svargārohaṇavarṇanam
īśvara uvāca
tataścānantaraṃ rājā jagāmodvegamuttamam |
kathaṃ yāmi gṛhaṃ tvadya vārāṇasyāmahaṃ punaḥ
||1||ततश्चानन्तरं राजा जगामोद्वेगमुत्तमम् ।
कथं यामि गृहं त्वद्य वाराणस्यामहं पुनः
brahmahatyāsamāviṣṭo juhomyagnau kalevaram |
athavā tasya vākyena taṃ gacchāmyāśramaṃ prati
||2||ब्रह्महत्यासमाविष्टो जुहोम्यग्नौ कलेवरम् ।
अथवा तस्य वाक्येन तं गच्छाम्याश्रमं प्रति
kathayāmi yathāvṛttaṃ gatvā tasya mahāmuneḥ |
evaṃ saṃcintya rājāsau jagāmāśramasannidhau
||3||कथयामि यथावृत्तं गत्वा तस्य महामुनेः ।
एवं संचिन्त्य राजासौ जगामाश्रमसन्निधौ
ṛkṣaśṛṅgasya cāsthīni gṛhītvā sa nṛpottamaḥ |
dṛṣṭimārge sthitastasya maharṣerbhāvitātmanaḥ
||4||ऋक्षशृङ्गस्य चास्थीनि गृहीत्वा स नृपोत्तमः ।
दृष्टिमार्गे स्थितस्तस्य महर्षेर्भावितात्मनः
dīrghatapā uvāca
āgaccha svāgataṃ te'stu āsane'tropaviśyatām |
arghaṃ dadāmyahaṃ yena madhuparkaṃ saviṣṭaram
||5||आगच्छ स्वागतं तेऽस्तु आसनेऽत्रोपविश्यताम् ।
अर्घं ददाम्यहं येन मधुपर्कं सविष्टरम्
citrasena uvāca
arghasyāsya na yogyo'haṃ maharṣe nāsmi bhāṣaṇe |
mṛgamadhyasthito viprastava putro mayā hataḥ
||6||अर्घस्यास्य न योग्योऽहं महर्षे नास्मि भाषणे ।
मृगमध्यस्थितो विप्रस्तव पुत्रो मया हतः
putraghnaṃ viddhi māṃ vipra tīvradaṇḍena daṇḍaya |
mṛgabhrāntyā hato vipra ṛkṣaśṛṅgo mahātapāḥ
||7||पुत्रघ्नं विद्धि मां विप्र तीव्रदण्डेन दण्डय ।
मृगभ्रान्त्या हतो विप्र ऋक्षशृङ्गो महातपाः
iti matvā muniśreṣṭha kuru me tvaṃ yathocitam |
mātā tadvacanaṃ śrutvā gṛhānniṣkramya vihvalā
||8||इति मत्वा मुनिश्रेष्ठ कुरु मे त्वं यथोचितम् ।
माता तद्वचनं श्रुत्वा गृहान्निष्क्रम्य विह्वला
hā hatāsmītyuvācedaṃ papāta dharaṇītale |
vilalāpa suduḥkhārtā putraśokena pīḍitā
||9||हा हतास्मीत्युवाचेदं पपात धरणीतले ।
विललाप सुदुःखार्ता पुत्रशोकेन पीडिता
hā hatā putra putreti karuṇaṃ kurarī yathā |
vilalāpāturā mātā kva gato māṃ vihāya vai |
mukhaṃ darśaya cātmīyaṃ mātaraṃ māṃ hi mānaya
||10||हा हता पुत्र पुत्रेति करुणं कुररी यथा ।
विललापातुरा माता क्व गतो मां विहाय वै ।
मुखं दर्शय चात्मीयं मातरं मां हि मानय
śrutādhyayanasampannaṃ japahomaparāyaṇam |
āgataṃ tvāṃ gṛhadvāre kadā drakṣyāmi putraka
||11||श्रुताध्ययनसम्पन्नं जपहोमपरायणम् ।
आगतं त्वां गृहद्वारे कदा द्रक्ष्यामि पुत्रक
lokoktyā śrūyate caitaccandanaṃ kila śītalam |
putragātrapariṣvaṅgaścandanādapi śītalaḥ
||12||लोकोक्त्या श्रूयते चैतच्चन्दनं किल शीतलम् ।
पुत्रगात्रपरिष्वङ्गश्चन्दनादपि शीतलः
kiṃ candanena pīyūpabindunā kiṃ kimindunā
||13||किं चन्दनेन पीयूपबिन्दुना किं किमिन्दुना
putragātrapariṣvaṅgapātraṃ gātraṃ bhavedyadi
||14||पुत्रगात्रपरिष्वङ्गपात्रं गात्रं भवेद्यदि
pariṣvajitumicchāmi tvāmahaṃ putra supriya |
pañcatvamanuyāsyāmi tvadvihīnādya duḥkhitā
||15||परिष्वजितुमिच्छामि त्वामहं पुत्र सुप्रिय ।
पञ्चत्वमनुयास्यामि त्वद्विहीनाद्य दुःखिता
evaṃ vilapatī dīnā putraśokena pīḍitā |
mūrchitā vihvalā dīnā nipapāta mahītale
||16||एवं विलपती दीना पुत्रशोकेन पीडिता ।
मूर्छिता विह्वला दीना निपपात महीतले
bhāryāṃ ca patitāṃ dṛṣṭvā putraśokena pīḍitām |
cukopa sa munistatra citrasenāya bhūbhṛte
||17||भार्यां च पतितां दृष्ट्वा पुत्रशोकेन पीडिताम् ।
चुकोप स मुनिस्तत्र चित्रसेनाय भूभृते
dīrghatapā uvāca
yāhi yāhi mahāpāpa mā mukhaṃ darśayasva me |
kiṃ tvayā ghātito vipro hyakāmācca suto mama
||18||याहि याहि महापाप मा मुखं दर्शयस्व मे ।
किं त्वया घातितो विप्रो ह्यकामाच्च सुतो मम
brahmahatyā bhaviṣyanti bahvyaste vasudhādhipa |
sakuṭumbasya me tvaṃ hi mṛtyureṣa upasthitaḥ
||19||ब्रह्महत्या भविष्यन्ति बह्व्यस्ते वसुधाधिप ।
सकुटुम्बस्य मे त्वं हि मृत्युरेष उपस्थितः
evamuktvā tato vipro vicintya ca punaḥpunaḥ |
parityajya tadā krodhaṃ munibhāvājjagāda ha
||20||एवमुक्त्वा ततो विप्रो विचिन्त्य च पुनःपुनः ।
परित्यज्य तदा क्रोधं मुनिभावाज्जगाद ह
dīrghatapā uvāca
udvegaṃ tyaja bho vatsa duruktaṃ gadito mayā |
putraśokābhibhūtena duḥkhataptena mānada
||21||उद्वेगं त्यज भो वत्स दुरुक्तं गदितो मया ।
पुत्रशोकाभिभूतेन दुःखतप्तेन मानद
kiṃ karoti naraḥ prājñaḥ preryamāṇaḥ svakarmabhiḥ |
prāgeva hi manuṣyāṇāṃ buddhiḥ karmānusāriṇī
||22||किं करोति नरः प्राज्ञः प्रेर्यमाणः स्वकर्मभिः ।
प्रागेव हि मनुष्याणां बुद्धिः कर्मानुसारिणी
anenaiva vidhānena pañcatvaṃ vihitaṃ mama |
hatyāstava bhaviṣyanti pūrvamuktā na saṃśayaḥ
||23||अनेनैव विधानेन पञ्चत्वं विहितं मम ।
हत्यास्तव भविष्यन्ति पूर्वमुक्ता न संशयः
brahmakṣatraviśāṃ madhye śūdracaṇḍālajātiṣu |
kastvaṃ kathaya satyaṃ me kasmācca nihato dvijaḥ
||24||ब्रह्मक्षत्रविशां मध्ये शूद्रचण्डालजातिषु ।
कस्त्वं कथय सत्यं मे कस्माच्च निहतो द्विजः
citrasena uvāca
vijñāpayāmi viprarṣe kṣantavyaṃ te mamopari |
nāhaṃ vipro'smi vai tāta na vaiśyo na ca śūdrajaḥ
||25||विज्ञापयामि विप्रर्षे क्षन्तव्यं ते ममोपरि ।
नाहं विप्रोऽस्मि वै तात न वैश्यो न च शूद्रजः
na vyādhaścāntyajāto vā kṣatriyo'haṃ mahāmune |
kāśīrājo mṛgān hantumāgato vanamuttamam
||26||न व्याधश्चान्त्यजातो वा क्षत्रियोऽहं महामुने ।
काशीराजो मृगान् हन्तुमागतो वनमुत्तमम्
bhrāntyā nipātito hyeṣa mṛgarūpadharo muniḥ |
idānīṃ tava pādānte saṃśritaḥ pātakānvitaḥ
||27||भ्रान्त्या निपातितो ह्येष मृगरूपधरो मुनिः ।
इदानीं तव पादान्ते संश्रितः पातकान्वितः
kiṃ kartavyaṃ mayā vipra upāyaṃ kathayasva me
||28||किं कर्तव्यं मया विप्र उपायं कथयस्व मे
dīrghatapā uvāca
brahmahatyā na śakyetāpyekā nistarituṃ prabho |
daśaikā ca kathaṃ śakyāstāḥ śṛṇuṣva nareśvara
||29||ब्रह्महत्या न शक्येताप्येका निस्तरितुं प्रभो ।
दशैका च कथं शक्यास्ताः शृणुष्व नरेश्वर
catvāro me sutā rājan sabhāryā mātṛpūrvakāḥ |
mayā saha na jīvanti ṛkṣaśṛṅgasya kāraṇe
||30||चत्वारो मे सुता राजन् सभार्या मातृपूर्वकाः ।
मया सह न जीवन्ति ऋक्षशृङ्गस्य कारणे
upāyaṃ śobhanaṃ tāta kathayiṣye śṛṇuṣva tam |
śakro'pi yadi taṃ kartuṃ sukhopāyaṃ nareśvara
||31||उपायं शोभनं तात कथयिष्ये शृणुष्व तम् ।
शक्रोऽपि यदि तं कर्तुं सुखोपायं नरेश्वर
sakuṭumbaṃ samastaṃ māṃ dāhayitvānale nṛpa |
asthīni narmadātoye śūlabhede vinikṣipa
||32||सकुटुम्बं समस्तं मां दाहयित्वानले नृप ।
अस्थीनि नर्मदातोये शूलभेदे विनिक्षिप
narmadādakṣiṇe kūle śūlabhedaṃ hi viśrutam |
sarvapāpaharaṃ tīrthaṃ sarvaduḥkhaghnamuttamam
||33||नर्मदादक्षिणे कूले शूलभेदं हि विश्रुतम् ।
सर्वपापहरं तीर्थं सर्वदुःखघ्नमुत्तमम्
śucirbhūtvā mamāsthīni tatra tīrthe vinikṣipa |
mokṣyase sarvapāpaistvaṃ mama vākyānna saṃśayaḥ
||34||शुचिर्भूत्वा ममास्थीनि तत्र तीर्थे विनिक्षिप ।
मोक्ष्यसे सर्वपापैस्त्वं मम वाक्यान्न संशयः
rājovāca
ādeśo dīyatāṃ tāta kariṣyāmi na saṃśayaḥ |
samastaṃ me'sti yatkiṃcidrājyaṃ kośaḥ suhṛtsutāḥ
||35||आदेशो दीयतां तात करिष्यामि न संशयः ।
समस्तं मेऽस्ति यत्किंचिद्राज्यं कोशः सुहृत्सुताः
tavādhīnaṃ mahāvipra prayacchāmi prasīda me |
parasparaṃ vivadatorvipra rājñostadā nṛpa
||36||तवाधीनं महाविप्र प्रयच्छामि प्रसीद मे ।
परस्परं विवदतोर्विप्र राज्ञोस्तदा नृप
sphuṭitvā hṛdayaṃ śīghraṃ munibhāryā mṛtā tadā |
putraśokasamāviṣṭā nirjīvā patitā kṣitau
||37||स्फुटित्वा हृदयं शीघ्रं मुनिभार्या मृता तदा ।
पुत्रशोकसमाविष्टा निर्जीवा पतिता क्षितौ
putrāśca mātṛśokena sarve pañcatvamāgatāḥ |
snuṣāścaiva tadā sarvā mṛtāśca saha bhartṛbhiḥ
||38||पुत्राश्च मातृशोकेन सर्वे पञ्चत्वमागताः ।
स्नुषाश्चैव तदा सर्वा मृताश्च सह भर्तृभिः
pañcatvaṃ ca gatāḥ sarve munimukhyā nṛpottama |
viprānāhvāpayāmāsa ye tatrāśramavāsinaḥ
||39||पञ्चत्वं च गताः सर्वे मुनिमुख्या नृपोत्तम ।
विप्रानाह्वापयामास ये तत्राश्रमवासिनः
tebhyo nivedayāmāsa yathāvṛttaṃ nṛpottamaḥ |
sa taistadābhyanujñātaḥ kāṣṭhānyādāya yatnataḥ
||40||तेभ्यो निवेदयामास यथावृत्तं नृपोत्तमः ।
स तैस्तदाभ्यनुज्ञातः काष्ठान्यादाय यत्नतः
dāhaṃ saṃcayanaṃ cakre citraseno mahīpatiḥ |
ṛkṣaśṛṅgādisarveṣāṃ gṛhītvāsthīni yatnataḥ
||41||दाहं संचयनं चक्रे चित्रसेनो महीपतिः ।
ऋक्षशृङ्गादिसर्वेषां गृहीत्वास्थीनि यत्नतः
yāmyāśāṃ prasthito rājā pādacārī mahīpate |
na śaknoti yadā gantuṃ chāyāmāśritya tiṣṭhati
||42||याम्याशां प्रस्थितो राजा पादचारी महीपते ।
न शक्नोति यदा गन्तुं छायामाश्रित्य तिष्ठति
viśramya ca punargacchedbhārākrānto mahīpatiḥ |
sacailaṃ kurute snānaṃ muktvāsthīni pade pade
||43||विश्रम्य च पुनर्गच्छेद्भाराक्रान्तो महीपतिः ।
सचैलं कुरुते स्नानं मुक्त्वास्थीनि पदे पदे
pibejjalaṃ nirāhāraḥ sa gacchan dakṣiṇāmukhaḥ |
acireṇaiva kālena saṃgato narmadātaṭam
||44||पिबेज्जलं निराहारः स गच्छन् दक्षिणामुखः ।
अचिरेणैव कालेन संगतो नर्मदातटम्
āśramasthān dvijān dṛṣṭvā papraccha pṛthivīpatiḥ
||45||आश्रमस्थान् द्विजान् दृष्ट्वा पप्रच्छ पृथिवीपतिः
citrasena uvāca
kathyatāṃ śūlabhedasya mārgaṃ me dvijasattamāḥ |
yena yāmi mahābhāgāḥ svakāryārthasya siddhaye
||46||कथ्यतां शूलभेदस्य मार्गं मे द्विजसत्तमाः ।
येन यामि महाभागाः स्वकार्यार्थस्य सिद्धये
munaya ūcuḥ
itaḥ krośāntarādarvāktīrthaṃ paramaśobhanam |
narmadādakṣiṇe kūle tato drakṣyasi nānyathā
||47||इतः क्रोशान्तरादर्वाक्तीर्थं परमशोभनम् ।
नर्मदादक्षिणे कूले ततो द्रक्ष्यसि नान्यथा
ṛṣivākyena rājāsau śīghraṃ gatvā nareśvaraḥ |
sa dadarśa tataḥ śīghraṃ bahudvijasamākulam
||48||ऋषिवाक्येन राजासौ शीघ्रं गत्वा नरेश्वरः ।
स ददर्श ततः शीघ्रं बहुद्विजसमाकुलम्
bahudrumalatākīrṇaṃ bahupuṣpopaśobhitam |
ṛkṣasiṃhasamākīrṇaṃ nānāvratadharaiḥ śubhaiḥ
||49||बहुद्रुमलताकीर्णं बहुपुष्पोपशोभितम् ।
ऋक्षसिंहसमाकीर्णं नानाव्रतधरैः शुभैः
ekapādāsthitāḥ kecidapare sūryadṛṣṭayaḥ |
ekāṅguṣṭha sthitāḥ kecidūrdhvabāhusthitāḥ pare
||50||एकपादास्थिताः केचिदपरे सूर्यदृष्टयः ।
एकाङ्गुष्ठ स्थिताः केचिदूर्ध्वबाहुस्थिताः परे
dinaikabhojanāḥ kecitkecitkandaphalāśanāḥ |
trirātrabhojanāḥ kecitparākavratino'pare
||51||दिनैकभोजनाः केचित्केचित्कन्दफलाशनाः ।
त्रिरात्रभोजनाः केचित्पराकव्रतिनोऽपरे
cāndrāyaṇaratāḥ kecitkecitpakṣopavāsinaḥ |
māsopavāsinaḥ kecitkecidṛtvantapāraṇāḥ
||52||चान्द्रायणरताः केचित्केचित्पक्षोपवासिनः ।
मासोपवासिनः केचित्केचिदृत्वन्तपारणाः
yogābhyāsaratāḥ kecitkeciddhyāyanti tatpadam |
śīrṇaparṇāśinaḥ kecitkecicca kaṭukāśanāḥ
||53||योगाभ्यासरताः केचित्केचिद्ध्यायन्ति तत्पदम् ।
शीर्णपर्णाशिनः केचित्केचिच्च कटुकाशनाः
śaivālabhojanāḥ kecitkecinmārutabhojanāḥ |
gārhasthye ca sthitāḥ kecitkeciccaivāgnihotriṇaḥ
||54||शैवालभोजनाः केचित्केचिन्मारुतभोजनाः ।
गार्हस्थ्ये च स्थिताः केचित्केचिच्चैवाग्निहोत्रिणः
evaṃvidhān dvijān dṛṣṭvā jānubhyāmavaniṃ gataḥ |
praṇamya śirasā rājanrājā vacanamabravīt
||55||एवंविधान् द्विजान् दृष्ट्वा जानुभ्यामवनिं गतः ।
प्रणम्य शिरसा राजन्राजा वचनमब्रवीत्
citrasena uvāca
kasmindeśe ca tattīrthaṃ satyaṃ kathayata dvijāḥ |
yenābhivāñchitā siddhiḥ saphalā me bhaviṣyati
||56||कस्मिन्देशे च तत्तीर्थं सत्यं कथयत द्विजाः ।
येनाभिवाञ्छिता सिद्धिः सफला मे भविष्यति
ṛṣaya ūcuḥ
dhanvantaraśataṃ gaccha bhṛgutuṅgasya mūrdhani |
kuṇḍaṃ drakṣyasi tatpūrṇaṃ vistīrṇaṃ payasā śivam
||57||धन्वन्तरशतं गच्छ भृगुतुङ्गस्य मूर्धनि ।
कुण्डं द्रक्ष्यसि तत्पूर्णं विस्तीर्णं पयसा शिवम्
teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā gataḥ kuṇḍasya sannidhau |
dṛṣṭvā caiva tu tattīrthaṃ bhrāntirjātā nṛpasya vai
||58||तेषां तद्वचनं श्रुत्वा गतः कुण्डस्य सन्निधौ ।
दृष्ट्वा चैव तु तत्तीर्थं भ्रान्तिर्जाता नृपस्य वै
tato vismayamāpannaścintayanvai muhurmuhuḥ |
ākāśasthaṃ dadarśāsau sāmiṣaṃ kuraraṃ nṛpaḥ
||59||ततो विस्मयमापन्नश्चिन्तयन्वै मुहुर्मुहुः ।
आकाशस्थं ददर्शासौ सामिषं कुररं नृपः
bhramamāṇaṃ gṛhītāhiṃ vadhyamānaṃ nirāmiṣaiḥ |
parasparaṃ ca yuyudhuḥ sarve'pyāmiṣakāṅkṣayā
||60||भ्रममाणं गृहीताहिं वध्यमानं निरामिषैः ।
परस्परं च युयुधुः सर्वेऽप्यामिषकाङ्क्षया
hataścañcuprahāreṇa sa tataḥ patito'ṃbhasi |
śūlena śūlinā yatra bhūbhāgo bheditaḥ purā
||61||हतश्चञ्चुप्रहारेण स ततः पतितोऽंभसि ।
शूलेन शूलिना यत्र भूभागो भेदितः पुरा
tattīrthasya prabhāveṇa sa sadyaḥ puruṣo'bhavat |
vimānasthaṃ dadarśāsau pumāṃsaṃ divyarūpiṇam
||62||तत्तीर्थस्य प्रभावेण स सद्यः पुरुषोऽभवत् ।
विमानस्थं ददर्शासौ पुमांसं दिव्यरूपिणम्
gandharvāpsaraso yakṣāstaṃ yāntaṃ tuṣṭuvurdivi |
apsarogīyamāne tu gate sūryasya mūrdhani |
citrasenastatastasminnāścaryaṃ paramaṃ gataḥ
||63||गन्धर्वाप्सरसो यक्षास्तं यान्तं तुष्टुवुर्दिवि ।
अप्सरोगीयमाने तु गते सूर्यस्य मूर्धनि ।
चित्रसेनस्ततस्तस्मिन्नाश्चर्यं परमं गतः
ṛṣiṇā kathitaṃ yadvattadvattīrthaṃ na saṃśayaḥ |
hṛṣṭaromābhavaddṛṣṭvā prabhāvaṃ tīrthasambhavam
||64||ऋषिणा कथितं यद्वत्तद्वत्तीर्थं न संशयः ।
हृष्टरोमाभवद्दृष्ट्वा प्रभावं तीर्थसम्भवम्
mamādya divaso dhanyo yasmādatra samāgataḥ |
asthīni bhūmau nikṣipya snānaṃ kṛtvā yathāvidhi
||65||ममाद्य दिवसो धन्यो यस्मादत्र समागतः ।
अस्थीनि भूमौ निक्षिप्य स्नानं कृत्वा यथाविधि
tilamiśreṇa toyenātarpayatpitṛdevatāḥ |
gṛhyāsthīni tato rājā cikṣepāntarjale tadā
||66||तिलमिश्रेण तोयेनातर्पयत्पितृदेवताः ।
गृह्यास्थीनि ततो राजा चिक्षेपान्तर्जले तदा
kṣaṇamekaṃ tato vīkṣya rājorddhvavadanaḥ sthitaḥ |
tān dadarśa punaḥ sarvān divyarūpadharāñchubhān
||67||क्षणमेकं ततो वीक्ष्य राजोर्द्ध्ववदनः स्थितः ।
तान् ददर्श पुनः सर्वान् दिव्यरूपधराञ्छुभान्
divyavastraiśca saṃvītān divyābharaṇabhūṣitān |
vimānairvividhairdivyairapsarogaṇasevitaiḥ
||68||दिव्यवस्त्रैश्च संवीतान् दिव्याभरणभूषितान् ।
विमानैर्विविधैर्दिव्यैरप्सरोगणसेवितैः
pṛthagbhūtāṃśca tān sarvān vimāneṣu vyavasthitān |
utpattivatsamālokya rājā saṃharṣī so'bhavat
||69||पृथग्भूतांश्च तान् सर्वान् विमानेषु व्यवस्थितान् ।
उत्पत्तिवत्समालोक्य राजा संहर्षी सोऽभवत्
ṛṣirvimānamārūḍhaścitrasenamathābravīt |
bhobhoḥ sādho mahārāja citrasena mahīpate
||70||ऋषिर्विमानमारूढश्चित्रसेनमथाब्रवीत् ।
भोभोः साधो महाराज चित्रसेन महीपते
tvatprasādānnṛpaśreṣṭha gatirdivyā mamedṛṣī |
jāteyaṃ yattvayā kāryaṃ kṛtaṃ paramaśobhanam
||71||त्वत्प्रसादान्नृपश्रेष्ठ गतिर्दिव्या ममेदृषी ।
जातेयं यत्त्वया कार्यं कृतं परमशोभनम्
svasuto'pi na śaknoti pitḥṇāṃ kartumīdṛśam |
madīyavacanāttāta niṣpāpastvaṃ bhaviṣyasi
||72||स्वसुतोऽपि न शक्नोति पित्ःणां कर्तुमीदृशम् ।
मदीयवचनात्तात निष्पापस्त्वं भविष्यसि
phalaṃ prāpsyasi rājendra kāmikaṃ manasepsitam |
āśīrvādāṃstato dattvā citrasenāya dhīmate |
svargaṃ jagāma sasutastato dīrghatapā muniḥ
||73||फलं प्राप्स्यसि राजेन्द्र कामिकं मनसेप्सितम् ।
आशीर्वादांस्ततो दत्त्वा चित्रसेनाय धीमते ।
स्वर्गं जगाम ससुतस्ततो दीर्घतपा मुनिः
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcamāvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe dīrghatapasaḥ svargārohaṇavarṇanaṃ nāma catuḥpañcāśattamo'dhyāyaḥ ||