vikhyātaṃ triṣu lokeṣu sarvapāpaharaṃ param
śrīmārkaṇḍeya uvāca
tato gacchenmahīpāla rohiṇītīrthamuttamam |
vikhyātaṃ triṣu lokeṣu sarvapāpaharaṃ param
||1||ततो गच्छेन्महीपाल रोहिणीतीर्थमुत्तमम् ।
विख्यातं त्रिषु लोकेषु सर्वपापहरं परम्
yudhiṣṭhira uvāca
rohiṇītīrthamāhātmyaṃ sarvapāpapraṇāśanam |
śrotumicchāmi tattvena tanme tvaṃ vaktumarhasi
||2||रोहिणीतीर्थमाहात्म्यं सर्वपापप्रणाशनम् ।
श्रोतुमिच्छामि तत्त्वेन तन्मे त्वं वक्तुमर्हसि
śrīmārkaṇḍeya uvāca
tasminnekārṇave ghore naṣṭe sthāvarajaṅgame |
udadhau ca śayānasya devadevasya cakriṇaḥ
||3||तस्मिन्नेकार्णवे घोरे नष्टे स्थावरजङ्गमे ।
उदधौ च शयानस्य देवदेवस्य चक्रिणः
nābhau samutthitaṃ padmaṃ ravimaṇḍalasannibham |
karṇikākesaropetaṃ patraiśca samalaṃkṛtam
||4||नाभौ समुत्थितं पद्मं रविमण्डलसन्निभम् ।
कर्णिकाकेसरोपेतं पत्रैश्च समलंकृतम्
tatra brahmā samutpannaścaturvadanapaṅkajaḥ |
kiṃ karomīti deveśa ājñā me dīyatāṃ prabho
||5||तत्र ब्रह्मा समुत्पन्नश्चतुर्वदनपङ्कजः ।
किं करोमीति देवेश आज्ञा मे दीयतां प्रभो
evamuktastu deveśaḥ śaṅkhacakragadādharaḥ |
uvāca madhurāṃ vāṇīṃ tadā devaṃ pitāmaham
||6||एवमुक्तस्तु देवेशः शङ्खचक्रगदाधरः ।
उवाच मधुरां वाणीं तदा देवं पितामहम्
sarasvatyāṃ mahābāho lokaṃ kuru mamājñayā |
bhūtagrāmamaśeṣasya utpādanavidhikṣayam
||7||सरस्वत्यां महाबाहो लोकं कुरु ममाज्ञया ।
भूतग्राममशेषस्य उत्पादनविधिक्षयम्
etacchrutaṃ tu vacanaṃ padmanābhasya bhārata |
cintayāmāsa bhagavānsaptarṣīnhitakāmyayā
||8||एतच्छ्रुतं तु वचनं पद्मनाभस्य भारत ।
चिन्तयामास भगवान्सप्तर्षीन्हितकाम्यया
kramātte cintitāḥ prājñāḥ pulastyaḥ pulahaḥ kratuḥ |
prācetaso vasiṣṭhaśca bhṛgurnārada eva ca
||9||क्रमात्ते चिन्तिताः प्राज्ञाः पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ।
प्राचेतसो वसिष्ठश्च भृगुर्नारद एव च
yajñe prācetaso dakṣo mahātejāḥ prajāpatiḥ |
dakṣasyāpi tathā jātāḥ pañcāśadduhitaro'nagha
||10||यज्ञे प्राचेतसो दक्षो महातेजाः प्रजापतिः ।
दक्षस्यापि तथा जाताः पञ्चाशद्दुहितरोऽनघ
dadau sa daśa dharmāya kaśyapāya trayodaśa |
tathaiva sa mahābhāgaḥ saptaviṃśatimindave
||11||ददौ स दश धर्माय कश्यपाय त्रयोदश ।
तथैव स महाभागः सप्तविंशतिमिन्दवे
rohiṇīnāma yā tāsāṃ madhye tasya narādhipa |
aniṣṭā sarvanārīṇāṃ bhartuścaiva viśeṣataḥ
||12||रोहिणीनाम या तासां मध्ये तस्य नराधिप ।
अनिष्टा सर्वनारीणां भर्तुश्चैव विशेषतः
tataḥ sā paramaṃ kṛtvā vairāgyaṃ nṛpasattama |
āgatya narmadātīre cacāra vipulaṃ tapaḥ
||13||ततः सा परमं कृत्वा वैराग्यं नृपसत्तम ।
आगत्य नर्मदातीरे चचार विपुलं तपः
ekarātraistrirātraiśca ṣaḍdvādaśabhireva ca |
pakṣamāsopavāsaiśca karśayanti kalevaram
||14||एकरात्रैस्त्रिरात्रैश्च षड्द्वादशभिरेव च ।
पक्षमासोपवासैश्च कर्शयन्ति कलेवरम्
ārādhayantī satataṃ mahiṣāsuranāśinīṃ |
devīṃ bhagavatīṃ tāta sarvārtivinivāraṇīm
||15||आराधयन्ती सततं महिषासुरनाशिनीं ।
देवीं भगवतीं तात सर्वार्तिविनिवारणीम्
snātvā snātvā jale nityaṃ narmadāyāḥ śucismitā |
tatastuṣṭā mahābhāgā devī nārāyaṇī nṛpa
||16||स्नात्वा स्नात्वा जले नित्यं नर्मदायाः शुचिस्मिता ।
ततस्तुष्टा महाभागा देवी नारायणी नृप
prasannā te mahābhāge vratena niyamena ca |
etacchrutvā tu vacanaṃ rohiṇī śaśinaḥ priyā
||17||प्रसन्ना ते महाभागे व्रतेन नियमेन च ।
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं रोहिणी शशिनः प्रिया
yathā bhavāmi na cirāttathā bhavatu mānade |
evamastviti sā coktvā bhavānī bhaktavatsalā
||18||यथा भवामि न चिरात्तथा भवतु मानदे ।
एवमस्त्विति सा चोक्त्वा भवानी भक्तवत्सला
stūyamānā munigaṇaistatraivāntaradhīyata |
tadāprabhṛti tattīrthaṃ rohiṇī śaśinaḥ priyā
||19||स्तूयमाना मुनिगणैस्तत्रैवान्तरधीयत ।
तदाप्रभृति तत्तीर्थं रोहिणी शशिनः प्रिया
saṃjātā sarvakālaṃ tu vallabhā nṛpasattama |
tatra tīrthe tu yā nārī naro vā snāni bhaktitaḥ
||20||संजाता सर्वकालं तु वल्लभा नृपसत्तम ।
तत्र तीर्थे तु या नारी नरो वा स्नानि भक्तितः
vallabhā jāyate sā tu bharturvai rohiṇī yathā |
tatra tīrthe tu yaḥ kaścitprāṇatyāgaṃ karoti vai
||21||वल्लभा जायते सा तु भर्तुर्वै रोहिणी यथा ।
तत्र तीर्थे तु यः कश्चित्प्राणत्यागं करोति वै
saptajanmāni dāmpatyaviyogo na bhavetkvacit
||22||सप्तजन्मानि दाम्पत्यवियोगो न भवेत्क्वचित्
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe rohiṇīsomanāthatīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāmāṣṭottaraśatatamo'dhyāyaḥ ||