tīrthānāṃ paramaṃ tīrthaṃ nirmitaṃ nāradena tu
śrīmārkaṇḍeya uvāca
tato gacchettu rājendra naradeśvaramuttamam |
tīrthānāṃ paramaṃ tīrthaṃ nirmitaṃ nāradena tu
||1||ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र नरदेश्वरमुत्तमम् ।
तीर्थानां परमं तीर्थं निर्मितं नारदेन तु
yudhiṣṭhira uvāca
nāradena muniśreṣṭha kasmāttīrthaṃ vinirmitam |
etadākhyāhi me sarvaṃ prasanno yadi sattama
||2||नारदेन मुनिश्रेष्ठ कस्मात्तीर्थं विनिर्मितम् ।
एतदाख्याहि मे सर्वं प्रसन्नो यदि सत्तम
śrīmārkaṇḍeya uvāca
parameṣṭhisutaḥ pārtha nārado munisattamaḥ |
revāyāścottare kūle tapastena purā kṛtam
||3||परमेष्ठिसुतः पार्थ नारदो मुनिसत्तमः ।
रेवायाश्चोत्तरे कूले तपस्तेन पुरा कृतम्
navanāḍīnirodhena kāṣṭhāvatyāṃ gatena ca |
toṣitaḥ paśubhartā vai nāradena yudhiṣṭhira
||4||नवनाडीनिरोधेन काष्ठावत्यां गतेन च ।
तोषितः पशुभर्ता वै नारदेन युधिष्ठिर
īśvara uvāca
tuṣṭo'haṃ tava viprendra yoginātha ayonija |
varaṃ prārthaya me vatsa yaste manasi vartate
||5||तुष्टोऽहं तव विप्रेन्द्र योगिनाथ अयोनिज ।
वरं प्रार्थय मे वत्स यस्ते मनसि वर्तते
nārada uvāca
tvatprasādena me śambho yogaścaiva prasidhyatu |
acalā te bhavedbhaktiḥ sarvakālaṃ mamaiva tu
||6||त्वत्प्रसादेन मे शम्भो योगश्चैव प्रसिध्यतु ।
अचला ते भवेद्भक्तिः सर्वकालं ममैव तु
svecchācārī bhave deva vedavedāṅgapāragaḥ |
trikālajño jagannātha gītajño'haṃ sadā bhave
||7||स्वेच्छाचारी भवे देव वेदवेदाङ्गपारगः ।
त्रिकालज्ञो जगन्नाथ गीतज्ञोऽहं सदा भवे
dine dine yathā yuddhaṃ devadānavamānuṣaiḥ |
pātāle martyaloke vā svarge vāpi maheśvara
||8||दिने दिने यथा युद्धं देवदानवमानुषैः ।
पाताले मर्त्यलोके वा स्वर्गे वापि महेश्वर
paśyeyaṃ tvatprasādena bhavantaṃ pārvatīṃ tathā |
tīrthaṃ lokeṣu vikhyātaṃ sarvapāpakṣayaṃkaram
||9||पश्येयं त्वत्प्रसादेन भवन्तं पार्वतीं तथा ।
तीर्थं लोकेषु विख्यातं सर्वपापक्षयंकरम्
īśvara uvāca
evaṃ nārada sarvaṃ tu bhaviṣyati na saṃśayaḥ |
cintitaṃ matprasādena sidhyate nātra saṃśayaḥ
||10||एवं नारद सर्वं तु भविष्यति न संशयः ।
चिन्तितं मत्प्रसादेन सिध्यते नात्र संशयः
svecchācāro bhavervatsa svarge pātālagocare |
martye vā bhrama vai yoginna kenāpi nivāryase
||11||स्वेच्छाचारो भवेर्वत्स स्वर्गे पातालगोचरे ।
मर्त्ये वा भ्रम वै योगिन्न केनापि निवार्यसे
sapta svarāstrayo grāmā mūrcchanāścaikaviṃśatiḥ |
tānā ekonapañcāśatprasādānme tava dhruvam
||12||सप्त स्वरास्त्रयो ग्रामा मूर्च्छनाश्चैकविंशतिः ।
ताना एकोनपञ्चाशत्प्रसादान्मे तव ध्रुवम्
mama priyaṃkaraṃ divyaṃ nṛtyagītaṃ bhaviṣyati |
kaliṃ ca paśyase nityaṃ devadānavakinnaraiḥ
||13||मम प्रियंकरं दिव्यं नृत्यगीतं भविष्यति ।
कलिं च पश्यसे नित्यं देवदानवकिन्नरैः
tvattīrthaṃ bhūtale puṇyaṃ matprasādādbhaviṣyati |
vedavedāṅgatattvajño hyaśeṣajñānakovidaḥ |
ekastvamasi niḥsaṅgo matprasādena nārada
||14||त्वत्तीर्थं भूतले पुण्यं मत्प्रसादाद्भविष्यति ।
वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञो ह्यशेषज्ञानकोविदः ।
एकस्त्वमसि निःसङ्गो मत्प्रसादेन नारद
ityuktvāntardadhe devo nāradastatra śūlinam |
sthāpayāmāsa rājendra sarvasattvopakārakam
||15||इत्युक्त्वान्तर्दधे देवो नारदस्तत्र शूलिनम् ।
स्थापयामास राजेन्द्र सर्वसत्त्वोपकारकम्
pṛthivyāmuttamaṃ tīrthaṃ nirmitaṃ nāradena tu |
tatra tīrthe nṛpaśreṣṭha yo gacchedvijitendriyaḥ
||16||पृथिव्यामुत्तमं तीर्थं निर्मितं नारदेन तु ।
तत्र तीर्थे नृपश्रेष्ठ यो गच्छेद्विजितेन्द्रियः
māsi bhādrapade pārtha kṛṣṇapakṣe caturdaśī |
upoṣya parayā bhaktyā rātrau kurvīta jāgaram
||17||मासि भाद्रपदे पार्थ कृष्णपक्षे चतुर्दशी ।
उपोष्य परया भक्त्या रात्रौ कुर्वीत जागरम्
chatraṃ tatra pradātavyaṃ brāhmaṇe śubhalakṣaṇe |
śastreṇa tu hatā ye vai teṣāṃ śrāddhaṃ pradāpayet |
te yānti paramaṃ lokaṃ piṇḍadānaprabhāvataḥ
||18||छत्रं तत्र प्रदातव्यं ब्राह्मणे शुभलक्षणे ।
शस्त्रेण तु हता ये वै तेषां श्राद्धं प्रदापयेत् ।
ते यान्ति परमं लोकं पिण्डदानप्रभावतः
kapilā tatra dātavyā pitḥnuddiśya bhārata |
ityuccārya dvije deyā yāntu te paramāṃ gatim
||19||कपिला तत्र दातव्या पित्ःनुद्दिश्य भारत ।
इत्युच्चार्य द्विजे देया यान्तु ते परमां गतिम्
asya śrāddhasya bhāvena brāhmaṇasya prasādataḥ |
narmadātoyabhāvena nyāyārjitadhanasya ca |
teṣāṃ caiva prabhāvena pretā yāntu parāṃ gatim
||20||अस्य श्राद्धस्य भावेन ब्राह्मणस्य प्रसादतः ।
नर्मदातोयभावेन न्यायार्जितधनस्य च ।
तेषां चैव प्रभावेन प्रेता यान्तु परां गतिम्
ityuccārya dvije deyā dakṣiṇā ca svaśaktitaḥ |
haviṣyānnaṃ viśālākṣa dvijānāṃ caiva dāpayet
||21||इत्युच्चार्य द्विजे देया दक्षिणा च स्वशक्तितः ।
हविष्यान्नं विशालाक्ष द्विजानां चैव दापयेत्
dīpaṃ bhaktyā pradātavyaṃ nṛtyaṃ gītaṃ ca kārayet |
avāptaṃ tena vai sarvaṃ yaḥ karotīśvarālaye
||22||दीपं भक्त्या प्रदातव्यं नृत्यं गीतं च कारयेत् ।
अवाप्तं तेन वै सर्वं यः करोतीश्वरालये
sa yāti rudrasāṃnidhyamiti rudraḥ svayaṃ jagau |
vidyādānena caikena akṣayāṃ gatimāpnuyāt
||23||स याति रुद्रसांनिध्यमिति रुद्रः स्वयं जगौ ।
विद्यादानेन चैकेन अक्षयां गतिमाप्नुयात्
dhūrvahāstatra dātavyā bhūmiḥ sasyavatī nṛpa |
citrabhānuṃ śubhairmantraiḥ prīṇayettatra bhaktitaḥ
||24||धूर्वहास्तत्र दातव्या भूमिः सस्यवती नृप ।
चित्रभानुं शुभैर्मन्त्रैः प्रीणयेत्तत्र भक्तितः
ājyena suprabhūtena homadravyeṇa bhārata |
ye yajanti sadā bhaktyā trikālaṃ nṛtyameva ca
||25||आज्येन सुप्रभूतेन होमद्रव्येण भारत ।
ये यजन्ति सदा भक्त्या त्रिकालं नृत्यमेव च
tīrthe nāradanāmākhye revāyāścottare taṭe |
citrabhānumukhā devāḥ sarvadevamaya ṛṣiḥ
||26||तीर्थे नारदनामाख्ये रेवायाश्चोत्तरे तटे ।
चित्रभानुमुखा देवाः सर्वदेवमय ऋषिः
ṛṣiṇā prīṇitāḥ sarve tasmātprītyo hutāśanaḥ |
pūjite havyavāhe tu dāridryaṃ naiva jāyate
||27||ऋषिणा प्रीणिताः सर्वे तस्मात्प्रीत्यो हुताशनः ।
पूजिते हव्यवाहे तु दारिद्र्यं नैव जायते
dhanena vipulā prītirjāyate pratijanmani |
kulīnāśca suveṣāśca sarvakālaṃ dhanena tu
||28||धनेन विपुला प्रीतिर्जायते प्रतिजन्मनि ।
कुलीनाश्च सुवेषाश्च सर्वकालं धनेन तु
plavo nadīnāṃ patiraṅganānāṃ rājā ca sadvṛttarataḥ prajānām |
dhanaṃ narāṇāmṛtavastarūṇāṃ gataṃ gataṃ yauvanamānayanti
||29||प्लवो नदीनां पतिरङ्गनानां राजा च सद्वृत्तरतः प्रजानाम् ।
धनं नराणामृतवस्तरूणां गतं गतं यौवनमानयन्ति
dhanadatvaṃ dhaneśena tasmiṃstīrthe hyupārjitam |
yamena ca yamatvaṃ hi indratvaṃ caiva vajriṇā
||30||धनदत्वं धनेशेन तस्मिंस्तीर्थे ह्युपार्जितम् ।
यमेन च यमत्वं हि इन्द्रत्वं चैव वज्रिणा
anyairapi mahīpālaiḥ pārthivatvamupārjitam |
nāradeśvaramāhātmyāddhruvo niścalatāṃ gataḥ
||31||अन्यैरपि महीपालैः पार्थिवत्वमुपार्जितम् ।
नारदेश्वरमाहात्म्याद्ध्रुवो निश्चलतां गतः
sarvatīrthavaraṃ tīrthaṃ nirmitaṃ nāradena tu |
pṛthivyāṃ sāgarāntāyāṃ revāyāścottare taṭe |
tadvaraṃ sarvatīrthānāṃ mahāpātakanāśanam
||32||सर्वतीर्थवरं तीर्थं निर्मितं नारदेन तु ।
पृथिव्यां सागरान्तायां रेवायाश्चोत्तरे तटे ।
तद्वरं सर्वतीर्थानां महापातकनाशनम्
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe nāradeśvaratīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāmāṣṭasaptatitamo'dhyāyaḥ ||