śrīmārkaṇḍeya uvāca - uttare narmadākūle tīrthaṃ paramaśobhanam
śrīmārkaṇḍeya uvāca
uttare narmadākūle tīrthaṃ paramaśobhanam |
jayavārāhamāhātmyaṃ sarvapāpapraṇāśanam
||1||उत्तरे नर्मदाकूले तीर्थं परमशोभनम् ।
जयवाराहमाहात्म्यं सर्वपापप्रणाशनम्
uddhṛtā jagatī yena sarvadevanamaskṛtā |
lokānugrahabuddhyā ca saṃsthito narmadātaṭe
||2||उद्धृता जगती येन सर्वदेवनमस्कृता ।
लोकानुग्रहबुद्ध्या च संस्थितो नर्मदातटे
tatra tīrthe tu yaḥ snātvā vīkṣate madhusūdanam |
mucyate sarvapāpebhyo daśajanmānukīrtanāt
||3||तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा वीक्षते मधुसूदनम् ।
मुच्यते सर्वपापेभ्यो दशजन्मानुकीर्तनात्
matsyaḥ kūrmo varāhaśca narasiṃho'tha vāmanaḥ |
rāmo rāmaśca kṛṣṇaśca buddhaḥ kalkiśca te daśa
||4||मत्स्यः कूर्मो वराहश्च नरसिंहोऽथ वामनः ।
रामो रामश्च कृष्णश्च बुद्धः कल्किश्च ते दश
yudhiṣṭhira uvāca
matsyena kiṃ kṛtaṃ tāta kūrmeṇa munisattama |
varāheṇa ca kiṃ karma narasiṃhena kiṃ kṛtam
||5||मत्स्येन किं कृतं तात कूर्मेण मुनिसत्तम ।
वराहेण च किं कर्म नरसिंहेन किं कृतम्
vāmanena ca rāmeṇa rāghaveṇa ca kiṃ kṛtam |
buddharūpeṇa kiṃ vāpi kalkinā kiṃ kṛtaṃ vada
||6||वामनेन च रामेण राघवेण च किं कृतम् ।
बुद्धरूपेण किं वापि कल्किना किं कृतं वद
evamuktastu viprendro dharmaputreṇa dhīmatā |
uvāca madhurāṃ vāṇīṃ tadā dharmasutaṃ prati
||7||एवमुक्तस्तु विप्रेन्द्रो धर्मपुत्रेण धीमता ।
उवाच मधुरां वाणीं तदा धर्मसुतं प्रति
śrīmārkaṇḍeya uvāca
mīno bhūtvā purā kalpe prītyarthaṃ brahmaṇo vibhuḥ |
samarpayatsamuddhṛtya vandānmagnānmahārṇave
||8||मीनो भूत्वा पुरा कल्पे प्रीत्यर्थं ब्रह्मणो विभुः ।
समर्पयत्समुद्धृत्य वन्दान्मग्नान्महार्णवे
amṛtotpādane rājankūrmo bhūtvā jagadguruḥ |
mandaraṃ dhārayāmāsa tathā devīṃ vasuṃdharām
||9||अमृतोत्पादने राजन्कूर्मो भूत्वा जगद्गुरुः ।
मन्दरं धारयामास तथा देवीं वसुंधराम्
ujjahāra dharāṃ magnāṃ pātālatalavāsinīm |
vārāhaṃ rūpamāsthāya devadevo janārdanaḥ
||10||उज्जहार धरां मग्नां पातालतलवासिनीम् ।
वाराहं रूपमास्थाय देवदेवो जनार्दनः
narasyārddhatanuṃ kṛtvā siṃhasyārddhatanuṃ tathā |
hiraṇyakaśiporvakṣo vidadāra nakhāṅkuśaiḥ
||11||नरस्यार्द्धतनुं कृत्वा सिंहस्यार्द्धतनुं तथा ।
हिरण्यकशिपोर्वक्षो विददार नखाङ्कुशैः
jaṭī vāmanarūpeṇa stūyamāno dvijottamaiḥ |
taddivyaṃ rūpamāsthāya kramitvā medinīṃ kramaiḥ
||12||जटी वामनरूपेण स्तूयमानो द्विजोत्तमैः ।
तद्दिव्यं रूपमास्थाय क्रमित्वा मेदिनीं क्रमैः
kṛtavāṃśca baliṃ paścātpātālatalavāsinam |
sthāpayitvā surān sarvān gato viṣṇuḥ svakaṃ puram
||13||कृतवांश्च बलिं पश्चात्पातालतलवासिनम् ।
स्थापयित्वा सुरान् सर्वान् गतो विष्णुः स्वकं पुरम्
jamadagnisuto rāmo bhūtvā śastrabhṛtāṃ varaḥ |
kṣatriyān pṛthivīpālānavadhīddhaihayādikān
||14||जमदग्निसुतो रामो भूत्वा शस्त्रभृतां वरः ।
क्षत्रियान् पृथिवीपालानवधीद्धैहयादिकान्
kaśyapāya mahīṃ dattvā saparvatavanākarām |
tapastapati deveśo mahendre'dyāpi bhārata
||15||कश्यपाय महीं दत्त्वा सपर्वतवनाकराम् ।
तपस्तपति देवेशो महेन्द्रेऽद्यापि भारत
tato dāśarathī rāmo rāvaṇaṃ devakaṇṭakam |
sagaṇaṃ samare hatvā rājyaṃ dattvā vibhīṣaṇe
||16||ततो दाशरथी रामो रावणं देवकण्टकम् ।
सगणं समरे हत्वा राज्यं दत्त्वा विभीषणे
pālayitvā nayādbhūmiṃ makhaiḥ saṃtarpya devatāḥ |
svargaṃ gato mahātejā rāmo rājīvalocanaḥ
||17||पालयित्वा नयाद्भूमिं मखैः संतर्प्य देवताः ।
स्वर्गं गतो महातेजा रामो राजीवलोचनः
vasudevagṛhe bhūyaḥ saṃkarṣaṇasahāyavān |
avatīrṇo jagannātho vāsudevo yudhiṣṭhira
||18||वसुदेवगृहे भूयः संकर्षणसहायवान् ।
अवतीर्णो जगन्नाथो वासुदेवो युधिष्ठिर
so'vadhīttava sāmarthyādvadhārthaṃ duṣṭabhūbhṛtām |
cāṇūrakaṃsakeśīnāṃ jarāsaṃdhasya bhārata
||19||सोऽवधीत्तव सामर्थ्याद्वधार्थं दुष्टभूभृताम् ।
चाणूरकंसकेशीनां जरासंधस्य भारत
tena tvaṃ susahāyena hatvā śatrūnnareśvara |
bhokṣyase pṛthivīṃ sarvāṃ bhrātṛbhiḥ saha saṃbhṛtām
||20||तेन त्वं सुसहायेन हत्वा शत्रून्नरेश्वर ।
भोक्ष्यसे पृथिवीं सर्वां भ्रातृभिः सह संभृताम्
tathā buddhatvamaparaṃ navamaṃ prāpsyate'cyutaḥ |
śāntimāndevadeveśo madhuhantā madhupriyaḥ
||21||तथा बुद्धत्वमपरं नवमं प्राप्स्यतेऽच्युतः ।
शान्तिमान्देवदेवेशो मधुहन्ता मधुप्रियः
tena buddhasvarūpeṇa devena parameṣṭhinā |
bhaviṣyati jagatsarvaṃ mohitaṃ sacarācaram
||22||तेन बुद्धस्वरूपेण देवेन परमेष्ठिना ।
भविष्यति जगत्सर्वं मोहितं सचराचरम्
na śroṣyanti pituḥ putrāstadāprabhṛti bhārata |
na gurorbāndhavāḥ śiṣyā bhaviṣyatyadharottaram
||23||न श्रोष्यन्ति पितुः पुत्रास्तदाप्रभृति भारत ।
न गुरोर्बान्धवाः शिष्या भविष्यत्यधरोत्तरम्
jito dharmo hyadharmeṇa cāsatyena ṛtaṃ jitam |
jitāścauraiśca rājānaḥ strībhiśca puruṣā jitāḥ
||24||जितो धर्मो ह्यधर्मेण चासत्येन ऋतं जितम् ।
जिताश्चौरैश्च राजानः स्त्रीभिश्च पुरुषा जिताः
sīdanti cāgnihotrāṇi gurau pūjā praṇaśyati |
sīdanti mānavā dharmāḥ kalau prāpte yudhiṣṭhira
||25||सीदन्ति चाग्निहोत्राणि गुरौ पूजा प्रणश्यति ।
सीदन्ति मानवा धर्माः कलौ प्राप्ते युधिष्ठिर
dvādaśe daśame varṣe nārī garbhavatī bhavet |
kanyāstatra prasūyante brāhmaṇo haripiṅgalaḥ
||26||द्वादशे दशमे वर्षे नारी गर्भवती भवेत् ।
कन्यास्तत्र प्रसूयन्ते ब्राह्मणो हरिपिङ्गलः
bhaviṣyati tataḥ kalkirdaśame janmani prabhuḥ
||27||भविष्यति ततः कल्किर्दशमे जन्मनि प्रभुः
etatte kathitaṃ rājandevasya parameṣṭhinaḥ |
kāraṇaṃ daśa janmanāṃ sarvapāpakṣayaṃkaram
||28||एतत्ते कथितं राजन्देवस्य परमेष्ठिनः ।
कारणं दश जन्मनां सर्वपापक्षयंकरम्
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe śvetavārāhatīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāmaikapañcāśadadhikaśatatamo'dhyāyaḥ ||