्य सुदर्शनम् ॥
शिरश्चकर्त सहसा ज्वालामालादुरासदम्
॥३५॥ततो विप्रवरो दृष्ट्वा राक्षसं पतितं भुवि ॥
मुदा परमया युक्तस्तुष्टाव च सुदर्शनम्
॥३६॥पद्मनाभ उवाच
विष्णुचक्र नमस्तेऽस्तु विश्वरक्षणदीक्षित ॥
नारायणकराम्भोज भूषणाय नमोऽस्तु ते
॥३७॥युद्धेष्वसुरसंहारकुशलाय महारव ॥
सुदर्शन नमस्तुभ्यं भक्तानामार्तिनाशन
॥३८॥रक्ष मां भयसंविग्नं सर्वस्मादपि कल्मषात् ॥
स्वामिन्सुदर्शन विभो चक्रतीर्थे सदा भवान्
॥३९॥सन्निधेहि हिताय त्वं जगतो मुक्तिकांक्षिणः ॥
ब्राह्मणेनैवमुक्तं तद्विष्णुचक्रं मुनीश्वराः
॥४०॥तं प्राह पद्मनाभाख्यं प्रीणयन्निव सौहृदात्
॥४१॥अथ द्विजप्रार्थनया चक्रकृतवरदानादिः ॥
सुदर्शन उवाच ॥
पद्मनाभ महापुण्यं चक्रतीर्थमनुत्तमम् ॥
अस्मिन्वसामि सततं लोकानां हितकाम्यया
॥४२॥त्वत्पीडां परिचिन्त्याहं राक्षसेन दुरात्मना
॥४३॥प्रेरितो विष्णुना विप्र त्वरया समुपागतः ॥
त्वत्पीडकोऽपि निहतो मयाऽयं राक्षसाधमः
॥४४॥मोचितस्त्वं भयादस्मात्त्वं हि भक्तो हरेः सदा ॥
चक्रतीर्थे महापुण्ये सर्वपापहरे द्विज
॥४५॥सततं लोकरक्षार्थं सन्निधानं करोमि ते ॥
अस्मिन्मत्सन्निधानात्ते तथान्येषामपि द्विज
॥४६॥इतः परं न पीडा स्याद्भूतराक्षससम्भवा ॥
अस्मिन्मत्सन्निधानात्स्याच्चक्रतीर्थमिति प्रथा
॥४७॥स्नानं येऽत्र प्रकुर्वन्ति चक्रतीर्थे विमुक्तिदे ॥
तेषां पुत्राश्च पौत्राश्च वंशजाः सर्व एव हि
॥४८॥विधूतपापा यास्यन्ति तद्विष्णोः परमं पदम् ॥
इत्युक्त्वा विष्णुचक्रं तत्पद्मनाभस्य पश्यतः
॥४९॥अन्येषामपि विप्राणां पश्यतां सहसा द्विजाः ॥
चक्रपुष्करिणीं तां तु प्राविशत्पापनाशिनीम्
॥५०॥श्रीसूत उवाच
चक्रतीर्थस्य माहात्म्यं विप्रेन्द्राः पापनाशनम् ॥
युष्माकं कथितं सर्वं शौनकाद्या महौजसः
॥५१॥चक्रतीर्थसमं तीर्थं न भूतं न भविष्यति ॥
अत्र स्नात्वा नरा विप्रा मोक्षभाजो न संशयः
॥९२॥कीर्तयेदिममध्यायं शृणुयाद्वा समाहितः ॥
चक्रतीर्थाभिषेकस्य प्राप्नोति फलमुत्तमम्
॥५३॥इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां द्वितीये वैष्णवखण्डे श्रीवेंकटाचलमाहात्म्ये चक्रतीर्थमहिमानुवर्णनंनाम त्रयोविंशतितमोऽध्यायः ॥ २३ ॥