मुख्यं गम्यताम्

उदाहरणानि

शीघ्र मार्गाः

पूर्ण पृष्ठसूची

शिवपुराणम् — सतीखण्डः, अध्याय ४

3
रुद्रसंहिता · सतीखण्डः · 4

कामविवाहवर्णनम्

नारद उवाच

विष्णुशिष्य महाप्राज्ञ विधे लोककर प्रभो ।

अद्भुतेयं कथा प्रोक्ता शिवलीलामृतान्विता

॥१॥

ततः किमभवत्तात चरितं तद्वदाधुना ।

अहं श्रद्धान्वितः श्रोतुं यदि शम्भुकथाश्रयम्

॥२॥

ब्रह्मोवाच

शंभौ गते निजस्थाने वेधस्यंतर्हिते मयि ।

दक्ष प्राहाथ कंदर्पं संस्मरन् मम तद्वचः

॥३॥

दक्ष उवाच

मद्देहजेयं कंदर्प सद्रूपगुणसंयुता ।

एनां गृह्णीष्व भार्यार्थं भवतस्सदृशीं गुणैः

॥४॥

एषा तव महा तेजास्सर्वदा सहचारिणी ।

भविष्यति यथाकामं धर्मतो वशवर्तिनी

॥५॥

ब्रह्मोवाच

इत्युक्त्वा प्रददौ तस्यै देहस्वेदांबुसम्भवाम् ।

कंदर्प्पायाग्रतः कृत्वा नाम कृत्वा रतीति ताम्

॥६॥

विवाह्य तां स्मरस्सोपि मुमोदातीव नारद ।

दक्षजां तनयां रम्यां मुनीनामपि मोहिनीम्

॥७॥

अथ तां वीक्ष्य मदनो रत्याख्यां स्वस्त्रियं शुभाम् ।

आत्मा गुणेन विद्धोसौ मुमोह रतिरंजितः

॥८॥

क्षणप्रदाऽभवत्कांता गौरी मृगदृशी मुदा ।

लोलापांग्यथ तस्यैव भार्या च सदृशी रतौ

॥९॥

तस्या भ्रूयुगलं वीक्ष्य संशयं मदनोकरोत् ।

उत्सादनं मत्कोदण्डं विधात्रास्यां निवेशितम्

॥१०॥

कटाक्षाणामाशुगतिं दृष्ट्वा तस्या द्विजोत्तम ।

आशु गन्तुं निजास्त्राणां श्रद्दधे न च चारुताम्

॥११॥

तस्याः स्वभावसुरभिधीरश्वासानिलं तथा ।

आघ्राय मदनः श्रद्धां त्यक्तवान् मलयांतिके ।

पूर्णेन्दुसदृशं वक्त्रं दृष्ट्वा लक्ष्मसुलक्षितम् ।

न निश्चिकाय मदनो भेदं तन्मुखचन्द्रयोः

॥१३॥

सुवर्ण पद्मकलिकातुल्यं तस्याः कुचद्वयम् ।

रेजे चूचुकयुग्मेन भ्रमरेणेव वेष्टितम्

॥१४॥

दृढपीनोन्नतं तस्यास्तनमध्यं विलंबिनीम् ।

आनाभिप्रतलं मालां तन्वीं चन्द्रायितां शुभाम्

॥१५॥

ज्यां पुष्पधनुषः कामः षट्पदावलिसंभ्रमाम् ।

विसस्मार च यस्मात्तां विसृज्यैनां निरीक्षते

॥१६॥

गम्भीरनाभिरंध्रांतश्चतुःपार्श्वत्वगादृतम् ।

आननाब्जेऽक्षणद्वंद्वमारक्तकफलं यथा

॥१७॥

मध्येन वपुषा निसर्गाष्टापदप्रभा ।

रुक्मवेदीव ददृशे कामेन रमणी हि सा

॥१८॥

रंभास्तंभायतं स्निग्धं यदूरुयुगलं मृदु ।

निजशक्तिसमं कामो वीक्षांचक्रे मनोहरम्

॥१९॥

आरक्तपार्ष्णिपादाग्रप्रांतभागं पदद्वयम् ।

अनुरागमिवाऽनेन मित्रं तस्या मनोभवः

॥२०॥

तस्याः करयुगं रक्तं नखरैः किंशुकोपमैः ।

वृत्ताभिरंगुलीभिश्च सूक्ष्माग्राभिर्मनोहरम्

॥२१॥

तद्बाहुयुगुलं कांतं मृणालयुगलायतम् ।

मृदु स्निग्धं चिरं राजत्कांतिलोहप्रवालवत्

॥२२॥

नीलनीरदसंकाशः केशपाशो मनोहरः ।

चमरीवाल भरवद्विभाति स्म स्मरप्रियः

॥२३॥

एतादृशीं रतिं नाम्ना प्रालेयाद्रिसमुद्भवाम् ।

गंगामिव महादेवो जग्राहोत्फुल्ललोचनः

॥२४॥

चक्रपद्मां चारुबाहुं मृणालशकलान्विताम् ।

भ्रूयुग्मविभ्रमव्राततनूर्मिपरिराजिताम्

॥२५॥

कटाक्षपाततुंगौघां स्वीयनेत्रोत्पलान्विताम् ।

तनुलोमांबुशैवालां मनोद्रुमविलासिनीम्

॥२६॥

निम्ननाभिह्रदां क्षामां सर्वांगरमणीयिकाम् ।

सर्वलावण्यसदनां शोभमानां रमामिव

॥२७॥

द्वादशाभरणैर्युक्तां शृंगारैः षोडशैर्युताम् ।

मोहनीं सर्वलोकानां भासयंतीं दिशो दश

॥२८॥

इति तां मदनो वीक्ष्य रतिं जग्राह सोत्सुकः ।

रागादुपस्थितां लक्ष्मीं हृषीकेश इवोत्तमाम्

॥२९॥

नोवाच च तदा दक्षं कामो मोदभवात्ततः ।

विस्मृत्य दारुणं शापं विधिदत्तं विमोहितः

॥३०॥

तदा महोत्सवस्तात बभूव सुखवर्द्धनः ।

दक्षः प्रीततरश्चासीन्मुमुदे तनया मम

॥३१॥

कामोतीव सुखं प्राप्य सर्वदुःखक्षयं गतः ।

दक्षजापि रतिः कामं प्राप्य चापि जहर्ष ह

॥३२॥

रराज चेतयासार्द्धं भिन्नश्चारुवचः स्मरः ।

जीमूत इव संध्यायां सौदामन्या मनोज्ञया

॥३३॥

इति रतिपतिरुच्चैर्मोहयुक्तो रतिं तां हृदुपरि जगृहे वै योगदर्शीव विद्याम् ।

रतिरपि पतिमग्र्यं प्राप्य सा चापि रेजे हरिमिव कमला वै पूर्णचन्द्रोपमास्या

॥३४॥

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्विती- स० कामविवाहवर्णनं नाम चतुर्थोऽध्यायः ॥ ४ ॥