dārutīrthamāhātmyavarṇanam
śrīmārkaṇḍeya uvāca
narmadottarakūle tu dārutīrthamanuttamam |
yatra siddho mahābhāga tapastaptvā dvijottamaḥ
||1||नर्मदोत्तरकूले तु दारुतीर्थमनुत्तमम् ।
यत्र सिद्धो महाभाग तपस्तप्त्वा द्विजोत्तमः
yudhiṣṭhira uvāca
ko'sau dvijavaraśreṣṭhaḥ siddhastatra mahāmune |
dāruketi sutaḥ kasya etanme vaktumarhasi
||2||कोऽसौ द्विजवरश्रेष्ठः सिद्धस्तत्र महामुने ।
दारुकेति सुतः कस्य एतन्मे वक्तुमर्हसि
śrīmārkaṇḍeya uvāca
bhārgave vipule vaṃśe dhīmato devaśārmaṇaḥ |
dārurnāma mahābhāgo vedavedāṅgapāragaḥ
||3||भार्गवे विपुले वंशे धीमतो देवशार्मणः ।
दारुर्नाम महाभागो वेदवेदाङ्गपारगः
brahmacārī gṛhasthaśca vānaprastho vidhikramāt |
yatidharmavidhānena cacāra vipulatapaḥ
||4||ब्रह्मचारी गृहस्थश्च वानप्रस्थो विधिक्रमात् ।
यतिधर्मविधानेन चचार विपुलतपः
dhyāyanvai sa mahādevaṃ nirāhāro yudhiṣṭhira |
uvāsa tīrthe tasmin vai yāvatprāṇaparikṣayam
||5||ध्यायन्वै स महादेवं निराहारो युधिष्ठिर ।
उवास तीर्थे तस्मिन् वै यावत्प्राणपरिक्षयम्
tasya nāmnā tu tattīrthaṃ triṣu lokeṣu viśrutam |
tatra snātvā vidhānena arcayetpitṛdevatāḥ
||6||तस्य नाम्ना तु तत्तीर्थं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।
तत्र स्नात्वा विधानेन अर्चयेत्पितृदेवताः
satyavādī jitakrodhaḥ sarvabhūtahite rataḥ |
sarvānkāmānavāpnoti rājannatraiva savarthā
||7||सत्यवादी जितक्रोधः सर्वभूतहिते रतः ।
सर्वान्कामानवाप्नोति राजन्नत्रैव सवर्था
yaḥ kuryādupavāsaṃ ca satyaśaucaparāyaṇaḥ |
sautrāmaṇiphalaṃ cāsya sambhavatyavicāritam
||8||यः कुर्यादुपवासं च सत्यशौचपरायणः ।
सौत्रामणिफलं चास्य सम्भवत्यविचारितम्
ṛgvedajāpī ṛgvedī sāma vā sāmapāragaḥ |
yajurvedī yajurjaptvā labhate phalamuttamam
||9||ऋग्वेदजापी ऋग्वेदी साम वा सामपारगः ।
यजुर्वेदी यजुर्जप्त्वा लभते फलमुत्तमम्
prāṇāṃstyajati yo martyastasmiṃstīrthe vidhānataḥ |
anivartikā gatistasya ityevaṃ śaṅkaro'bravīt
||10||प्राणांस्त्यजति यो मर्त्यस्तस्मिंस्तीर्थे विधानतः ।
अनिवर्तिका गतिस्तस्य इत्येवं शङ्करोऽब्रवीत्
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe dārutīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāma triṃśo'dhyāyaḥ ||