tato gacchenmahādevi mahādevīṃ mahāprabhām
īśvara uvāca
tato gacchenmahādevi mahādevīṃ mahāprabhām ||
balātibaladaityaghnīṃ nāmneti prathitāṃ kṣitau
||1||ततो गच्छेन्महादेवि महादेवीं महाप्रभाम् ॥
बलातिबलदैत्यघ्नीं नाम्नेति प्रथितां क्षितौ
anādinidhanāṃ devīṃ tatra kṣetre vyavasthitām ||
koṭibhūtaparīvārāṃ sarvadaityanibarhiṇīm
||2||अनादिनिधनां देवीं तत्र क्षेत्रे व्यवस्थिताम् ॥
कोटिभूतपरीवारां सर्वदैत्यनिबर्हिणीम्
devyuvāca
balātibaladaityaghnī kathamuktā tvayā prabho ||
balātibalanāmānau kathaṃ daityau nipātitau
||3||बलातिबलदैत्यघ्नी कथमुक्ता त्वया प्रभो ॥
बलातिबलनामानौ कथं दैत्यौ निपातितौ
kutra tiṣṭhati sā devī kiṃprabhāvā maheśvara ||
māhātmyamakhilaṃ tasyāḥ sarvaṃ vistarato vada
||4||कुत्र तिष्ठति सा देवी किंप्रभावा महेश्वर ॥
माहात्म्यमखिलं तस्याः सर्वं विस्तरतो वद
īśvara uvāca
śṛṇu devi pravakṣyāmi kathāṃ pāpapraṇāśanīm ||
yāṃ śrutvā mānavo bhaktyā mucyate sarvapātakaiḥ
||5||शृणु देवि प्रवक्ष्यामि कथां पापप्रणाशनीम् ॥
यां श्रुत्वा मानवो भक्त्या मुच्यते सर्वपातकैः
āsīdraktāsuronāma mahiṣasya suto balī ||
mahākāyo mahābāhurhiraṇyākṣa ivāparaḥ
||6||आसीद्रक्तासुरोनाम महिषस्य सुतो बली ॥
महाकायो महाबाहुर्हिरण्याक्ष इवापरः
balātibala nāmānau tasya putrau babhūvatuḥ ||
tau vijitya surānsarvāndevendrāgnipurogamān
||7||बलातिबल नामानौ तस्य पुत्रौ बभूवतुः ॥
तौ विजित्य सुरान्सर्वान्देवेन्द्राग्निपुरोगमान्
trailokye'sminnirātaṃkau cakratū rājyamañjasā ||
tayoḥ senā mukhe vīrāstrayastriṃśatprakīrtitāḥ
||8||त्रैलोक्येऽस्मिन्निरातंकौ चक्रतू राज्यमञ्जसा ॥
तयोः सेना मुखे वीरास्त्रयस्त्रिंशत्प्रकीर्तिताः
raudrātmāno mahāyodhāḥ sahasrākṣauhiṇīmukhāḥ ||
siṃhaskandhā mahākāyā durātmāno mahābalāḥ
||9||रौद्रात्मानो महायोधाः सहस्राक्षौहिणीमुखाः ॥
सिंहस्कन्धा महाकाया दुरात्मानो महाबलाः
dhūmrākṣo bhīmadaṃṣṭraśca kālavaśyo mahāhanuḥ ||
brahmaghno yajñakopaśca strīghnaḥ pāpaniketanaḥ
||10||धूम्राक्षो भीमदंष्ट्रश्च कालवश्यो महाहनुः ॥
ब्रह्मघ्नो यज्ञकोपश्च स्त्रीघ्नः पापनिकेतनः
vidyunmālī ca bandhūkaḥ śaṃkukarṇo vibhāvasuḥ ||
devāṃtako vikarmā ca durbhikṣa krūra eva ca
||11||विद्युन्माली च बन्धूकः शंकुकर्णो विभावसुः ॥
देवांतको विकर्मा च दुर्भिक्ष क्रूर एव च
hayagrīvo'śvakarṇaśca ketumānvṛṣabho dvijaḥ ||
śarabhaḥ śalabho vyāghro nikuṃbho maṇiko bakaḥ
||12||हयग्रीवोऽश्वकर्णश्च केतुमान्वृषभो द्विजः ॥
शरभः शलभो व्याघ्रो निकुंभो मणिको बकः
śūrpako vikṣaro mālī kālo daṇḍakakeralaḥ ||
ete daityā mahākāyāstayoḥ senādhikāriṇaḥ
||13||शूर्पको विक्षरो माली कालो दण्डककेरलः ॥
एते दैत्या महाकायास्तयोः सेनाधिकारिणः
evaṃ taiḥ pṛthivī vyāptā pañcāśatkoṭi vistarā ||
evaṃ jñātvā tadā devā bhayenodvignamānasāḥ
||14||एवं तैः पृथिवी व्याप्ता पञ्चाशत्कोटि विस्तरा ॥
एवं ज्ञात्वा तदा देवा भयेनोद्विग्नमानसाः
sarvairdevarṣibhiḥ sārdhaṃ jagmuste himavadvanam ||
stotreṇānena tāṃ devīṃ tuṣṭuvuḥ prayatāstadā
||15||सर्वैर्देवर्षिभिः सार्धं जग्मुस्ते हिमवद्वनम् ॥
स्तोत्रेणानेन तां देवीं तुष्टुवुः प्रयतास्तदा
devā ūcuḥ
jayākṣare jayā'naṃte jayā'vyakte nirāmaye ||
jaya devi mahāmāye jaya devarṣivaṃdite
||16||जयाक्षरे जयाऽनंते जयाऽव्यक्ते निरामये ॥
जय देवि महामाये जय देवर्षिवंदिते
jaya viśveśvare gaṃge jaya sarvārthasiddhide ||
jaya brahmāṇi kaumāri jaya nārāyaṇīśvari
||17||जय विश्वेश्वरे गंगे जय सर्वार्थसिद्धिदे ॥
जय ब्रह्माणि कौमारि जय नारायणीश्वरि
jaya brahmāṇi cāmuṃḍe jayendrāṇi maheśvari ||
jaya mātarmahālakṣmi jaya pārvati sarvage
||18||जय ब्रह्माणि चामुंडे जयेन्द्राणि महेश्वरि ॥
जय मातर्महालक्ष्मि जय पार्वति सर्वगे
jaya devi jagatsṛṣṭe jayairāvati bhārati ||
jayānaṃte jaya jaye jaya devi jalāvile
||19||जय देवि जगत्सृष्टे जयैरावति भारति ॥
जयानंते जय जये जय देवि जलाविले
jayeśāni śive śarve jaya nityaṃ jayārcite ||
mokṣade jaya sarvajñe jaya dharmārthakāmade
||20||जयेशानि शिवे शर्वे जय नित्यं जयार्चिते ॥
मोक्षदे जय सर्वज्ञे जय धर्मार्थकामदे
jaya gāyatri kalyāṇi jaya sahye vibhāvari ||
jaya durge mahākāli śiva dūti jayā'jaye
||21||जय गायत्रि कल्याणि जय सह्ये विभावरि ॥
जय दुर्गे महाकालि शिव दूति जयाऽजये
jaya caṇḍe mahāmuṇḍe jaya nande śivapriye ||
jaya kṣemaṃkari śive jaya kalyāṇi revati
||22||जय चण्डे महामुण्डे जय नन्दे शिवप्रिये ॥
जय क्षेमंकरि शिवे जय कल्याणि रेवति
jayome siddhimāṃgalye harasiddhe namostu te ||
jayāparṇe jayānande mahiṣā'suraghātini
||23||जयोमे सिद्धिमांगल्ये हरसिद्धे नमोस्तु ते ॥
जयापर्णे जयानन्दे महिषाऽसुरघातिनि
jaya medhe viśālākṣi jayānaṃge sarasvati ||
jayāśeṣaguṇāvāse jayāvarte surāntake
||24||जय मेधे विशालाक्षि जयानंगे सरस्वति ॥
जयाशेषगुणावासे जयावर्ते सुरान्तके
jaya saṃkalpasaṃsiddhe jaya trailokyasuṃdari ||
jaya śuṃbhaniśuṃbhaghne jaya padme'drisaṃbhave
||25||जय संकल्पसंसिद्धे जय त्रैलोक्यसुंदरि ॥
जय शुंभनिशुंभघ्ने जय पद्मेऽद्रिसंभवे
jaya kauśiki kaumāri jaya vāruṇi kāmade ||
namonamaste śarvāṇi bhūyobhūyo jayāmbike
||26||जय कौशिकि कौमारि जय वारुणि कामदे ॥
नमोनमस्ते शर्वाणि भूयोभूयो जयाम्बिके
trāhi nastrāhi no devi śaraṇye śaraṇāgatān
||27||त्राहि नस्त्राहि नो देवि शरण्ये शरणागतान्
saivaṃ stutā bhagavatī devaiḥ sarvairvarānane ||
ātmānaṃ darśayāmāsa bhābhāsitadigantaram
||28||सैवं स्तुता भगवती देवैः सर्वैर्वरानने ॥
आत्मानं दर्शयामास भाभासितदिगन्तरम्
namaskṛtya tu tāmūcuḥ surāste bhayanāśanīm ||
balātibalanāmānau hatvā daityau mahābalau ||
teṣāṃ caiva mahatsainyaṃ pāhyato mahato bhayāt
||29||नमस्कृत्य तु तामूचुः सुरास्ते भयनाशनीम् ॥
बलातिबलनामानौ हत्वा दैत्यौ महाबलौ ॥
तेषां चैव महत्सैन्यं पाह्यतो महतो भयात्
teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā dattvā tebhyo'bhayaṃ tataḥ ||
babhūvādbhutarūpā sā trinetrā cenduśekharā
||30||तेषां तद्वचनं श्रुत्वा दत्त्वा तेभ्योऽभयं ततः ॥
बभूवाद्भुतरूपा सा त्रिनेत्रा चेन्दुशेखरा
siṃhārūḍhā mahādevi nānāśastrāstradhāriṇī ||
suvaktrā viṃśatibhujā sphūrjadvidyullatopamā
||31||सिंहारूढा महादेवि नानाशस्त्रास्त्रधारिणी ॥
सुवक्त्रा विंशतिभुजा स्फूर्जद्विद्युल्लतोपमा
tatoṃ 'bikā ninādoccaiḥ sāṭṭahāsaṃ muhurmuhuḥ
||32||ततों ऽबिका निनादोच्चैः साट्टहासं मुहुर्मुहुः
tasyā nādena ghoreṇa kṛtsnamāpūritaṃ nabhaḥ ||
prakaṃpitākhilā corvī saridvāridhimekhalā
||33||तस्या नादेन घोरेण कृत्स्नमापूरितं नभः ॥
प्रकंपिताखिला चोर्वी सरिद्वारिधिमेखला
śailatuṃgastanī ramyā pramadeva bhayāturā ||
te'pi tatrāsurāḥ prāptāścaturaṃgabalānvitāḥ
||34||शैलतुंगस्तनी रम्या प्रमदेव भयातुरा ॥
तेऽपि तत्रासुराः प्राप्ताश्चतुरंगबलान्विताः
samyagviditavikrāntāḥ kālāntakayamopamāḥ ||
rakṣo dānavadaityāśca pātāle ye'pi saṃsthitāḥ
||35||सम्यग्विदितविक्रान्ताः कालान्तकयमोपमाः ॥
रक्षो दानवदैत्याश्च पाताले येऽपि संस्थिताः
te sarva eva daityendrāḥ koṭiśaḥ samupāgatāḥ ||
tato'bhavanmahāyuddhaṃ devyāstatrāsuraiḥ saha
||36||ते सर्व एव दैत्येन्द्राः कोटिशः समुपागताः ॥
ततोऽभवन्महायुद्धं देव्यास्तत्रासुरैः सह
babhūva sarvabrahmāṇḍe hyakāṇḍakṣayakāraṇam ||
akṣauhiṇīsahasrāṇi trayastriṃśatsureśvari
||37||बभूव सर्वब्रह्माण्डे ह्यकाण्डक्षयकारणम् ॥
अक्षौहिणीसहस्राणि त्रयस्त्रिंशत्सुरेश्वरि
ekaviṃśatsahasrāṇi śatānyaṣṭau ca saptatiḥ ||
sānugānāṃ sayodhānāṃ rathānāṃ vātaraṃhasām
||38||एकविंशत्सहस्राणि शतान्यष्टौ च सप्ततिः ॥
सानुगानां सयोधानां रथानां वातरंहसाम्
hatvā sā līlayā devī ninye kṣayamanākulā
||39||हत्वा सा लीलया देवी निन्ये क्षयमनाकुला
tato devyā hatānāṃ ca dānavānāṃ mahaujasām ||
gajavājirathānāṃ ca śarīrairāvṛtā mahī
||40||ततो देव्या हतानां च दानवानां महौजसाम् ॥
गजवाजिरथानां च शरीरैरावृता मही
kabaṃdhanṛtyasaṃkule sravadvasāsthikarddame ||
raṇājire niśācarāstato vicerurūrjitāḥ
||41||कबंधनृत्यसंकुले स्रवद्वसास्थिकर्द्दमे ॥
रणाजिरे निशाचरास्ततो विचेरुरूर्जिताः
śṛgāla gṛdhavāyasāḥ paraṃ prapātamādadhuḥ ||
kvacitpare niśācarāḥ prapītaśoṇitotkaṭāḥ ||
pratarpya cātmanaḥ pitṝnsamarcayaṃstathā ṛṣīn
||42||शृगाल गृधवायसाः परं प्रपातमादधुः ॥
क्वचित्परे निशाचराः प्रपीतशोणितोत्कटाः ॥
प्रतर्प्य चात्मनः पितॄन्समर्चयंस्तथा ऋषीन्
gajānnarāṃsturaṃgamānbabhakṣire sunirghṛṇāḥ ||
rathoḍupaistathā pare taraṃti śoṇitārṇavam
||43||गजान्नरांस्तुरंगमान्बभक्षिरे सुनिर्घृणाः ॥
रथोडुपैस्तथा परे तरंति शोणितार्णवम्
iti pragāḍhasaṃgare surārisaṃghasaṃkule ||
virājate'mbikā dhanuḥ śarā'siśūladhāriṇī
||44||इति प्रगाढसंगरे सुरारिसंघसंकुले ॥
विराजतेऽम्बिका धनुः शराऽसिशूलधारिणी
gajendradarpamarddanī turaṃgayūthapothinī ||
surārisainyanāśinī itastataḥ prapaśyatī
||45||गजेन्द्रदर्पमर्द्दनी तुरंगयूथपोथिनी ॥
सुरारिसैन्यनाशिनी इतस्ततः प्रपश्यती
siṃhāṣṭakayukte mahā pretake bhūdharahaṃsaśubhrojjaladbhāsvarābhe vṛṣabhasamāne māninīmatho te daityendravīrāḥ paśyaṃtaḥ samudbhūtaroṣāstato'pi jagmurnadanto ravanto ravaṃ meghanādāḥ
||46||सिंहाष्टकयुक्ते महा प्रेतके भूधरहंसशुभ्रोज्जलद्भास्वराभे वृषभसमाने मानिनीमथो ते दैत्येन्द्रवीराः पश्यंतः समुद्भूतरोषास्ततोऽपि जग्मुर्नदन्तो रवन्तो रवं मेघनादाः
hāhākāraṃ vikurvāṇā hanyamānāstato'surāḥ ||
kecitsamudraṃ viviśuradrīnkecicca dānavāḥ
||47||हाहाकारं विकुर्वाणा हन्यमानास्ततोऽसुराः ॥
केचित्समुद्रं विविशुरद्रीन्केचिच्च दानवाः
kecilluñcitamūrdhāno jālmā bhūtvā vane'vasan ||
dayādharmaṃ bruvāṇāśca nirgraṃthavratamāsthitāḥ
||48||केचिल्लुञ्चितमूर्धानो जाल्मा भूत्वा वनेऽवसन् ॥
दयाधर्मं ब्रुवाणाश्च निर्ग्रंथव्रतमास्थिताः
kecitprāṇaparā bhītāḥ pākhaṇḍāśramamāsthitāḥ ||
hetuvādaparā mūḍhā niḥśaucā nirapekṣakāḥ
||49||केचित्प्राणपरा भीताः पाखण्डाश्रममास्थिताः ॥
हेतुवादपरा मूढा निःशौचा निरपेक्षकाः
te cādyāpīha dṛśyante loke kṣapaṇakāḥ kila ||
tathaiva bhindakāścānye śivaśāstrabahiṣkṛtāḥ
||50||ते चाद्यापीह दृश्यन्ते लोके क्षपणकाः किल ॥
तथैव भिन्दकाश्चान्ये शिवशास्त्रबहिष्कृताः
kecitkaulavratā hyasmindṛśyante sakalairjanaiḥ ||
surāstrīmāṃsabhūyiṣṭhā vikarmasthāśca liṅginaḥ
||51||केचित्कौलव्रता ह्यस्मिन्दृश्यन्ते सकलैर्जनैः ॥
सुरास्त्रीमांसभूयिष्ठा विकर्मस्थाश्च लिङ्गिनः
prāyo naiṣkṛtikāḥ pāpā jihvopasthaparāyaṇā ||
evaṃ devyā hatāḥ sarve balātibalasaṃyutāḥ
||52||प्रायो नैष्कृतिकाः पापा जिह्वोपस्थपरायणा ॥
एवं देव्या हताः सर्वे बलातिबलसंयुताः
prabhāsaṃ kṣetramāsādya saṃsthitā sā tadāmbikā ||
yoginīnāṃ catuḥṣaṣṭyā saṃyutā pāpanāśinī ||
balātibalanāśīti prabhāse prathitā kṣitau
||53||प्रभासं क्षेत्रमासाद्य संस्थिता सा तदाम्बिका ॥
योगिनीनां चतुःषष्ट्या संयुता पापनाशिनी ॥
बलातिबलनाशीति प्रभासे प्रथिता क्षितौ
devyuvāca
catuḥṣaṣṭistvayā proktā yoginyo yāḥ sureśvara ||
tāsāṃ nāmāni me brūhi sarvapāpaharāṇi ca
||54||चतुःषष्टिस्त्वया प्रोक्ता योगिन्यो याः सुरेश्वर ॥
तासां नामानि मे ब्रूहि सर्वपापहराणि च
īśvara uvāca
śṛṇu devi pravakṣyāmi yoginīnāṃ mahodayam ||
sarvarakṣākaraṃ divyaṃ mahābhayavināśanam
||55||शृणु देवि प्रवक्ष्यामि योगिनीनां महोदयम् ॥
सर्वरक्षाकरं दिव्यं महाभयविनाशनम्
ādau tatra mahālakṣmīrnaṃdā kṣemaṃkarī tathā ||
śivadūtī mahābhadrā bhrāmarī candramaṇḍalā
||56||आदौ तत्र महालक्ष्मीर्नंदा क्षेमंकरी तथा ॥
शिवदूती महाभद्रा भ्रामरी चन्द्रमण्डला
revatī harasiddhiśca durgā viṣamalocanā ||
sahajā kulajā kubjā māyāvī śāṃbhavī kriyā
||57||रेवती हरसिद्धिश्च दुर्गा विषमलोचना ॥
सहजा कुलजा कुब्जा मायावी शांभवी क्रिया
ādyā sarvagatā śuddhā bhāvagamyā manotigā ||
vidyāvidyā mahāmāyā suṣumnā sarvamaṃgalā
||58||आद्या सर्वगता शुद्धा भावगम्या मनोतिगा ॥
विद्याविद्या महामाया सुषुम्ना सर्वमंगला
oṃkārātmā mahādevi vedārthajananī śivā ||
purāṇānvīkṣikī dīkṣā cāmuṇḍā śaṃkarapriyā
||59||ॐकारात्मा महादेवि वेदार्थजननी शिवा ॥
पुराणान्वीक्षिकी दीक्षा चामुण्डा शंकरप्रिया
brāhmī śāṃtikarī gaurī brahmaṇyā brāhmaṇapriyā ||
bhadrā bhagavatī kṛṣṇā grahanakṣatramālinī
||60||ब्राह्मी शांतिकरी गौरी ब्रह्मण्या ब्राह्मणप्रिया ॥
भद्रा भगवती कृष्णा ग्रहनक्षत्रमालिनी
tripurā tvaritā nityā sāṃkhyā kuṃḍalinī dhruvā ||
kalyāṇī śobhanā nirayā niṣkalā paramā kalā
||61||त्रिपुरा त्वरिता नित्या सांख्या कुंडलिनी ध्रुवा ॥
कल्याणी शोभना निरया निष्कला परमा कला
yoginī yogasadbhāvā yogagamyā guhāśayā ||
kātyāyanī umā śarvā hyaparṇeti prakīrtitā
||62||योगिनी योगसद्भावा योगगम्या गुहाशया ॥
कात्यायनी उमा शर्वा ह्यपर्णेति प्रकीर्तिता
catuḥṣaṣṭirmahādevi evaṃ te parikīrtitāḥ ||
stotreṇānena divyena bhaktyā yaḥ stauti caṃḍikām
||63||चतुःषष्टिर्महादेवि एवं ते परिकीर्तिताः ॥
स्तोत्रेणानेन दिव्येन भक्त्या यः स्तौति चंडिकाम्
taṃ putramiva śarvāṇī sarvāpatsvabhirakṣati ||
caturdaśyāmathāṣṭamyāṃ navamyāṃ ca viśeṣataḥ
||64||तं पुत्रमिव शर्वाणी सर्वापत्स्वभिरक्षति ॥
चतुर्दश्यामथाष्टम्यां नवम्यां च विशेषतः
upavāsaikabhaktena tathaivāyācitena ca ||
gṛhītaniyamā devi ye japaṃti ca caṃḍikām
||65||उपवासैकभक्तेन तथैवायाचितेन च ॥
गृहीतनियमा देवि ये जपंति च चंडिकाम्
varṣārdhaṃ varṣamekaṃ vā siddhāste tattvacāriṇaḥ ||
āśvayukchuklapakṣe ca manvādiṣvaṣṭakāsu ca
||66||वर्षार्धं वर्षमेकं वा सिद्धास्ते तत्त्वचारिणः ॥
आश्वयुक्छुक्लपक्षे च मन्वादिष्वष्टकासु च
kṛtvā mahotsavaṃ devīṃ yajecchreyo'bhivṛddhaye ||
pāduke dhārayeddevyā durgābhakto hiraṇmaye
||67||कृत्वा महोत्सवं देवीं यजेच्छ्रेयोऽभिवृद्धये ॥
पादुके धारयेद्देव्या दुर्गाभक्तो हिरण्मये
pramādavighnaśāṃtyarthaṃ kṣurikāṃ ca sadā pumān ||
paśumāṃsāsavaiścaivamāsuraṃ bhāvamāśritāḥ
||68||प्रमादविघ्नशांत्यर्थं क्षुरिकां च सदा पुमान् ॥
पशुमांसासवैश्चैवमासुरं भावमाश्रिताः
ye yajantyambikāṃ te syurdaityā aiśvaryabhoginaḥ ||
devatvaṃ sāttvikā yāṃti sāttvikīṃ bhaktimāsthitāḥ
||69||ये यजन्त्यम्बिकां ते स्युर्दैत्या ऐश्वर्यभोगिनः ॥
देवत्वं सात्त्विका यांति सात्त्विकीं भक्तिमास्थिताः
etatte kathitaṃ devi māhātmyaṃ pāpanāśanam ||
balātibalanāśinyā devyā sarvārthasādhakam ||
prabhāsakṣetrasaṃsthāyāḥ saṃkṣepātkīrtivardhanam
||70||एतत्ते कथितं देवि माहात्म्यं पापनाशनम् ॥
बलातिबलनाशिन्या देव्या सर्वार्थसाधकम् ॥
प्रभासक्षेत्रसंस्थायाः संक्षेपात्कीर्तिवर्धनम्
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye balātibaladaityaghnīmāhātmyavarṇanaṃnāmaikonaviṃśatyuttaraśatatamo'dhyāyaḥ || 119 ||