brahmakṛtaśivastutivarṇanam
śrīmārkaṇḍeya uvāca
samātṛbhirbhūtagaṇaśca ghorairvṛtaḥ samantātsa nanarta śūlī |
gajendracarmāvaraṇe vasānaḥ saṃhartukāmaśca jagatsamastam
||1||समातृभिर्भूतगणश्च घोरैर्वृतः समन्तात्स ननर्त शूली ।
गजेन्द्रचर्मावरणे वसानः संहर्तुकामश्च जगत्समस्तम्
maheśvaraḥ sarvasureśvarāṇāṃ mantrairanekekhabaddhamālī |
medovasāraktavicarcitāṅgastrailokyadāhe praṇanarta śambhuḥ
||2||महेश्वरः सर्वसुरेश्वराणां मन्त्रैरनेकेखबद्धमाली ।
मेदोवसारक्तविचर्चिताङ्गस्त्रैलोक्यदाहे प्रणनर्त शम्भुः
sa kālarātryā sahito mahātmā kāle trilokīṃ sakalāṃ jahāra |
saṃvartakākhyaḥ sahabhānubhāvaḥ śambhurmahātmā jagato variṣṭhaḥ
||3||स कालरात्र्या सहितो महात्मा काले त्रिलोकीं सकलां जहार ।
संवर्तकाख्यः सहभानुभावः शम्भुर्महात्मा जगतो वरिष्ठः
sa visphuliṅgotkaradhūmamiśraṃ maholkavajrāśanivātatulyam |
tato'ṭṭahāsaṃ pramumoca ghoraṃ vivṛtya vaktraṃ vaḍavāmukhābham
||4||स विस्फुलिङ्गोत्करधूममिश्रं महोल्कवज्राशनिवाततुल्यम् ।
ततोऽट्टहासं प्रमुमोच घोरं विवृत्य वक्त्रं वडवामुखाभम्
sahasravajrāśanisaṃnibhena tenāṭṭahāsena harodgatena |
āpūritāstatra diśo daśaiva saṃkṣobhitāḥ sarvamahārṇavāśca
||5||सहस्रवज्राशनिसंनिभेन तेनाट्टहासेन हरोद्गतेन ।
आपूरितास्तत्र दिशो दशैव संक्षोभिताः सर्वमहार्णवाश्च
sa brahmalokaṃ prajagāma śabdo brahmāṇḍabhāṇḍaṃ pracacāla sarvam |
kimetadityākulacetanāste vitrastarūpā ṛṣayo babhūvuḥ
||6||स ब्रह्मलोकं प्रजगाम शब्दो ब्रह्माण्डभाण्डं प्रचचाल सर्वम् ।
किमेतदित्याकुलचेतनास्ते वित्रस्तरूपा ऋषयो बभूवुः
praṇamya sarve sahasaiva bhītā brahmāṇamūcuḥ parameśvareśam |
bhītāśca sarve ṛṣayastataste surāsuraiścaiva mahoragaiśca
||7||प्रणम्य सर्वे सहसैव भीता ब्रह्माणमूचुः परमेश्वरेशम् ।
भीताश्च सर्वे ऋषयस्ततस्ते सुरासुरैश्चैव महोरगैश्च
vidyutprabhābhāsurabhīṣaṇāṅgaḥ ka eṣa cikrīḍati bhūtalasthaḥ |
kālānalaṃ gātramidaṃ dadhāno yasyāṭṭahāsena jagadvimūḍham
||8||विद्युत्प्रभाभासुरभीषणाङ्गः क एष चिक्रीडति भूतलस्थः ।
कालानलं गात्रमिदं दधानो यस्याट्टहासेन जगद्विमूढम्
vitrastarūpaṃ prababhau kṣaṇena saṃhartumicchetkimayaṃ trilokīm |
sārdhaṃ tvayā saptabhirarṇakaiśca janastapaḥ satyamabhiprayāti
||9||वित्रस्तरूपं प्रबभौ क्षणेन संहर्तुमिच्छेत्किमयं त्रिलोकीम् ।
सार्धं त्वया सप्तभिरर्णकैश्च जनस्तपः सत्यमभिप्रयाति
saṃhartukāmo hi ka eṣa deva etatsamastaṃ kathayāprameya |
na dṛṣṭametadviṣamaṃ kadāpi jānāsi tattvaṃ paramo mato naḥ
||10||संहर्तुकामो हि क एष देव एतत्समस्तं कथयाप्रमेय ।
न दृष्टमेतद्विषमं कदापि जानासि तत्त्वं परमो मतो नः
niśamya tadvākyamathābabhāṣe brahmā samāśvāsya surādisaṅghān
||11||निशम्य तद्वाक्यमथाबभाषे ब्रह्मा समाश्वास्य सुरादिसङ्घान्
śrībrahmovāca
sa eṣa kālastridivaṃ tvaśeṣaṃ saṃhartukāmo jagadakṣayātmā |
pūrṇe ca śete parivatsarāṇāṃ bhaviṣyatīśānavibhurna citram
||12||स एष कालस्त्रिदिवं त्वशेषं संहर्तुकामो जगदक्षयात्मा ।
पूर्णे च शेते परिवत्सराणां भविष्यतीशानविभुर्न चित्रम्
saṃvatsaro'yaṃ parivatsaraśca udvatsaro vatsara eṣa devaḥ |
dṛṣṭo'pyadṛṣṭaḥ prahutaḥ prakāśī sthūlaśca sūkṣmaḥ paramāṇureṣaḥ
||13||संवत्सरोऽयं परिवत्सरश्च उद्वत्सरो वत्सर एष देवः ।
दृष्टोऽप्यदृष्टः प्रहुतः प्रकाशी स्थूलश्च सूक्ष्मः परमाणुरेषः
nātaḥ paraṃ kiṃcidihāsti loke parāparo'yaṃ prabhurātmavādī |
tuṣyeta me kālasamānarūpa ityevamuktvā bhagavānsureśaḥ
||14||नातः परं किंचिदिहास्ति लोके परापरोऽयं प्रभुरात्मवादी ।
तुष्येत मे कालसमानरूप इत्येवमुक्त्वा भगवान्सुरेशः
sanatkumārapramukhaiḥ sametaḥ saṃtoṣayāmāsa tato yatātmā
||15||सनत्कुमारप्रमुखैः समेतः संतोषयामास ततो यतात्मा
brahmovāca
namo'stu sarvāya suśāntamūrtāye hyaghorarūpāya namonamaste |
sarvātmane sarva namonamaste mahātmane bhūtapate namaste
||16||नमोऽस्तु सर्वाय सुशान्तमूर्ताये ह्यघोररूपाय नमोनमस्ते ।
सर्वात्मने सर्व नमोनमस्ते महात्मने भूतपते नमस्ते
oṅkāra huṅkārapariṣkṛtāya svadhāvaṣaṭkāra namonamaste |
guṇatrayeśāya maheśvarāya te trayīmayāya triguṇātmane namaḥ
||17||ओङ्कार हुङ्कारपरिष्कृताय स्वधावषट्कार नमोनमस्ते ।
गुणत्रयेशाय महेश्वराय ते त्रयीमयाय त्रिगुणात्मने नमः
tvaṃ śaṅkaratvaṃ hi maheśvaro'si pradhānamagryaṃ tvamasi praviṣṭaḥ |
tvaṃ viṣṇurīśaḥ prapitāmahaśca tvaṃ saptajihvastvamanantajihvaḥ
||18||त्वं शङ्करत्वं हि महेश्वरोऽसि प्रधानमग्र्यं त्वमसि प्रविष्टः ।
त्वं विष्णुरीशः प्रपितामहश्च त्वं सप्तजिह्वस्त्वमनन्तजिह्वः
sraṣṭāsi sṛṣṭiśca vibho tvameva viśvasya vedyaṃ ca paraṃ nidhānam |
āhurdvijā vedavido vareṇyaṃ parātparastvaṃ parataḥ paro'si
||19||स्रष्टासि सृष्टिश्च विभो त्वमेव विश्वस्य वेद्यं च परं निधानम् ।
आहुर्द्विजा वेदविदो वरेण्यं परात्परस्त्वं परतः परोऽसि
sūkṣmātisūkṣmaṃ pravadanti yacca vāco nivartanti mano yataśca
||20||सूक्ष्मातिसूक्ष्मं प्रवदन्ति यच्च वाचो निवर्तन्ति मनो यतश्च
śrīmahādeva uvāca
tvayā stuto'haṃ vividhaiśca mantraiḥ puṣṇāmi śāntiṃ tava padmayone |
īkṣasva māṃ lokamimaṃ jvalantaṃ vaktrairanekaiḥ prasabhaṃ harantam
||21||त्वया स्तुतोऽहं विविधैश्च मन्त्रैः पुष्णामि शान्तिं तव पद्मयोने ।
ईक्षस्व मां लोकमिमं ज्वलन्तं वक्त्रैरनेकैः प्रसभं हरन्तम्
evamuktvā sa deveśo devyā saha jagatpatiḥ |
pitāmahaṃ samāśvāsya tatraivāntaradhīyata
||22||एवमुक्त्वा स देवेशो देव्या सह जगत्पतिः ।
पितामहं समाश्वास्य तत्रैवान्तरधीयत
idaṃ mahatpuṇyatamaṃ variṣṭhaṃ stotraṃ niśamyeha gatiṃ labhante |
pāpairanekaiḥ pariveṣṭitā ye prayānti rudraṃ vimalairvimānaiḥ
||23||इदं महत्पुण्यतमं वरिष्ठं स्तोत्रं निशम्येह गतिं लभन्ते ।
पापैरनेकैः परिवेष्टिता ये प्रयान्ति रुद्रं विमलैर्विमानैः
bhayaṃ ca teṣāṃ na bhavetkadācitpaṭhanti ye tāta idaṃ dvijāgryāḥ |
saṅgrāmacaurāgnivane tathābdhau teṣāṃ śivastrāti na saṃśayo'tra
||24||भयं च तेषां न भवेत्कदाचित्पठन्ति ये तात इदं द्विजाग्र्याः ।
सङ्ग्रामचौराग्निवने तथाब्धौ तेषां शिवस्त्राति न संशयोऽत्र
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe narmadāmāhātmye brahmakṛtaśivastutivarṇanaṃ nāma ṣoḍaśo'dhyāyaḥ ||