śrīmārkaṇḍeya uvāca - evaṃ te kathitaṃ rājanpurāṇaṃ dharmasaṃhitam
śrīmārkaṇḍeya uvāca
evaṃ te kathitaṃ rājanpurāṇaṃ dharmasaṃhitam |
śivaprītyā yathā proktaṃ vāyunā devasaṃsadi
||1||एवं ते कथितं राजन्पुराणं धर्मसंहितम् ।
शिवप्रीत्या यथा प्रोक्तं वायुना देवसंसदि
ṣaṣṭitīrthasahasrāṇi ṣaṣṭikoṭistathaiva ca |
ādimadhyāvasāneṣu narmadāyāṃ pade pade
||2||षष्टितीर्थसहस्राणि षष्टिकोटिस्तथैव च ।
आदिमध्यावसानेषु नर्मदायां पदे पदे
mayā dvādaśasāhasrī saṃhitā yā śrutā purā |
devadevasya gadataḥ sāmprataṃ kathitā tava
||3||मया द्वादशसाहस्री संहिता या श्रुता पुरा ।
देवदेवस्य गदतः साम्प्रतं कथिता तव
pṛṣṭastvayāhaṃ bhūpāla parvate'marakaṇṭake |
sthitaḥ saṃkṣepataḥ sarvaṃ mayā tatkathitaṃ tava
||4||पृष्टस्त्वयाहं भूपाल पर्वतेऽमरकण्टके ।
स्थितः संक्षेपतः सर्वं मया तत्कथितं तव
narmadācaritaṃ puṇyaṃ śṛṇu tasyāsti yatphalam |
yatphalaṃ sarvavedaiḥ syātsaṣaḍaṅgapadakramaiḥ
||5||नर्मदाचरितं पुण्यं शृणु तस्यास्ति यत्फलम् ।
यत्फलं सर्ववेदैः स्यात्सषडङ्गपदक्रमैः
paṭhitaiśca śrutairvāpi tasmādbahutaraṃ bhavet |
satrayājī phalaṃ yatra labhate dvādaśābdikam
||6||पठितैश्च श्रुतैर्वापि तस्माद्बहुतरं भवेत् ।
सत्रयाजी फलं यत्र लभते द्वादशाब्दिकम्
carite tu śrute devyā labhate tādṛśaṃ phalam |
sarvatīrtheṣu yatpuṇyaṃ snātvā sāgaramāditaḥ
||7||चरिते तु श्रुते देव्या लभते तादृशं फलम् ।
सर्वतीर्थेषु यत्पुण्यं स्नात्वा सागरमादितः
sakṛtsnātvā tathā śrutvā narmadāyāṃ phalaṃ hi tat |
ādimadhyāvasānena narmadācaritaṃ śubham
||8||सकृत्स्नात्वा तथा श्रुत्वा नर्मदायां फलं हि तत् ।
आदिमध्यावसानेन नर्मदाचरितं शुभम्
yaḥ śṛṇoti naro bhaktyā tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu |
sa prāpya śivasaṃsthānaṃ rudrakanyāsamāvṛtaḥ
||9||यः शृणोति नरो भक्त्या तस्य पुण्यफलं शृणु ।
स प्राप्य शिवसंस्थानं रुद्रकन्यासमावृतः
rudrasyānucaro bhūtvā tenaiva saha modate |
etaddharmamupākhyānaṃ sarvaśāstreṣu sattamam
||10||रुद्रस्यानुचरो भूत्वा तेनैव सह मोदते ।
एतद्धर्ममुपाख्यानं सर्वशास्त्रेषु सत्तमम्
deśe vā maṇḍale vāpi vā grāme nagare'pi vā |
gṛhe vā tiṣṭhate yasya cāturvarṇyasya bhārata
||11||देशे वा मण्डले वापि वा ग्रामे नगरेऽपि वा ।
गृहे वा तिष्ठते यस्य चातुर्वर्ण्यस्य भारत
sa brahmā sa śivaḥ sākṣātsa ca devo janārdanaḥ |
trividhaṃ kāraṇaṃ loke dharmapanthānamuttamam
||12||स ब्रह्मा स शिवः साक्षात्स च देवो जनार्दनः ।
त्रिविधं कारणं लोके धर्मपन्थानमुत्तमम्
devatānāṃ guruṃ śāstraṃ paramaṃ siddhikāraṇam |
śrutveśvaramukhātpārtha mayāpi tava kīrtitam
||13||देवतानां गुरुं शास्त्रं परमं सिद्धिकारणम् ।
श्रुत्वेश्वरमुखात्पार्थ मयापि तव कीर्तितम्
dakṣiṇe cottare kūle yāni tīrthāni kānicit |
pradhānataḥ supuṇyāni kathitāni viśeṣataḥ
||14||दक्षिणे चोत्तरे कूले यानि तीर्थानि कानिचित् ।
प्रधानतः सुपुण्यानि कथितानि विशेषतः
sparśanāddarśanātteṣāṃ kīrtanācchravaṇāttathā |
mucyate sarvapāpebhyo rudralokaṃ sa gacchati
||15||स्पर्शनाद्दर्शनात्तेषां कीर्तनाच्छ्रवणात्तथा ।
मुच्यते सर्वपापेभ्यो रुद्रलोकं स गच्छति
idaṃ yaḥ śṛṇuyānnityaṃ purāṇaṃ śivabhāṣitam |
brāhmaṇo vedavidyāvān kṣatriyo vijayī bhavet
||16||इदं यः शृणुयान्नित्यं पुराणं शिवभाषितम् ।
ब्राह्मणो वेदविद्यावान् क्षत्रियो विजयी भवेत्
dhanabhāgī bhavedvaiśyaḥ śūdro vai dharmabhāgbhavet |
saubhāgyaṃ santatiṃ svargaṃ nārī śrutvāpnuyāddhanam
||17||धनभागी भवेद्वैश्यः शूद्रो वै धर्मभाग्भवेत् ।
सौभाग्यं सन्ततिं स्वर्गं नारी श्रुत्वाप्नुयाद्धनम्
brahmaghnaśca surāpaśca steyī ca gurutalpagaḥ |
māhātmyaṃ narmadāyāstu śrutvā pāpabahiṣkṛtāḥ
||18||ब्रह्मघ्नश्च सुरापश्च स्तेयी च गुरुतल्पगः ।
माहात्म्यं नर्मदायास्तु श्रुत्वा पापबहिष्कृताः
pāpabhedī kṛtaghnaśca svāmiviśvāsaghātakaḥ |
goghnaśca garadaścaiva kanyāvikrayakārakaḥ
||19||पापभेदी कृतघ्नश्च स्वामिविश्वासघातकः ।
गोघ्नश्च गरदश्चैव कन्याविक्रयकारकः
ete śrutvaiva pāpebhyo mucyante nātra saṃśayaḥ |
ye punarbhāvitātmānaḥ śṛṇvanti satataṃ nṛpa
||20||एते श्रुत्वैव पापेभ्यो मुच्यन्ते नात्र संशयः ।
ये पुनर्भावितात्मानः शृण्वन्ति सततं नृप
pūjayanta idaṃ devāḥ pūjitā guravaśca taiḥ |
narmadā pūjitā tena bhagavāṃśca maheśvaraḥ
||21||पूजयन्त इदं देवाः पूजिता गुरवश्च तैः ।
नर्मदा पूजिता तेन भगवांश्च महेश्वरः
tasmātsarvaprayatnena gandhapuṣpavibhūṣaṇaiḥ |
pūjitaṃ parayā bhaktyā śāstrametatphalapradam
||22||तस्मात्सर्वप्रयत्नेन गन्धपुष्पविभूषणैः ।
पूजितं परया भक्त्या शास्त्रमेतत्फलप्रदम्
lekhāpayitvā sakalaṃ narmadācaritaṃ śubham |
uttamaṃ sarvaśāstrebhyo yo dadāti dvijanmane
||23||लेखापयित्वा सकलं नर्मदाचरितं शुभम् ।
उत्तमं सर्वशास्त्रेभ्यो यो ददाति द्विजन्मने
narmadāsarvatīrtheṣu snāne dāne ca yatphalam |
tatphalaṃ samavāpnoti sa naro nātra saṃśayaḥ
||24||नर्मदासर्वतीर्थेषु स्नाने दाने च यत्फलम् ।
तत्फलं समवाप्नोति स नरो नात्र संशयः
etatpurāṇaṃ rudroktaṃ mahāpuṇyaphalapradam |
svargadaṃ putradaṃ dhanyaṃ yaśasyaṃ kīrtivardhanam
||25||एतत्पुराणं रुद्रोक्तं महापुण्यफलप्रदम् ।
स्वर्गदं पुत्रदं धन्यं यशस्यं कीर्तिवर्धनम्
sarvapāpaharaṃ pārtha duḥkhaduḥsvapnanāśanam |
paṭhatāṃ śṛṇvatāṃ rājan sarvakāmārthasiddhidam
||26||सर्वपापहरं पार्थ दुःखदुःस्वप्ननाशनम् ।
पठतां शृण्वतां राजन् सर्वकामार्थसिद्धिदम्
śāntirastu śivaṃ cāstu lokāḥ santu nirāmayāḥ |
gobrāhmaṇebhyaḥ svastyastu dharmaṃ dharmātmajāśrayaḥ
||27||शान्तिरस्तु शिवं चास्तु लोकाः सन्तु निरामयाः ।
गोब्राह्मणेभ्यः स्वस्त्यस्तु धर्मं धर्मात्मजाश्रयः
narakāntakarī revā satīrthā viśvapāvanī |
narmadā dharmadā cāstu śarmadā pārtha te sadā
||28||नरकान्तकरी रेवा सतीर्था विश्वपावनी ।
नर्मदा धर्मदा चास्तु शर्मदा पार्थ ते सदा
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe mārkaṇḍeyayudhiṣṭhirasaṃvāde revākhaṇḍapaṭhanaśravaṇadānādiphalaśrutivarṇanaṃ nāmaikonatriṃśadadhikadviśatatamo'dhyāyaḥ ||