amṛtasrāvi talliṅgamādyaṃ svāyambhuvaṃ tathā
śrīmārkaṇḍeya uvāca
siddheśvaraṃ tato gacchettasyaiva tu samīpataḥ |
amṛtasrāvi talliṅgamādyaṃ svāyambhuvaṃ tathā
||1||सिद्धेश्वरं ततो गच्छेत्तस्यैव तु समीपतः ।
अमृतस्रावि तल्लिङ्गमाद्यं स्वायम्भुवं तथा
dṛṣṭamātreṇa yeneha hyanṛṇo jāyate naraḥ |
purā varṣaśataṃ sāgramārādhya parameśvaram
||2||दृष्टमात्रेण येनेह ह्यनृणो जायते नरः ।
पुरा वर्षशतं साग्रमाराध्य परमेश्वरम्
prāpnuyuḥ paramāṃ siddhimādityā dvādaśaiva tu |
ataḥ siddheśvaraḥ proktaḥ siddhidaḥ siddhikāṅkṣiṇām
||3||प्राप्नुयुः परमां सिद्धिमादित्या द्वादशैव तु ।
अतः सिद्धेश्वरः प्रोक्तः सिद्धिदः सिद्धिकाङ्क्षिणाम्
yudhiṣṭhira uvāca
kathaṃ siddheśvare prāptāḥ siddhiṃ devā dvijottama |
ādityā iti yaccoktaṃ tanme vismāpanaṃ kṛtam
||4||कथं सिद्धेश्वरे प्राप्ताः सिद्धिं देवा द्विजोत्तम ।
आदित्या इति यच्चोक्तं तन्मे विस्मापनं कृतम्
tapasyugre vyavasitā ādityāḥ kena hetunā |
samprāptāstu dvijaśreṣṭha siddhiṃ caivābhilāṣikīm
||5||तपस्युग्रे व्यवसिता आदित्याः केन हेतुना ।
सम्प्राप्तास्तु द्विजश्रेष्ठ सिद्धिं चैवाभिलाषिकीम्
saṃkṣipya tu mayā pṛṣṭaṃ vistarāddvija śaṃsa me
||6||संक्षिप्य तु मया पृष्टं विस्तराद्द्विज शंस मे
mārkaṇḍeya uvāca
aditerdvādaśādityā jātāḥ śakrapurogamāḥ |
indro dhātā bhagastvaṣṭā mitro'tha varuṇo'ryamā
||7||अदितेर्द्वादशादित्या जाताः शक्रपुरोगमाः ।
इन्द्रो धाता भगस्त्वष्टा मित्रोऽथ वरुणोऽर्यमा
vivasvānsavitā pūṣā hyaṃśumānviṣṇureva ca |
ta ime dvādaśādityā icchanto bhāskaraṃ padam
||8||विवस्वान्सविता पूषा ह्यंशुमान्विष्णुरेव च ।
त इमे द्वादशादित्या इच्छन्तो भास्करं पदम्
narmadātaṭamāśritya tapasyugre vyavasthitāḥ |
siddheśvare mahārāja kāśyapeyairmahātmabhiḥ
||9||नर्मदातटमाश्रित्य तपस्युग्रे व्यवस्थिताः ।
सिद्धेश्वरे महाराज काश्यपेयैर्महात्मभिः
parā siddhiranuprāptā dvādaśādityasaṃjñitaiḥ |
sthāpitaśca jagaddhātā tasmiṃstīrthe divākaraḥ
||10||परा सिद्धिरनुप्राप्ता द्वादशादित्यसंज्ञितैः ।
स्थापितश्च जगद्धाता तस्मिंस्तीर्थे दिवाकरः
svakīyāṃśavibhāgena dvādaśādityasaṃjñitaiḥ |
tadāprabhṛti tattīrthaṃ rājankhyātiṃ gataṃ bhuvi
||11||स्वकीयांशविभागेन द्वादशादित्यसंज्ञितैः ।
तदाप्रभृति तत्तीर्थं राजन्ख्यातिं गतं भुवि
pralaye samanuprāpte hyādityā dvādaśaiva te |
dvādaśādityato rājan sambhavanti yugakṣaye
||12||प्रलये समनुप्राप्ते ह्यादित्या द्वादशैव ते ।
द्वादशादित्यतो राजन् सम्भवन्ति युगक्षये
indrastapati pūrveṇa dhātā caivāgnigocare |
gabhastipatirvai yāmye tvaṣṭā nairṛtadiṅmukhaḥ
||13||इन्द्रस्तपति पूर्वेण धाता चैवाग्निगोचरे ।
गभस्तिपतिर्वै याम्ये त्वष्टा नैरृतदिङ्मुखः
varuṇaḥ paścime bhāge mitrastu vāyave tathā |
viṣṇuśca saumyadigbhāge vivasvānīśagocare
||14||वरुणः पश्चिमे भागे मित्रस्तु वायवे तथा ।
विष्णुश्च सौम्यदिग्भागे विवस्वानीशगोचरे
ūrdhvataścaiva savitā hyadhaḥ pūṣā viśoṣayan |
aṃśumāṃstu tathā viṣṇurmukhato nirgataṃ jagat
||15||ऊर्ध्वतश्चैव सविता ह्यधः पूषा विशोषयन् ।
अंशुमांस्तु तथा विष्णुर्मुखतो निर्गतं जगत्
pradahanvai naraśreṣṭha babhramuśca itastataḥ |
yathaiva te mahārāja dahanti sakalaṃ jagat
||16||प्रदहन्वै नरश्रेष्ठ बभ्रमुश्च इतस्ततः ।
यथैव ते महाराज दहन्ति सकलं जगत्
tathaiva dvādaśādityā bhaktānāṃ bhāvasādhanāḥ |
prātarutthāya yaḥ snātvā dvādaśādityasaṃjñitam
||17||तथैव द्वादशादित्या भक्तानां भावसाधनाः ।
प्रातरुत्थाय यः स्नात्वा द्वादशादित्यसंज्ञितम्
paśyate devadeveśaṃ śṛṇu tasyaiva yatphalam |
vācikaṃ mānasaṃ pāpaṃ karmajaṃ yatpurākṛtam
||18||पश्यते देवदेवेशं शृणु तस्यैव यत्फलम् ।
वाचिकं मानसं पापं कर्मजं यत्पुराकृतम्
naśyate tatkṣaṇādeva dvādaśādityadarśanāt |
pradakṣiṇaṃ tu yaḥ kuryāttasya devasya bhārata
||19||नश्यते तत्क्षणादेव द्वादशादित्यदर्शनात् ।
प्रदक्षिणं तु यः कुर्यात्तस्य देवस्य भारत
pradakṣiṇīkṛtā tena pṛthivī nātra saṃśayaḥ |
tatra tīrthe tu saptamyāmupavāsena yatphalam
||20||प्रदक्षिणीकृता तेन पृथिवी नात्र संशयः ।
तत्र तीर्थे तु सप्तम्यामुपवासेन यत्फलम्
anyatra saptasaptamyāṃ labhanti na labhanti ca |
ṣaṣṭhyāṃ vāre dainakare dvādaśādityadarśanāt
||21||अन्यत्र सप्तसप्तम्यां लभन्ति न लभन्ति च ।
षष्ठ्यां वारे दैनकरे द्वादशादित्यदर्शनात्
pradakṣiṇaṃ tu yaḥ kuryāttasya pāpaṃ tu naśyati |
arogī saptajanmāni bhavedvai nātra saṃśayaḥ
||22||प्रदक्षिणं तु यः कुर्यात्तस्य पापं तु नश्यति ।
अरोगी सप्तजन्मानि भवेद्वै नात्र संशयः
yastu pradakṣiṇaśataṃ dadyādbhaktyā dine dine |
dadrūpiṭakakuṣṭhāni maṇḍalāni vicarcikāḥ
||23||यस्तु प्रदक्षिणशतं दद्याद्भक्त्या दिने दिने ।
दद्रूपिटककुष्ठानि मण्डलानि विचर्चिकाः
naśyanti vyādhayaḥ sarve garuḍeneva pannagāḥ |
putraprāptirbhavettasya ṣaṣṭyā vāsarasevanāt
||24||नश्यन्ति व्याधयः सर्वे गरुडेनेव पन्नगाः ।
पुत्रप्राप्तिर्भवेत्तस्य षष्ट्या वासरसेवनात्
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe dvādaśādityatīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāmaikanavatyuttaraśatatamo'dhyāyaḥ ||