śālagrāmaṃ tato gacchetsarvadaivatapūjitam
śrīmārkaṇḍeya uvāca
tataḥ paraṃ mahārāja catvāriṃśatkramāntare |
śālagrāmaṃ tato gacchetsarvadaivatapūjitam
||1||ततः परं महाराज चत्वारिंशत्क्रमान्तरे ।
शालग्रामं ततो गच्छेत्सर्वदैवतपूजितम्
yatrādidevo bhagavānvāsudevastrivikramaḥ |
svayaṃ tiṣṭhati lokātmā sarveṣāṃ hitakāmyayā
||2||यत्रादिदेवो भगवान्वासुदेवस्त्रिविक्रमः ।
स्वयं तिष्ठति लोकात्मा सर्वेषां हितकाम्यया
nāradena tapastaptvā kṛtā śālā dvijanmanām |
siddhikṣetraṃ bhṛgukṣetraṃ jñātvā revātaṭe svayam
||3||नारदेन तपस्तप्त्वा कृता शाला द्विजन्मनाम् ।
सिद्धिक्षेत्रं भृगुक्षेत्रं ज्ञात्वा रेवातटे स्वयम्
śālagrāmābhidho devo viprāṇāṃ tvadhivāsitaḥ |
sādhūnāṃ copakārāya vāsudevaḥ pratiṣṭhitaḥ
||4||शालग्रामाभिधो देवो विप्राणां त्वधिवासितः ।
साधूनां चोपकाराय वासुदेवः प्रतिष्ठितः
yogināmupakārāya yogidhyeyo janārdanaḥ |
śālagrāmeti tenaiva narmadātaṭamāśritaḥ
||5||योगिनामुपकाराय योगिध्येयो जनार्दनः ।
शालग्रामेति तेनैव नर्मदातटमाश्रितः
māsi mārgaśire śuklā bhavatyekādaśī yadā |
snātvā revājale puṇye taddinaṃ samupoṣayet
||6||मासि मार्गशिरे शुक्ला भवत्येकादशी यदा ।
स्नात्वा रेवाजले पुण्ये तद्दिनं समुपोषयेत्
rātrau jāgaraṇaṃ kuryātsampūjya ca janārdanam |
punaḥ prabhātasamaye dvādaśyāṃ narmadājale
||7||रात्रौ जागरणं कुर्यात्सम्पूज्य च जनार्दनम् ।
पुनः प्रभातसमये द्वादश्यां नर्मदाजले
snātvā saṃtarpya devāṃśca pitṝnmātṝṃstathaiva ca |
śrāddhaṃ kṛtvā tataḥ paścātpitṛbhyo vidhipūrvakam
||8||स्नात्वा संतर्प्य देवांश्च पितॄन्मातॄंस्तथैव च ।
श्राद्धं कृत्वा ततः पश्चात्पितृभ्यो विधिपूर्वकम्
śaktito brāhmaṇānpūjya svarṇavastrānnadānataḥ |
kṣamāpayitvā tānviprāṃstathā devaṃ khagadhvajam
||9||शक्तितो ब्राह्मणान्पूज्य स्वर्णवस्त्रान्नदानतः ।
क्षमापयित्वा तान्विप्रांस्तथा देवं खगध्वजम्
evaṃ kṛte mahārāja yatpuṇyaṃ ca bhavennṝṇām |
śṛṇuṣvāvahito bhūtvā tatpuṇyaṃ nṛpasattama
||10||एवं कृते महाराज यत्पुण्यं च भवेन्नॄणाम् ।
शृणुष्वावहितो भूत्वा तत्पुण्यं नृपसत्तम
na śokaduḥkhe pratipatsyatīha jīvanmṛto yāti murārisāmyam |
mahānti pāpāni visṛjya dugdhaṃ punarna mātuḥ pibate stanodyat
||11||न शोकदुःखे प्रतिपत्स्यतीह जीवन्मृतो याति मुरारिसाम्यम् ।
महान्ति पापानि विसृज्य दुग्धं पुनर्न मातुः पिबते स्तनोद्यत्
śālagrāmaṃ paśyate yo hi nityaṃ snātvā jale nārmade'ghaughahāre |
sa mucyate brahmahatyādipāpairnārāyaṇānusmaraṇena tena
||12||शालग्रामं पश्यते यो हि नित्यं स्नात्वा जले नार्मदेऽघौघहारे ।
स मुच्यते ब्रह्महत्यादिपापैर्नारायणानुस्मरणेन तेन
vasanti ye saṃnyasitvā ca tatra nigṛhya duḥkhāni vimuktasaṅghāḥ |
dhyāyanto vai sāṃkhyavṛttyā turīyaṃ padaṃ murāreste'pi tatraiva yānti
||13||वसन्ति ये संन्यसित्वा च तत्र निगृह्य दुःखानि विमुक्तसङ्घाः ।
ध्यायन्तो वै सांख्यवृत्त्या तुरीयं पदं मुरारेस्तेऽपि तत्रैव यान्ति
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe śālagrāmatīrthamahātmyavarṇanaṃ nāmāṣṭāśītyuttaraśatatamo'dhyāyaḥ ||