anyeṣāṃ caiva tīrthānāṃ parātparataraṃ mahat
śrīmārkaṇḍeya uvāca
tato gacchenmahīpāla brahmatīrthamanuttamam |
anyeṣāṃ caiva tīrthānāṃ parātparataraṃ mahat
||1||ततो गच्छेन्महीपाल ब्रह्मतीर्थमनुत्तमम् ।
अन्येषां चैव तीर्थानां परात्परतरं महत्
tatra tīrthe suraśreṣṭho brahmā lokapitāmahaḥ |
caturṇāmapi varṇānāṃ narmadātaṭamāśritaḥ
||2||तत्र तीर्थे सुरश्रेष्ठो ब्रह्मा लोकपितामहः ।
चतुर्णामपि वर्णानां नर्मदातटमाश्रितः
vācikaṃ mānasaṃ pāpaṃ karmajaṃ yatpurākṛtam |
tatkṣālayati deveśo darśanādeva pātakam
||3||वाचिकं मानसं पापं कर्मजं यत्पुराकृतम् ।
तत्क्षालयति देवेशो दर्शनादेव पातकम्
śrutismṛtyuditānyeva tatra snātvā dvijarṣabhāḥ |
prāyaścittāni kurvanti teṣāṃ vāsastriviṣṭape
||4||श्रुतिस्मृत्युदितान्येव तत्र स्नात्वा द्विजर्षभाः ।
प्रायश्चित्तानि कुर्वन्ति तेषां वासस्त्रिविष्टपे
ye punaḥ śāstramutsṛjya kāmalobhaprapīḍitāḥ |
prāyaścittaṃ vadiṣyanti te vai nirayagāminaḥ
||5||ये पुनः शास्त्रमुत्सृज्य कामलोभप्रपीडिताः ।
प्रायश्चित्तं वदिष्यन्ति ते वै निरयगामिनः
snātvādau pātakī brahmannatvā tu kīrtayedagham |
tasya tannaśyate kṣipraṃ tamaḥ sūryodaye yathā
||6||स्नात्वादौ पातकी ब्रह्मन्नत्वा तु कीर्तयेदघम् ।
तस्य तन्नश्यते क्षिप्रं तमः सूर्योदये यथा
tatra tīrthe tu yaḥ snātvā pūjayetpitṛdevatāḥ |
agniṣṭomasya yajñasya sa labhetphalamuttamam
||7||तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत्पितृदेवताः ।
अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य स लभेत्फलमुत्तमम्
tatra tīrthe tu yaddānaṃ brahmoddiśya prayacchati |
tadakṣayaphalaṃ sarvamityevaṃ śaṅkaro'bravīt
||8||तत्र तीर्थे तु यद्दानं ब्रह्मोद्दिश्य प्रयच्छति ।
तदक्षयफलं सर्वमित्येवं शङ्करोऽब्रवीत्
gāyatrīsāramātro'pi tatra yaḥ kriyate japaḥ |
ṛgyajuḥsāmasahitaḥ sa bhavennātra saṃśayaḥ
||9||गायत्रीसारमात्रोऽपि तत्र यः क्रियते जपः ।
ऋग्यजुःसामसहितः स भवेन्नात्र संशयः
tatra tīrthe tu yo bhaktyā tyajeddehaṃ sudustyajam |
anivartikā gatistasya brahmalokānna saṃśayaḥ
||10||तत्र तीर्थे तु यो भक्त्या त्यजेद्देहं सुदुस्त्यजम् ।
अनिवर्तिका गतिस्तस्य ब्रह्मलोकान्न संशयः
yāvadasthīni tiṣṭhanti brahmatīrthe ca dehinām |
tāvadvarṣasahasrāṇi devaloke mahīyate
||11||यावदस्थीनि तिष्ठन्ति ब्रह्मतीर्थे च देहिनाम् ।
तावद्वर्षसहस्राणि देवलोके महीयते
avatīrṇastato loke brahmajño jāyate kule |
uttamaḥ sarvavarṇānāṃ devānāmiva devatā
||12||अवतीर्णस्ततो लोके ब्रह्मज्ञो जायते कुले ।
उत्तमः सर्ववर्णानां देवानामिव देवता
vidyāsthānāni sarvāṇi vetti vedāṅgapāragaḥ |
jāyate pūjito loke rājabhiḥ sa na saṃśayaḥ
||13||विद्यास्थानानि सर्वाणि वेत्ति वेदाङ्गपारगः ।
जायते पूजितो लोके राजभिः स न संशयः
putrapautrasamopetaḥ sarvavyādhivivarjitaḥ |
jīvedvarṣaśataṃ sāgraṃ brahmatīrthaprabhāvataḥ
||14||पुत्रपौत्रसमोपेतः सर्वव्याधिविवर्जितः ।
जीवेद्वर्षशतं साग्रं ब्रह्मतीर्थप्रभावतः
etatpuṇyaṃ pāpaharaṃ tīrthaṃ jñānavatāṃ varam |
ye paśyanti mahātmāno hyamṛtatvaṃ prayānti te
||15||एतत्पुण्यं पापहरं तीर्थं ज्ञानवतां वरम् ।
ये पश्यन्ति महात्मानो ह्यमृतत्वं प्रयान्ति ते
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe brahmatīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāmaikonatriṃśadadhikaśatatamo'dhyāyaḥ||