piṅgaleśvaratīrthamāhātmyavarṇanam
śrīmārkaṇḍeya uvāca
tato gacchenmahārāja piṅgalāvartamuttamam |
saṅgamasya samīpasthaṃ revāyā uttare taṭe |
havyavāhena rājendra sthāpitaḥ piṅgaleśvaraḥ
||1||ततो गच्छेन्महाराज पिङ्गलावर्तमुत्तमम् ।
सङ्गमस्य समीपस्थं रेवाया उत्तरे तटे ।
हव्यवाहेन राजेन्द्र स्थापितः पिङ्गलेश्वरः
yudhiṣṭhira uvāca
havyavāhena bhagavannīśvaraḥ sthāpitaḥ katham |
etadākhyāhi me sarvaṃ prasādādvaktumarhasi
||2||हव्यवाहेन भगवन्नीश्वरः स्थापितः कथम् ।
एतदाख्याहि मे सर्वं प्रसादाद्वक्तुमर्हसि
mārkaṇḍeya uvāca
śambhunā retasā rājaṃstarpito havyavāhanaḥ |
prāptasaukhyena raudreṇa gauryākrīḍanacetasā
||3||शम्भुना रेतसा राजंस्तर्पितो हव्यवाहनः ।
प्राप्तसौख्येन रौद्रेण गौर्याक्रीडनचेतसा
havyavāhamukhe kṣiptaṃ rudreṇāmitatejasā |
rudrasya retasā dagdhastīrthayātrākṛtādaraḥ
||4||हव्यवाहमुखे क्षिप्तं रुद्रेणामिततेजसा ।
रुद्रस्य रेतसा दग्धस्तीर्थयात्राकृतादरः
sāgarāṃśca nadīrgatvā kramādrevāṃ samāgataḥ |
cacāra parayā bhaktyā dhyānamugraṃ hutāśanaḥ
||5||सागरांश्च नदीर्गत्वा क्रमाद्रेवां समागतः ।
चचार परया भक्त्या ध्यानमुग्रं हुताशनः
vāyubhakṣaḥ śataṃ sāgraṃ yāvattepe hutāśanaḥ |
tāvattuṣṭo mahādevo varado jātavedasaḥ |
saṃnidhau samupetyātha vacanaṃ cedamabravīt
||6||वायुभक्षः शतं साग्रं यावत्तेपे हुताशनः ।
तावत्तुष्टो महादेवो वरदो जातवेदसः ।
संनिधौ समुपेत्याथ वचनं चेदमब्रवीत्
īśvara uvāca
varaṃ vṛṇīṣva havyāśa yaste manasi vartate
||7||वरं वृणीष्व हव्याश यस्ते मनसि वर्तते
vahniruvāca
namaste sarvalokeśa ugramūrte namo'stu te |
retasā tava saṃdagdhaḥ kuṣṭhī jāto maheśvara |
kṛpāṃ kuru mahādeva mama rogaṃ vināśaya
||8||नमस्ते सर्वलोकेश उग्रमूर्ते नमोऽस्तु ते ।
रेतसा तव संदग्धः कुष्ठी जातो महेश्वर ।
कृपां कुरु महादेव मम रोगं विनाशय
īśvara uvāca
havyavāha bhavārogo matprasādācca satvaram |
atra tīrthe kṛtasnānaḥ svarūpaṃ pratipatsyase
||9||हव्यवाह भवारोगो मत्प्रसादाच्च सत्वरम् ।
अत्र तीर्थे कृतस्नानः स्वरूपं प्रतिपत्स्यसे
ityuktvā ca mahādevastatraivāntaradhīyata |
anantaraṃ havyavāhaḥ sasnau revājale tvaran
||10||इत्युक्त्वा च महादेवस्तत्रैवान्तरधीयत ।
अनन्तरं हव्यवाहः सस्नौ रेवाजले त्वरन्
tadaiva roganirmukto'bhavaddivyasvarūpavān |
sthāpayāmāsa deveśaṃ sa vahniḥ piṅgaleśvaram
||11||तदैव रोगनिर्मुक्तोऽभवद्दिव्यस्वरूपवान् ।
स्थापयामास देवेशं स वह्निः पिङ्गलेश्वरम्
nāmnā saṃpūjayāmāsa tuṣṭāva stutibhirmudā |
tato jagāma deśaṃ svaṃ devānāṃ havyavāhanaḥ
||12||नाम्ना संपूजयामास तुष्टाव स्तुतिभिर्मुदा ।
ततो जगाम देशं स्वं देवानां हव्यवाहनः
havyavāhena bhūpaivaṃ sthāpitaḥ piṅgaleśvaraḥ |
jitakrodho hi yastatra upavāsaṃ samācaret
||13||हव्यवाहेन भूपैवं स्थापितः पिङ्गलेश्वरः ।
जितक्रोधो हि यस्तत्र उपवासं समाचरेत्
atirāntraphalaṃ tasya ante rudratvamāpnuyāt |
guṇānvitāya viprāya kapilāṃ tatra bhārata
||14||अतिरान्त्रफलं तस्य अन्ते रुद्रत्वमाप्नुयात् ।
गुणान्विताय विप्राय कपिलां तत्र भारत
alaṃkṛtya savatsāṃ ca śaktyālaṅkārabhūṣitām |
yaḥ prayacchati rājendra sa gacchetparamāṃ gatim
||15||अलंकृत्य सवत्सां च शक्त्यालङ्कारभूषिताम् ।
यः प्रयच्छति राजेन्द्र स गच्छेत्परमां गतिम्
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe piṅgaleśvaratīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāma ṣaḍaśītitamo'dhyāyaḥ ||