śrīmārkaṇḍeya uvāca - tato gacchettu rājendra prabhāseśvaramuttamama…
śrīmārkaṇḍeya uvāca
tato gacchettu rājendra prabhāseśvaramuttamam |
vikhyātaṃ triṣu lokeṣu svargasopānamuttamam
||1||ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र प्रभासेश्वरमुत्तमम् ।
विख्यातं त्रिषु लोकेषु स्वर्गसोपानमुत्तमम्
yudhiṣṭhira uvāca
prabhāsaṃ tāta me brūhi kathaṃ jātaṃ mahāphalam |
svargasopānadaṃ dṛśyaṃ saṃkṣepātkathayasva me
||2||प्रभासं तात मे ब्रूहि कथं जातं महाफलम् ।
स्वर्गसोपानदं दृश्यं संक्षेपात्कथयस्व मे
śrīmārkaṇḍeya uvāca
durbhagā ravipatnī ca prabhānāmeti viśrutā |
tayā cārādhitaḥ śambhurugreṇa tapasā purā
||3||दुर्भगा रविपत्नी च प्रभानामेति विश्रुता ।
तया चाराधितः शम्भुरुग्रेण तपसा पुरा
vāyubhakṣā sthitā varṣaṃ varṣaṃ dhyānaparāyaṇā |
tatastuṣṭo mahādevaḥ prabhāyāḥ pāṇḍunandana
||4||वायुभक्षा स्थिता वर्षं वर्षं ध्यानपरायणा ।
ततस्तुष्टो महादेवः प्रभायाः पाण्डुनन्दन
īśvara uvāca
kasmātsaṃkliśyase bāle kathyatāṃ yadvivakṣitam |
ahaṃ hi bhāskaro'pyeko nānātvaṃ naiva vidyate
||5||कस्मात्संक्लिश्यसे बाले कथ्यतां यद्विवक्षितम् ।
अहं हि भास्करोऽप्येको नानात्वं नैव विद्यते
prabhovāca
nānyo devaḥ striyaḥ śambho vinā bhartrā kvacitprabho |
saguṇo nirguṇo vāpi dhanāḍhyo vāpyakiṃcanaḥ
||6||नान्यो देवः स्त्रियः शम्भो विना भर्त्रा क्वचित्प्रभो ।
सगुणो निर्गुणो वापि धनाढ्यो वाप्यकिंचनः
priyo vā yadi vā dveṣyaḥ strīṇāṃ bhartaiva daivatam |
durbhagatvena dagdhāhaṃ sakhīmadhye sureśvara |
bharttaryallabdhasaukhyāsmi tena kliśyāmyahaṃ bhṛśam
||7||प्रियो वा यदि वा द्वेष्यः स्त्रीणां भर्तैव दैवतम् ।
दुर्भगत्वेन दग्धाहं सखीमध्ये सुरेश्वर ।
भर्त्तर्यल्लब्धसौख्यास्मि तेन क्लिश्याम्यहं भृशम्
īśvara uvāca
vallabhā bhāskarasyaiva matprasādādbhaviṣyasi
||8||वल्लभा भास्करस्यैव मत्प्रसादाद्भविष्यसि
pārvatyuvāca
apramāṇaṃ bhavadvākyaṃ bhāskaro'pi kariṣyati |
vṛthā kleśo bhavedasyāḥ prabhāyāḥ parameśvara
||9||अप्रमाणं भवद्वाक्यं भास्करोऽपि करिष्यति ।
वृथा क्लेशो भवेदस्याः प्रभायाः परमेश्वर
umāvākyānmaheśānadhyātastimiranāśanaḥ |
āgato gaganādbhānurnarmadottararodhasi
||10||उमावाक्यान्महेशानध्यातस्तिमिरनाशनः ।
आगतो गगनाद्भानुर्नर्मदोत्तररोधसि
bhānuruvāca
āhūto'smi kathaṃ deva hyaghāsuraniṣūdana
||11||आहूतोऽस्मि कथं देव ह्यघासुरनिषूदन
īśvara uvāca
prabhāṃ pālaya bho bhāno saṃtoṣeṇa pareṇa hi
||12||प्रभां पालय भो भानो संतोषेण परेण हि
umovāca
prabhāyā mandire nityaṃ sthīyatāṃ himanāśana |
agrapatnī samastānāṃ bhāryāṇāṃ kriyatāṃ rave
||13||प्रभाया मन्दिरे नित्यं स्थीयतां हिमनाशन ।
अग्रपत्नी समस्तानां भार्याणां क्रियतां रवे
bhānuruvāca
evaṃ devi kariṣyāmi tava vākyaṃ varānane |
etacchrutvā prabhāhūtā pratyuvāca maheśvaram
||14||एवं देवि करिष्यामि तव वाक्यं वरानने ।
एतच्छ्रुत्वा प्रभाहूता प्रत्युवाच महेश्वरम्
prabhovāca
svāṃśena sthīyatāṃ deva manmathāre umāpate |
ekāṃśaḥ sthāpyatāmatra tīrthasyonmīlanāya ca
||15||स्वांशेन स्थीयतां देव मन्मथारे उमापते ।
एकांशः स्थाप्यतामत्र तीर्थस्योन्मीलनाय च
śrīmārkaṇḍeya uvāca
sarvadevamayaṃ liṅgaṃ sthāpitaṃ tatra pāṇḍava |
prabhāseśa iti khyātaṃ sarvalokeṣu durlabham
||16||सर्वदेवमयं लिङ्गं स्थापितं तत्र पाण्डव ।
प्रभासेश इति ख्यातं सर्वलोकेषु दुर्लभम्
anyāni yāni tīrthāni kāle tāni phalanti vai |
prabhāseśastu rājendra sadyaḥ kāmaphalapradaḥ
||17||अन्यानि यानि तीर्थानि काले तानि फलन्ति वै ।
प्रभासेशस्तु राजेन्द्र सद्यः कामफलप्रदः
māghamāse site pakṣe saptamyāṃ ca viśeṣataḥ |
aśvaṃ yaḥ sparśayettatra yathoktabrāhmaṇe nṛpa
||18||माघमासे सिते पक्षे सप्तम्यां च विशेषतः ।
अश्वं यः स्पर्शयेत्तत्र यथोक्तब्राह्मणे नृप
indratvaṃ prāpyate tena bhāskarasyāthavā padam |
snātvā paramayā bhaktyā dānaṃ dadyāddvijātaye
||19||इन्द्रत्वं प्राप्यते तेन भास्करस्याथवा पदम् ।
स्नात्वा परमया भक्त्या दानं दद्याद्द्विजातये
gopradātā labhetsvargaṃ satyalokaṃ vareśvara |
sarvāṅgasundarīṃ śubhrāṃ kṣīriṇīṃ taruṇīṃ śubhām
||20||गोप्रदाता लभेत्स्वर्गं सत्यलोकं वरेश्वर ।
सर्वाङ्गसुन्दरीं शुभ्रां क्षीरिणीं तरुणीं शुभाम्
savatsāṃ ghaṇṭāsaṃyuktāṃ kāṃsyapātrāvadohinīm |
dadate ye nṛpaśreṣṭha na te yānti yamālayam
||21||सवत्सां घण्टासंयुक्तां कांस्यपात्रावदोहिनीम् ।
ददते ये नृपश्रेष्ठ न ते यान्ति यमालयम्
atha yaḥ parayā bhaktyā snānaṃ devasya kārayet |
sa prāpnoti paraṃ lokaṃ yāvadābhūtasamplavam
||22||अथ यः परया भक्त्या स्नानं देवस्य कारयेत् ।
स प्राप्नोति परं लोकं यावदाभूतसम्प्लवम्
daurbhāgyaṃ nāśamāyāti snānamātreṇa pāṇḍava |
tatra tīrthe tu yo bhaktyā kanyādānaṃ prayacchati
||23||दौर्भाग्यं नाशमायाति स्नानमात्रेण पाण्डव ।
तत्र तीर्थे तु यो भक्त्या कन्यादानं प्रयच्छति
brāhmaṇāya vivāhena dāpayetpāṇḍunandana |
samānavayase deyā kulaśīladhanaistathā
||24||ब्राह्मणाय विवाहेन दापयेत्पाण्डुनन्दन ।
समानवयसे देया कुलशीलधनैस्तथा
ye dadante mahārāja hyapi pātakasaṃyutāḥ |
teṣāṃ pāpāni līyante hyudake lavaṇaṃ yathā
||25||ये ददन्ते महाराज ह्यपि पातकसंयुताः ।
तेषां पापानि लीयन्ते ह्युदके लवणं यथा
svāmidrohakṛtaṃ pāpaṃ nikṣepasyāpahāriṇi |
mitraghne ca kṛtaghne ca kūṭasākṣyasamudbhavam
||26||स्वामिद्रोहकृतं पापं निक्षेपस्यापहारिणि ।
मित्रघ्ने च कृतघ्ने च कूटसाक्ष्यसमुद्भवम्
tadgrāmodyānabhedotthaṃ paradāraniṣevaṇam |
vārddhuṣikasya yatpāpaṃ yatpāpaṃ steyasambhavam
||27||तद्ग्रामोद्यानभेदोत्थं परदारनिषेवणम् ।
वार्द्धुषिकस्य यत्पापं यत्पापं स्तेयसम्भवम्
kūpabhedodbhavaṃ yacca baiḍālavratadhāriṇaḥ |
dāmbhikaṃ vṛkṣacchedotthaṃ vivāhasya niṣedhajam
||28||कूपभेदोद्भवं यच्च बैडालव्रतधारिणः ।
दाम्भिकं वृक्षच्छेदोत्थं विवाहस्य निषेधजम्
ārāmasthatarucchedamagamyāgamanodbhavam |
svabhāryātyajane yacca parabhāryāsamīhanāt
||29||आरामस्थतरुच्छेदमगम्यागमनोद्भवम् ।
स्वभार्यात्यजने यच्च परभार्यासमीहनात्
brahmasvaharaṇe yacca garade govighātini |
vidyāvikrayaṇotthaṃ ca saṃsargādyacca pātakam
||30||ब्रह्मस्वहरणे यच्च गरदे गोविघातिनि ।
विद्याविक्रयणोत्थं च संसर्गाद्यच्च पातकम्
śvabiḍālavadhādghoraṃ sarpaśūdrodbhavaṃ tathā |
bhūmihartuśca yatpāpaṃ bhūmihāriṇi caiva hi
||31||श्वबिडालवधाद्घोरं सर्पशूद्रोद्भवं तथा ।
भूमिहर्तुश्च यत्पापं भूमिहारिणि चैव हि
mā dadasveti yatpāpaṃ govahnibrāhmaṇeṣu ca |
tatpāpaṃ yāti vilayaṃ kanyādānena pāṇḍava
||32||मा ददस्वेति यत्पापं गोवह्निब्राह्मणेषु च ।
तत्पापं याति विलयं कन्यादानेन पाण्डव
sa gatvā bhāskaraṃ lokaṃ rudraloke śubhe vrajet |
krīḍate rudralokastho yāvadindrāścaturdaśa
||33||स गत्वा भास्करं लोकं रुद्रलोके शुभे व्रजेत् ।
क्रीडते रुद्रलोकस्थो यावदिन्द्राश्चतुर्दश
sarvapāpakṣaye jāte śive bhavati bhāvanā |
etadvrajati yastīrthaṃ prabhāsaṃ pāṇḍunandana
||34||सर्वपापक्षये जाते शिवे भवति भावना ।
एतद्व्रजति यस्तीर्थं प्रभासं पाण्डुनन्दन
sarvatīrthaphalaṃ prāpya so'śvamedhaphalaṃ labhet |
gopradānaṃ mahāpuṇyaṃ sarvapāpakṣayaṃ param |
praśastaṃ sarvakālaṃ hi caturdaśyāṃ viśeṣataḥ
||35||सर्वतीर्थफलं प्राप्य सोऽश्वमेधफलं लभेत् ।
गोप्रदानं महापुण्यं सर्वपापक्षयं परम् ।
प्रशस्तं सर्वकालं हि चतुर्दश्यां विशेषतः
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe prabhāsatīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāmāṣṭanavatitamo'dhyāyaḥ ||