yatra siddho mahādevo guhāvāsī samārbudam
śrīmārkaṇḍeya uvāca
tato gaccheta rājendra guhāvāsīti cottamam |
yatra siddho mahādevo guhāvāsī samārbudam
||1||ततो गच्छेत राजेन्द्र गुहावासीति चोत्तमम् ।
यत्र सिद्धो महादेवो गुहावासी समार्बुदम्
yudhiṣṭhira uvāca
kena kāryeṇa bho tāta mahādevo jagadguruḥ |
guhāyāmanayatkālaṃ sudīrghaṃ dvijasattama
||2||केन कार्येण भो तात महादेवो जगद्गुरुः ।
गुहायामनयत्कालं सुदीर्घं द्विजसत्तम
etadvistarataḥ sarvaṃ kathayasva mamānagha |
śrotumicchāmyahaṃ sarvaparaṃ kautūhalaṃ hi me
||3||एतद्विस्तरतः सर्वं कथयस्व ममानघ ।
श्रोतुमिच्छाम्यहं सर्वपरं कौतूहलं हि मे
mārkaṇḍeya uvāca
sādhu praśno mahārāja pṛṣṭo yo vai tvayottamaḥ |
purāṇe vistaro hyasya na śakyo hi mayādhunā
||4||साधु प्रश्नो महाराज पृष्टो यो वै त्वयोत्तमः ।
पुराणे विस्तरो ह्यस्य न शक्यो हि मयाधुना
kathituṃ vṛddhabhāvatvādatīto bahukālikaḥ |
saṃkṣepāttena te tāta kathayāmi nibodha me
||5||कथितुं वृद्धभावत्वादतीतो बहुकालिकः ।
संक्षेपात्तेन ते तात कथयामि निबोध मे
purā kṛtayuge rājannāsīddāruvanaṃ mahat |
nānādrumalatākīrṇaṃ nānāvallyupaśobhitam
||6||पुरा कृतयुगे राजन्नासीद्दारुवनं महत् ।
नानाद्रुमलताकीर्णं नानावल्ल्युपशोभितम्
siṃhavyāghravarāhaiśca gajaiḥ khaḍgairniṣevitam |
bahupakṣiyutaṃ divyaṃ yathā caitrarathaṃ vanam
||7||सिंहव्याघ्रवराहैश्च गजैः खड्गैर्निषेवितम् ।
बहुपक्षियुतं दिव्यं यथा चैत्ररथं वनम्
tatra kecinmahāprājñā vasanti saṃśitavratāḥ |
vasanti parayā bhaktyā caturāśramabhāvitāḥ
||8||तत्र केचिन्महाप्राज्ञा वसन्ति संशितव्रताः ।
वसन्ति परया भक्त्या चतुराश्रमभाविताः
brahmacārī gṛhasthaśca vānaprastho yatistathā |
svadharmaniratāḥ sarve vāñchantaḥ paramaṃ padam
||9||ब्रह्मचारी गृहस्थश्च वानप्रस्थो यतिस्तथा ।
स्वधर्मनिरताः सर्वे वाञ्छन्तः परमं पदम्
tāvadvasantasamaye kasmiṃścitkāraṇāntare |
vimānastho mahādevo gacchanvai hyumayā saha
||10||तावद्वसन्तसमये कस्मिंश्चित्कारणान्तरे ।
विमानस्थो महादेवो गच्छन्वै ह्युमया सह
dadarśa toya āvāsamṛksāmayajurnāditam |
alakṣyāgatanirgamyaṃ sarvapāpakṣayaṃkaram
||11||ददर्श तोय आवासमृक्सामयजुर्नादितम् ।
अलक्ष्यागतनिर्गम्यं सर्वपापक्षयंकरम्
taṃ dṛṣṭvā muditā devī harṣagaṅgadayā girā |
papraccha devadeveśaṃ śaśāṅkakṛtabhūṣaṇam
||12||तं दृष्ट्वा मुदिता देवी हर्षगङ्गदया गिरा ।
पप्रच्छ देवदेवेशं शशाङ्ककृतभूषणम्
devyuvāca
kasyāyamāśramo deva vedadhvaninināditaḥ |
yaṃ dṛṣṭvā kṣutpipāsādyaiḥ śramaiśca parihīyate
||13||कस्यायमाश्रमो देव वेदध्वनिनिनादितः ।
यं दृष्ट्वा क्षुत्पिपासाद्यैः श्रमैश्च परिहीयते
maheśvara uvāca
kiṃ tvayā na śrutaṃ devi mahādāruvanaṃ mahat |
bahuviprajano yatra gṛhadharmeṇa vartate
||14||किं त्वया न श्रुतं देवि महादारुवनं महत् ।
बहुविप्रजनो यत्र गृहधर्मेण वर्तते
atra yaḥ strījanaḥ kaścidbhartṛśuśrūṣaṇe rataḥ |
nānyo devo na vai dharmo jñāyate śailanandini
||15||अत्र यः स्त्रीजनः कश्चिद्भर्तृशुश्रूषणे रतः ।
नान्यो देवो न वै धर्मो ज्ञायते शैलनन्दिनि
etacchrutvā paraṃ vākyaṃ devadevena bhāṣitam |
kautūhalasamāviṣṭā śaṅkaraṃ punarabravīt
||16||एतच्छ्रुत्वा परं वाक्यं देवदेवेन भाषितम् ।
कौतूहलसमाविष्टा शङ्करं पुनरब्रवीत्
yattvayoktaṃ mahādeva patidharmaratāḥ striyaḥ |
tāsāṃ tvaṃ madano bhūtvā cāritraṃ kṣobhaya prabho
||17||यत्त्वयोक्तं महादेव पतिधर्मरताः स्त्रियः ।
तासां त्वं मदनो भूत्वा चारित्रं क्षोभय प्रभो
īśvara uvāca
yattvayoktaṃ ca vacanaṃ na hi me rocate priye |
brāhmaṇā hi mahadbhūtaṃ na caiṣāṃ vipriyaṃ caret
||18||यत्त्वयोक्तं च वचनं न हि मे रोचते प्रिये ।
ब्राह्मणा हि महद्भूतं न चैषां विप्रियं चरेत्
manyupraharaṇā viprāścakrapraharaṇo hariḥ |
cakrātkrūrataro manyustasmādvipraṃ na kopayet
||19||मन्युप्रहरणा विप्राश्चक्रप्रहरणो हरिः ।
चक्रात्क्रूरतरो मन्युस्तस्माद्विप्रं न कोपयेत्
na te devā na te lokā na te nagā na cāsurāḥ |
dṛśyante triṣu lokeṣu ye tairdṛṣṭairna nāśitāḥ
||20||न ते देवा न ते लोका न ते नगा न चासुराः ।
दृश्यन्ते त्रिषु लोकेषु ये तैर्दृष्टैर्न नाशिताः
teṣāṃ mokṣastathā svargo bhūmirmartye phalāni ca |
yeṣāṃ tuṣṭā mahābhāgā brāhmaṇāḥ kṣitidevatāḥ
||21||तेषां मोक्षस्तथा स्वर्गो भूमिर्मर्त्ये फलानि च ।
येषां तुष्टा महाभागा ब्राह्मणाः क्षितिदेवताः
evaṃ jñātvā mahābhāge asadgrāhaṃ parityaja |
tatra loke viruddhaṃ vai kupyante yena vai dvijāḥ
||22||एवं ज्ञात्वा महाभागे असद्ग्राहं परित्यज ।
तत्र लोके विरुद्धं वै कुप्यन्ते येन वै द्विजाः
devyuvāca
nāhaṃ te dayitā deva nāhaṃ te vaśavartinī |
akṛtvādhaśva vai tāsāṃ mānaṃ surasupūjitam
||23||नाहं ते दयिता देव नाहं ते वशवर्तिनी ।
अकृत्वाधश्व वै तासां मानं सुरसुपूजितम्
lokaloke mahādeva aśakyaṃ nāsti te prabho |
kriyatāṃ mama caivaikametatkāryaṃ surottama
||24||लोकलोके महादेव अशक्यं नास्ति ते प्रभो ।
क्रियतां मम चैवैकमेतत्कार्यं सुरोत्तम
evamukto mahādevo devyā vākyahite rataḥ |
kṛtvā kāpālikaṃ rūpaṃ yayau dāruvanaṃ prati
||25||एवमुक्तो महादेवो देव्या वाक्यहिते रतः ।
कृत्वा कापालिकं रूपं ययौ दारुवनं प्रति
mahāhitajaṭājūṭaṃ niyamya śaśibhūṣaṇam |
kaṇṭhatrāṇaṃ paraṃ kṛtvā dhārayan karṇakuṇḍale
||26||महाहितजटाजूटं नियम्य शशिभूषणम् ।
कण्ठत्राणं परं कृत्वा धारयन् कर्णकुण्डले
vyāghracarmaparīdhāno mekhalāhārabhūṣitaḥ |
nūpuradhvaninighoṣaiḥ kampayan vai vasuṃdharām
||27||व्याघ्रचर्मपरीधानो मेखलाहारभूषितः ।
नूपुरध्वनिनिघोषैः कम्पयन् वै वसुंधराम्
mahānūrddhvajaṭāmālī kṛttibhasmānulepanaḥ |
kṛtvā haste kapālaṃ tu brahmaṇaśca mahātmanaḥ
||28||महानूर्द्ध्वजटामाली कृत्तिभस्मानुलेपनः ।
कृत्वा हस्ते कपालं तु ब्रह्मणश्च महात्मनः
mahāḍamarughoṣeṇa kampayan vai vasuṃdharām |
prabhātasamaye prāpto mahādāruvanaṃ prati
||29||महाडमरुघोषेण कम्पयन् वै वसुंधराम् ।
प्रभातसमये प्राप्तो महादारुवनं प्रति
tāvatpuṇyajanaḥ sarvapuṣpapatraphalārthikaḥ |
nirgato bahubhiḥ sārddhaṃ pavamānaḥ samantataḥ
||30||तावत्पुण्यजनः सर्वपुष्पपत्रफलार्थिकः ।
निर्गतो बहुभिः सार्द्धं पवमानः समन्ततः
taddṛṣṭvā mahadāścaryaṃ rūpaṃ devasya bhārata |
yuvatīnāṃ manastāsāṃ kāmena kaluṣīkṛtam
||31||तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यं रूपं देवस्य भारत ।
युवतीनां मनस्तासां कामेन कलुषीकृतम्
śobhanaṃ puruṣaṃ dṛṣṭvā sarvā api varāṅganāḥ |
kledabhāvaṃ tato jagmurmudā dāruvanastriyaḥ
||32||शोभनं पुरुषं दृष्ट्वा सर्वा अपि वराङ्गनाः ।
क्लेदभावं ततो जग्मुर्मुदा दारुवनस्त्रियः
vikārā bahavastāsāṃ devaṃ dṛṣṭvā mahādbhutam |
saṃjātā viprapatnīnāṃ tadā tāsu narottama
||33||विकारा बहवस्तासां देवं दृष्ट्वा महाद्भुतम् ।
संजाता विप्रपत्नीनां तदा तासु नरोत्तम
paridhānaṃ na jānanti kāściddṛṣṭvā varāṅganāḥ |
uttarīyaṃ tathā cānyā mahāmohasamanvitāḥ
||34||परिधानं न जानन्ति काश्चिद्दृष्ट्वा वराङ्गनाः ।
उत्तरीयं तथा चान्या महामोहसमन्विताः
keśabhāraparibhraṣṭā kācidevāsanotthitā |
dātukāmā tadā bhaikṣyaṃ ceṣṭituṃ naiva cāśakat
||35||केशभारपरिभ्रष्टा काचिदेवासनोत्थिता ।
दातुकामा तदा भैक्ष्यं चेष्टितुं नैव चाशकत्
kāciddṛṣṭvā mahādevaṃ rūpayauvanagarvitā |
utsaṅge saṃsthitaṃ bālaṃ vismṛtā pāyituṃ stanam
||36||काचिद्दृष्ट्वा महादेवं रूपयौवनगर्विता ।
उत्सङ्गे संस्थितं बालं विस्मृता पायितुं स्तनम्
kāmabāṇahatā cānyā bāhubhyāṃ pīḍya sustanau |
niḥśvasantī tadā coṣṇaṃ na kiṃcitpratijalpati
||37||कामबाणहता चान्या बाहुभ्यां पीड्य सुस्तनौ ।
निःश्वसन्ती तदा चोष्णं न किंचित्प्रतिजल्पति
evaṃ saṃkṣobhya taṃ sarvaṃ strījanaṃ parameśvaraḥ |
jagāma tatra vai tāsāṃ kṣobhaṃ kṛtvā mahādbhutam
||38||एवं संक्षोभ्य तं सर्वं स्त्रीजनं परमेश्वरः ।
जगाम तत्र वै तासां क्षोभं कृत्वा महाद्भुतम्
tāvatte brāhmaṇāḥ sarve bhramitvā kānanaṃ mahat |
āgatāḥ svagṛhe dārān dadṛśuśca hataujasaḥ
||39||तावत्ते ब्राह्मणाः सर्वे भ्रमित्वा काननं महत् ।
आगताः स्वगृहे दारान् ददृशुश्च हतौजसः
yāsāṃ pūrvatarā bhaktiḥ pātivratye patīnprati |
calitāstā viditvāśu nirjagmurdvijasattamāḥ
||40||यासां पूर्वतरा भक्तिः पातिव्रत्ये पतीन्प्रति ।
चलितास्ता विदित्वाशु निर्जग्मुर्द्विजसत्तमाः
saṃvidaṃ paramāṃ kṛtvā jñātvā devaṃ maheśvaram |
kṣobhayitvā manastāsāṃ tataścādarśanaṃ gatam
||41||संविदं परमां कृत्वा ज्ञात्वा देवं महेश्वरम् ।
क्षोभयित्वा मनस्तासां ततश्चादर्शनं गतम्
krodhāviṣṭo dvijaḥ kaściddaṇḍamudyamya dhāvati |
kalmāṣayaṣṭimanye ca tathānye darbhamuṣṭikām
||42||क्रोधाविष्टो द्विजः कश्चिद्दण्डमुद्यम्य धावति ।
कल्माषयष्टिमन्ये च तथान्ये दर्भमुष्टिकाम्
itaścetaśca te sarve bhramitvā kānanaṃ nṛpa |
ekībhūtvā mahātmāno vyājahruśca ruṣā giram
||43||इतश्चेतश्च ते सर्वे भ्रमित्वा काननं नृप ।
एकीभूत्वा महात्मानो व्याजह्रुश्च रुषा गिरम्
yadidaṃ ca hutaṃ kiṃcidguravastoṣitā yadi |
tena satyena devasya liṅgaṃ patatu cottamam
||44||यदिदं च हुतं किंचिद्गुरवस्तोषिता यदि ।
तेन सत्येन देवस्य लिङ्गं पततु चोत्तमम्
āśramādāśramaṃ sarve na tyajāmo vidhikramāt |
tena satyena devasya liṅgaṃ patatu bhūtale
||45||आश्रमादाश्रमं सर्वे न त्यजामो विधिक्रमात् ।
तेन सत्येन देवस्य लिङ्गं पततु भूतले
evaṃ satyaprabhāvena triruktena dvijanmanām |
śivasya paśyato liṅgaṃ patitaṃ dharaṇītale
||46||एवं सत्यप्रभावेन त्रिरुक्तेन द्विजन्मनाम् ।
शिवस्य पश्यतो लिङ्गं पतितं धरणीतले
hāhākāro mahānāsīllokāloke'pi bhārata |
devasya patite liṅge jagataśca mahākṣaye
||47||हाहाकारो महानासील्लोकालोकेऽपि भारत ।
देवस्य पतिते लिङ्गे जगतश्च महाक्षये
patamānasya liṅgasya śabdo'bhūcca sudāruṇaḥ |
ulkāpātā diśāṃ hāhā bhūmikampāśca dāruṇāḥ
||48||पतमानस्य लिङ्गस्य शब्दोऽभूच्च सुदारुणः ।
उल्कापाता दिशां हाहा भूमिकम्पाश्च दारुणाः
patanti parvatāgrāṇi śoṣaṃ yānti ca sāgarāḥ |
devasya patite liṅge devā vimanaso'bhavan
||49||पतन्ति पर्वताग्राणि शोषं यान्ति च सागराः ।
देवस्य पतिते लिङ्गे देवा विमनसोऽभवन्
sametya sahitāḥ sarve brahmāṇaṃ parameṣṭhinam |
kṛtāñjalipuṭāḥ sarve stuvanti vividhaiḥ stavaiḥ
||50||समेत्य सहिताः सर्वे ब्रह्माणं परमेष्ठिनम् ।
कृताञ्जलिपुटाः सर्वे स्तुवन्ति विविधैः स्तवैः
tatastuṣṭo jagannāthaścaturvadanapaṅkajaḥ |
ārtānprāha surānsarvānmā viṣādaṃ gamiṣyatha
||51||ततस्तुष्टो जगन्नाथश्चतुर्वदनपङ्कजः ।
आर्तान्प्राह सुरान्सर्वान्मा विषादं गमिष्यथ
brahmaśāpābhibhūto'sau devadevastrilocanaḥ |
tuṣṭaistaistapasā yuktaiḥ punarmokṣaṃ gamiṣyati
||52||ब्रह्मशापाभिभूतोऽसौ देवदेवस्त्रिलोचनः ।
तुष्टैस्तैस्तपसा युक्तैः पुनर्मोक्षं गमिष्यति
etacchrutvā yayurdevā yathāgatamarindama |
bhāvayitvā tataḥ sarve munayaścaiva bhārata
||53||एतच्छ्रुत्वा ययुर्देवा यथागतमरिन्दम ।
भावयित्वा ततः सर्वे मुनयश्चैव भारत
viśvāmitravasiṣṭhādyā jābāliratha kaśyapaḥ |
sametya sahitāḥ sarve tamūcustripurāntakam
||54||विश्वामित्रवसिष्ठाद्या जाबालिरथ कश्यपः ।
समेत्य सहिताः सर्वे तमूचुस्त्रिपुरान्तकम्
brahmatejo hi balavaddvijānāṃ hi sureśvara |
kṣāntiyuktastapastaptvā bhaviṣyasi gataklamaḥ
||55||ब्रह्मतेजो हि बलवद्द्विजानां हि सुरेश्वर ।
क्षान्तियुक्तस्तपस्तप्त्वा भविष्यसि गतक्लमः
yataḥ kṣobhādṛṣīṇāṃ ca tadevaṃ liṅgamuttamam |
patitaṃ te mahādeva na tatpūjyaṃ bhaviṣyati
||56||यतः क्षोभादृषीणां च तदेवं लिङ्गमुत्तमम् ।
पतितं ते महादेव न तत्पूज्यं भविष्यति
na tacchreyo'gnihotreṇa nāgniṣṭomena labhyate |
prāpnuvanti ca yacchreyo mānavā liṅgapūjane
||57||न तच्छ्रेयोऽग्निहोत्रेण नाग्निष्टोमेन लभ्यते ।
प्राप्नुवन्ति च यच्छ्रेयो मानवा लिङ्गपूजने
devadānavayakṣāṇāṃ gandharvoragarakṣasām |
vacanena tu viprāṇāmetatpūjyaṃ bhaviṣyati
||58||देवदानवयक्षाणां गन्धर्वोरगरक्षसाम् ।
वचनेन तु विप्राणामेतत्पूज्यं भविष्यति
brahmaviṣṇvindracandrāṇāmetatpūjyaṃ bhaviṣyati |
yatphalaṃ tava liṅgasya iha loke paratra ca
||59||ब्रह्मविष्ण्विन्द्रचन्द्राणामेतत्पूज्यं भविष्यति ।
यत्फलं तव लिङ्गस्य इह लोके परत्र च
evamukto jagannāthaḥ praṇipatya dvijottamān |
mudā paramayā yuktaḥ kṛtāñjalirabhāṣata
||60||एवमुक्तो जगन्नाथः प्रणिपत्य द्विजोत्तमान् ।
मुदा परमया युक्तः कृताञ्जलिरभाषत
brāhmaṇā jaṅgamaṃ tīrthaṃ nirjalaṃ sārvakāmikam |
yeṣāṃ vākyodakenaiva śudhyanti malino janāḥ
||61||ब्राह्मणा जङ्गमं तीर्थं निर्जलं सार्वकामिकम् ।
येषां वाक्योदकेनैव शुध्यन्ति मलिनो जनाः
na tatkṣetraṃ na tattīrthamūṣaraṃ puṣkarāṇi ca |
brāhmaṇe manyumutpādya yatra gatvā sa śudhyati
||62||न तत्क्षेत्रं न तत्तीर्थमूषरं पुष्कराणि च ।
ब्राह्मणे मन्युमुत्पाद्य यत्र गत्वा स शुध्यति
na tacchāstraṃ yanna viprapraṇītaṃ na taddānaṃ yanna viprapradeyam |
na tatsaukhyaṃ yannavipraprasādānna tadduḥkhaṃ yanna vipraprakopāt
||63||न तच्छास्त्रं यन्न विप्रप्रणीतं न तद्दानं यन्न विप्रप्रदेयम् ।
न तत्सौख्यं यन्नविप्रप्रसादान्न तद्दुःखं यन्न विप्रप्रकोपात्
pṛthivyāṃ yāni tīrthāni gaṅgādyāḥ saritastathā |
ekasya vipravākyasya kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīm
||64||पृथिव्यां यानि तीर्थानि गङ्गाद्याः सरितस्तथा ।
एकस्य विप्रवाक्यस्य कलां नार्हन्ति षोडशीम्
abhinandya dvijānsarvānanujñāto maharṣibhiḥ |
tato'gamattadā devo narmadātaṭamuttamam
||65||अभिनन्द्य द्विजान्सर्वाननुज्ञातो महर्षिभिः ।
ततोऽगमत्तदा देवो नर्मदातटमुत्तमम्
paramaṃ vratamāsthāya guhāvāsī samārbudam |
tapaścacāra bhagavāñjapasnānarataḥ sadā
||66||परमं व्रतमास्थाय गुहावासी समार्बुदम् ।
तपश्चचार भगवाञ्जपस्नानरतः सदा
samāpte niyame tāta sthāpayitvā maheśvaram |
vandyamānaḥ suraiḥ sārddhaṃ kailāsamagamatprabhuḥ
||67||समाप्ते नियमे तात स्थापयित्वा महेश्वरम् ।
वन्द्यमानः सुरैः सार्द्धं कैलासमगमत्प्रभुः
narmadāyāstaṭe tena sthāpitaḥ parameśvaraḥ |
tenaiva kāraṇenāsau narmadeśvara ucyate
||68||नर्मदायास्तटे तेन स्थापितः परमेश्वरः ।
तेनैव कारणेनासौ नर्मदेश्वर उच्यते
yo'rcayennarmadeśānaṃ yatirvai saṃjitendriyaḥ |
snātvā caiva mahādevamaśvamedhaphalaṃ labhet
||69||योऽर्चयेन्नर्मदेशानं यतिर्वै संजितेन्द्रियः ।
स्नात्वा चैव महादेवमश्वमेधफलं लभेत्
dadāti yaḥ pitṛbhyastu tilapuṣpakuśodakam |
triḥsaptapūrvajāstasya svarge modanti pāṇḍava
||70||ददाति यः पितृभ्यस्तु तिलपुष्पकुशोदकम् ।
त्रिःसप्तपूर्वजास्तस्य स्वर्गे मोदन्ति पाण्डव
yastu bhojayate viprāṃstasmiṃstīrthe narādhipa |
pāyasaṃ ghṛtamiśraṃ tu sa labhetkoṭijaṃ phalam
||71||यस्तु भोजयते विप्रांस्तस्मिंस्तीर्थे नराधिप ।
पायसं घृतमिश्रं तु स लभेत्कोटिजं फलम्
suvarṇaṃ rajataṃ vāpi brāhmaṇebhyo yudhiṣṭhira |
dadāti toyamadhyasthaḥ so'gniṣṭomaphalaṃ labhet
||72||सुवर्णं रजतं वापि ब्राह्मणेभ्यो युधिष्ठिर ।
ददाति तोयमध्यस्थः सोऽग्निष्टोमफलं लभेत्
aṣṭamyāṃvā caturdaśyāṃ nirāhāro vasettu yaḥ |
narmadeśvaramāsādya prāpnuyājjanmanaḥ phalam
||73||अष्टम्यांवा चतुर्दश्यां निराहारो वसेत्तु यः ।
नर्मदेश्वरमासाद्य प्राप्नुयाज्जन्मनः फलम्
agnipraveśaṃ yaḥ kuryāttasmiṃstīrthe narādhipa |
tasya vyādhibhayaṃ na syātsaptajanmasu bhārata
||74||अग्निप्रवेशं यः कुर्यात्तस्मिंस्तीर्थे नराधिप ।
तस्य व्याधिभयं न स्यात्सप्तजन्मसु भारत
anāśakaṃ tu yaḥ kuryāttasmiṃstīrthe narādhipa |
anivartikā gatistasya rudraloke bhaviṣyati
||75||अनाशकं तु यः कुर्यात्तस्मिंस्तीर्थे नराधिप ।
अनिवर्तिका गतिस्तस्य रुद्रलोके भविष्यति
eṣa te vidhiruddiṣṭastasyotpattirnarottama |
purāṇe vihitā tāta saṃjñā tasya tu vistarāt
||76||एष ते विधिरुद्दिष्टस्तस्योत्पत्तिर्नरोत्तम ।
पुराणे विहिता तात संज्ञा तस्य तु विस्तरात्
etaṃ kīrtayate yastu narmadeśvarasambhavam |
bhaktyā śṛṇoti ca naraḥ so'pi snānaphalaṃ labhet
||77||एतं कीर्तयते यस्तु नर्मदेश्वरसम्भवम् ।
भक्त्या शृणोति च नरः सोऽपि स्नानफलं लभेत्
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe narmadāmāhātmye narmadeśvaratīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāmāṣṭatriṃśo'dhyāyaḥ ||