kedāreśvaratīrthamāhātmyavarṇanam
śrīmārkaṇḍeya uvāca
ataḥ paraṃ mahārāja gacchetkedārasaṃjñakam |
yatra gatvā mahārāja śrāddhaṃ kṛtvā pibejjalam |
sampūjya devadeveśaṃ kedārotthaṃ phalaṃ labhet
||1||अतः परं महाराज गच्छेत्केदारसंज्ञकम् ।
यत्र गत्वा महाराज श्राद्धं कृत्वा पिबेज्जलम् ।
सम्पूज्य देवदेवेशं केदारोत्थं फलं लभेत्
yudhiṣṭhira uvāca
kathamatra suraśreṣṭha kedārākhyaḥ sthitaḥ svayam |
uttare narmadākūle etadvistarato vada
||2||कथमत्र सुरश्रेष्ठ केदाराख्यः स्थितः स्वयम् ।
उत्तरे नर्मदाकूले एतद्विस्तरतो वद
śrīmārkaṇḍeya uvāca
purā kṛtayugasyādau śaṅkarastu maheśvaraḥ |
bhṛguṇārādhitaḥ śaptaḥ śriyā ca bhṛgukacchake
||3||पुरा कृतयुगस्यादौ शङ्करस्तु महेश्वरः ।
भृगुणाराधितः शप्तः श्रिया च भृगुकच्छके
apavitramidaṃ kṣetraṃ sarvavedavivarjitam |
bhaviṣyati nṛpaśreṣṭha gatetyuktvā haripriyā
||4||अपवित्रमिदं क्षेत्रं सर्ववेदविवर्जितम् ।
भविष्यति नृपश्रेष्ठ गतेत्युक्त्वा हरिप्रिया
tapaścacāra vipulaṃ bhṛgurvarṣasahasrakam |
vāyubhakṣo nirāhāraściraṃ dhamanisaṃtataḥ
||5||तपश्चचार विपुलं भृगुर्वर्षसहस्रकम् ।
वायुभक्षो निराहारश्चिरं धमनिसंततः
tataḥ pratyakṣatāmāgālliṅgībhūto maheśvaraḥ |
prādurbhūtastu sahasā bhittvā pātālasaptakam
||6||ततः प्रत्यक्षतामागाल्लिङ्गीभूतो महेश्वरः ।
प्रादुर्भूतस्तु सहसा भित्त्वा पातालसप्तकम्
dadarśātha bhṛgurdevamautpalīṃ kelikāmiva |
stutiṃ cakre sa devāya sthāṇave tryambaketi ca
||7||ददर्शाथ भृगुर्देवमौत्पलीं केलिकामिव ।
स्तुतिं चक्रे स देवाय स्थाणवे त्र्यम्बकेति च
evaṃ stutaḥ sa bhagavān provāca prahasanniva |
punaḥ punarbhṛguṃ mattaḥ kiṃtu prārthayase mune
||8||एवं स्तुतः स भगवान् प्रोवाच प्रहसन्निव ।
पुनः पुनर्भृगुं मत्तः किंतु प्रार्थयसे मुने
bhṛguruvāca
pañcakrośamidaṃ kṣetraṃ padmayā śāpitaṃ vibho |
upavitramidaṃ kṣetraṃ sarvavedavivarjitam |
bhaviṣyatīti ca procya gatā devī vidaṃ prati
||9||पञ्चक्रोशमिदं क्षेत्रं पद्मया शापितं विभो ।
उपवित्रमिदं क्षेत्रं सर्ववेदविवर्जितम् ।
भविष्यतीति च प्रोच्य गता देवी विदं प्रति
punaḥ pavitratāṃ yāti yathedaṃ kṣetramuttamam |
tathā kuru maheśāna prasanno yadi śaṅkara
||10||पुनः पवित्रतां याति यथेदं क्षेत्रमुत्तमम् ।
तथा कुरु महेशान प्रसन्नो यदि शङ्कर
īśvara uvāca
kedārākhyamidaṃ brahmaṃlliṅgamādyaṃ bhaviṣyati |
kṛtvedamādiliṅgāni bhaviṣyanti daśaiva hi
||11||केदाराख्यमिदं ब्रह्मंल्लिङ्गमाद्यं भविष्यति ।
कृत्वेदमादिलिङ्गानि भविष्यन्ति दशैव हि
ekādaśamadṛśyaṃ hi kṣetramadhye bhaviṣyati |
pāvayiṣyati tatkṣetramekādaśaḥ svayaṃ vibhuḥ
||12||एकादशमदृश्यं हि क्षेत्रमध्ये भविष्यति ।
पावयिष्यति तत्क्षेत्रमेकादशः स्वयं विभुः
tathā vai dvādaśādityā matprasādāttu mūrtitaḥ |
vasiṣyanti bhṛgukṣetre rogaduḥkhanibarhaṇāḥ
||13||तथा वै द्वादशादित्या मत्प्रसादात्तु मूर्तितः ।
वसिष्यन्ति भृगुक्षेत्रे रोगदुःखनिबर्हणाः
durgāḥ hyaṣṭādaśa tathā kṣetrapālāstu ṣoḍaśa |
bhṛgukṣetre bhaviṣyanti vīrabhadrāśca mātaraḥ
||14||दुर्गाः ह्यष्टादश तथा क्षेत्रपालास्तु षोडश ।
भृगुक्षेत्रे भविष्यन्ति वीरभद्राश्च मातरः
pavitrīkṛtametaddhi nityaṃ kṣetraṃ bhaviṣyati |
nāghamāse hyuṣaḥkāle snātvā māsaṃ jitendriyaḥ
||15||पवित्रीकृतमेतद्धि नित्यं क्षेत्रं भविष्यति ।
नाघमासे ह्युषःकाले स्नात्वा मासं जितेन्द्रियः
yaḥ pūjayati kedāraṃ sa gacchecchivamandiram |
tasmiṃstīrthe naraḥ snātvā pitḥnuddiśya bhārata |
śrāddhaṃ dadāti vidhivattasya prītāḥ pitāmahāḥ
||16||यः पूजयति केदारं स गच्छेच्छिवमन्दिरम् ।
तस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा पित्ःनुद्दिश्य भारत ।
श्राद्धं ददाति विधिवत्तस्य प्रीताः पितामहाः
iti te kathitaṃ samyakkedārākhyaṃ savistaram |
sarvapāpaharaṃ puṇyaṃ sarvaduḥkhapraṇāśanam
||17||इति ते कथितं सम्यक्केदाराख्यं सविस्तरम् ।
सर्वपापहरं पुण्यं सर्वदुःखप्रणाशनम्
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe kedāreśvaratīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāma tryaśītyuttaraśatatamo'dhyāyaḥ ||