gīrvāṇasvargamanavarṇanam
śrīmārkaṇḍeya uvāca
gīrvāṇāśca tataḥ sarve brahmāṇaṃ śaraṇaṃ gatāḥ |
gajairgirivarākārairhayaiścaiva gajopamaiḥ
||1||गीर्वाणाश्च ततः सर्वे ब्रह्माणं शरणं गताः ।
गजैर्गिरिवराकारैर्हयैश्चैव गजोपमैः
syandanairnagarākāraiḥ siṃhaśārdūlayojitaiḥ |
kacchapairmahiṣaiścānyairmakaraiśca tathāpare
||2||स्यन्दनैर्नगराकारैः सिंहशार्दूलयोजितैः ।
कच्छपैर्महिषैश्चान्यैर्मकरैश्च तथापरे
brahmalokamanuprāptā devāḥ śakrapurogamāḥ |
dṛṣṭvā padmodbhavaṃ devaṃ sāṣṭāṅgaṃ praṇatāḥ surāḥ
||3||ब्रह्मलोकमनुप्राप्ता देवाः शक्रपुरोगमाः ।
दृष्ट्वा पद्मोद्भवं देवं साष्टाङ्गं प्रणताः सुराः
devā ūcuḥ
jaya deva jagadvandya jaya saṃsṛtikāraka |
padmayone suraśreṣṭha tvāmeva śaraṇaṃ gatāḥ
||4||जय देव जगद्वन्द्य जय संसृतिकारक ।
पद्मयोने सुरश्रेष्ठ त्वामेव शरणं गताः
sodvegaṃ bhāṣitaṃ śrutvā devānāṃ bhāvitātmanām |
meghagambhīrayā vācā devarājamuvāca ha
||5||सोद्वेगं भाषितं श्रुत्वा देवानां भावितात्मनाम् ।
मेघगम्भीरया वाचा देवराजमुवाच ह
kimatrāgamanaṃ devāḥ sarveṣāṃ vai vivarṇatā |
kenāpamānitāḥ sarve śīghraṃ me kathyatāṃ svayam
||6||किमत्रागमनं देवाः सर्वेषां वै विवर्णता ।
केनापमानिताः सर्वे शीघ्रं मे कथ्यतां स्वयम्
devā ūcuḥ
andhakākhyo mahādaityo balavān padmasambhava |
tena devagaṇāḥ sarve dhanaratnairviyojitāḥ
||7||अन्धकाख्यो महादैत्यो बलवान् पद्मसम्भव ।
तेन देवगणाः सर्वे धनरत्नैर्वियोजिताः
hatvā devagaṇāṃstāvadasicakraparaddviśvadhaiḥ |
gṛhītvā śakrabhāryāṃ sa dānavo'pi gato balāt
||8||हत्वा देवगणांस्तावदसिचक्रपरद्द्विश्वधैः ।
गृहीत्वा शक्रभार्यां स दानवोऽपि गतो बलात्
devānāṃ vacanaṃ śrutvā brahmā lokapitāmahaḥ |
cintayāmāsa rājendra vadhārthaṃ dānavasya ha
||9||देवानां वचनं श्रुत्वा ब्रह्मा लोकपितामहः ।
चिन्तयामास राजेन्द्र वधार्थं दानवस्य ह
avadhyo dānavaḥ pāpaḥ sarveṣāṃ vo divaukasām |
sa trātā sarvajagatāṃ nānyo vidyeta kutracit
||10||अवध्यो दानवः पापः सर्वेषां वो दिवौकसाम् ।
स त्राता सर्वजगतां नान्यो विद्येत कुत्रचित्
evamuktāḥ surāḥ sarve brahmaṇā tadanantaram |
brahmāṇaṃ te puraskṛtya gatā yatra sa keśavaḥ |
tuṣṭuvurvividhaiḥ stotrairbrahmādyāścakrapāṇinam
||11||एवमुक्ताः सुराः सर्वे ब्रह्मणा तदनन्तरम् ।
ब्रह्माणं ते पुरस्कृत्य गता यत्र स केशवः ।
तुष्टुवुर्विविधैः स्तोत्रैर्ब्रह्माद्याश्चक्रपाणिनम्
devā ūcuḥ
jaya tvaṃ devadeveśa lakṣmyā vakṣaḥsthalāśritaḥ |
asurakṣaya deveśa vayaṃ te śaraṇaṃ gatāḥ
||12||जय त्वं देवदेवेश लक्ष्म्या वक्षःस्थलाश्रितः ।
असुरक्षय देवेश वयं ते शरणं गताः
stūyamānaḥ suraiḥ sarvairbrahmādyaiśca janārdanaḥ |
samprahṛṣṭamanā bhūtvā surasaṅghamuvāca ha
||13||स्तूयमानः सुरैः सर्वैर्ब्रह्माद्यैश्च जनार्दनः ।
सम्प्रहृष्टमना भूत्वा सुरसङ्घमुवाच ह
śrīvāsudeva uvāca
svāgataṃ devaviprāṇāṃ suprabhātādya śarvarī |
kiṃ kāryaṃ procyatāṃ kṣipraṃ kasya ruṣṭā divaukasaḥ
||14||स्वागतं देवविप्राणां सुप्रभाताद्य शर्वरी ।
किं कार्यं प्रोच्यतां क्षिप्रं कस्य रुष्टा दिवौकसः
kiṃ duḥkhaṃ kaśca saṃtāpaḥ kuto vā bhayamāgatam |
kathayantu mahābhāgāḥ kāraṇaṃ yanmanogatam
||15||किं दुःखं कश्च संतापः कुतो वा भयमागतम् ।
कथयन्तु महाभागाः कारणं यन्मनोगतम्
parābhavaḥ kṛto yena so'dya yātu yamālayam |
evamuktāstu kṛṣṇena kathayāmāsurasya tat
||16||पराभवः कृतो येन सोऽद्य यातु यमालयम् ।
एवमुक्तास्तु कृष्णेन कथयामासुरस्य तत्
darśayantaḥ svakāndehān lajjamānā hyadhomukhāḥ |
hṛtarājyā hyandhakena kṛtā nistejasaḥ prabho
||17||दर्शयन्तः स्वकान्देहान् लज्जमाना ह्यधोमुखाः ।
हृतराज्या ह्यन्धकेन कृता निस्तेजसः प्रभो
piteva putraṃ parirakṣa deva jahīndraśatruṃ saha putrapautraiḥ |
tatheti coktaḥ kamalāsanena surāsurairvanditapādapadmaḥ
||18||पितेव पुत्रं परिरक्ष देव जहीन्द्रशत्रुं सह पुत्रपौत्रैः ।
तथेति चोक्तः कमलासनेन सुरासुरैर्वन्दितपादपद्मः
śaṅkhaṃ cakraṃ gadāṃ cāpaṃ saṃgṛhya parameśvaraḥ |
utthito bhogaparyaṅkāddevānāṃ puratastadā
||19||शङ्खं चक्रं गदां चापं संगृह्य परमेश्वरः ।
उत्थितो भोगपर्यङ्काद्देवानां पुरतस्तदा
śrīvāsudeva uvāca
pātāle yadi vā martye nāke vā yadi tiṣṭhati |
taṃ haniṣyāmyahaṃ pāpaṃ yena saṃtāpitāḥ surāḥ
||20||पाताले यदि वा मर्त्ये नाके वा यदि तिष्ठति ।
तं हनिष्याम्यहं पापं येन संतापिताः सुराः
svaṃ sthānaṃ yāntu gīrvāṇāḥ saṃtuṣṭā bhāvitaujasaḥ |
viṣṇostadvacanaṃ śrutvā brahmādyāste savāsavāḥ
||21||स्वं स्थानं यान्तु गीर्वाणाः संतुष्टा भावितौजसः ।
विष्णोस्तद्वचनं श्रुत्वा ब्रह्माद्यास्ते सवासवाः
svayānaistu hariṃ natvā hṛdi tuṣṭā divaṃ yayuḥ
||22||स्वयानैस्तु हरिं नत्वा हृदि तुष्टा दिवं ययुः
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe gīrvāṇasvargamanavarṇanaṃ nāma saptacatvāriṃśo'dhyāyaḥ ||