sarvapāpaharaṃ nṝṇāmunnatasthānavāsinām
īśvara uvāca
atha te kīrtayiṣyāmi rahasyaṃ sthānamuttamam ||
sarvapāpaharaṃ nṝṇāmunnatasthānavāsinām
||1||अथ ते कीर्तयिष्यामि रहस्यं स्थानमुत्तमम् ॥
सर्वपापहरं नॄणामुन्नतस्थानवासिनाम्
śreṣṭhadevasya māhātmyaṃ brahmaṇo'vyaktajanmanaḥ ||
unnatasthānasaṃsthasya devasya bālarūpiṇaḥ ||
yasya darśanamātreṇa sarvapāpaiḥ pramucyate
||2||श्रेष्ठदेवस्य माहात्म्यं ब्रह्मणोऽव्यक्तजन्मनः ॥
उन्नतस्थानसंस्थस्य देवस्य बालरूपिणः ॥
यस्य दर्शनमात्रेण सर्वपापैः प्रमुच्यते
devyuvāca
bālarūpīti yatproktamunnataṃ tatkathaṃ vada ||
sthāneṣvanyeṣu sarvatra vṛddharūpī pitāmahaḥ
||3||बालरूपीति यत्प्रोक्तमुन्नतं तत्कथं वद ॥
स्थानेष्वन्येषु सर्वत्र वृद्धरूपी पितामहः
kasminsthāne sthitastatra kimarthaṃ tatra vā gataḥ ||
kathaṃ sa pūjyo viprendraistithau kasyāṃ kramādvada
||4||कस्मिन्स्थाने स्थितस्तत्र किमर्थं तत्र वा गतः ॥
कथं स पूज्यो विप्रेन्द्रैस्तिथौ कस्यां क्रमाद्वद
īśvara uvāca
ṛṣitoyāpaścime tu aiśānyāṃ sthalakeśvarāt ||
brahmaṇaḥ paramaṃ sthānaṃ brahmaloka ivāparaḥ
||5||ऋषितोयापश्चिमे तु ऐशान्यां स्थलकेश्वरात् ॥
ब्रह्मणः परमं स्थानं ब्रह्मलोक इवापरः
brahmā viṣṇuśca rudraśca pūjyāḥ prābhāsike sadā ||
brahmabhāge sthito brahmā ṛṣitoyātaṭe śubhe
||6||ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च पूज्याः प्राभासिके सदा ॥
ब्रह्मभागे स्थितो ब्रह्मा ऋषितोयातटे शुभे
rudrabhāge'gnitīrthe ca pūjyo rudraḥ sanātanaḥ ||
girau raivatake ramye pūjyo dāmodaro hariḥ
||7||रुद्रभागेऽग्नितीर्थे च पूज्यो रुद्रः सनातनः ॥
गिरौ रैवतके रम्ये पूज्यो दामोदरो हरिः
somena prārthito devo bālarūpī pitāmahaḥ ||
āgataścāṣṭavarṣastu hyunnate sthāna uttame
||8||सोमेन प्रार्थितो देवो बालरूपी पितामहः ॥
आगतश्चाष्टवर्षस्तु ह्युन्नते स्थान उत्तमे
dṛṣṭvā brahmā dvijāñchreṣṭhāṃstatra sthāne sthito vibhuḥ
||9||दृष्ट्वा ब्रह्मा द्विजाञ्छ्रेष्ठांस्तत्र स्थाने स्थितो विभुः
nāsti brahmasamo devo nāsti brahmasamo guruḥ ||
nāsti brahmasamaṃ jñānaṃ nāsti brahmasamaṃ tapaḥ
||10||नास्ति ब्रह्मसमो देवो नास्ति ब्रह्मसमो गुरुः ॥
नास्ति ब्रह्मसमं ज्ञानं नास्ति ब्रह्मसमं तपः
tāvadbhramaṃti saṃsāre duḥkhaśokabhayāplutāḥ ||
na bhavaṃti surajyeṣṭhe yāvadbhaktāḥ pitāmahe
||11||तावद्भ्रमंति संसारे दुःखशोकभयाप्लुताः ॥
न भवंति सुरज्येष्ठे यावद्भक्ताः पितामहे
samāsaktaṃ yathā cittaṃ jaṃtorviṣayagocare ||
yadyevaṃ brahmaṇi nyastaṃ ko na mucyeta baṃdhanāt
||12||समासक्तं यथा चित्तं जंतोर्विषयगोचरे ॥
यद्येवं ब्रह्मणि न्यस्तं को न मुच्येत बंधनात्
paramāyuḥ smṛto brahmā parārdhaṃ tasya vai gatam ||
unnatasthānasaṃsthasya dvitīyaṃ bhavitā'dhunā
||13||परमायुः स्मृतो ब्रह्मा परार्धं तस्य वै गतम् ॥
उन्नतस्थानसंस्थस्य द्वितीयं भविताऽधुना
yadāsāvunnate sthāne brahmalokātpitāmahaḥ ||
āgataścāṣṭavarṣastu bālarūpī tadocyate
||14||यदासावुन्नते स्थाने ब्रह्मलोकात्पितामहः ॥
आगतश्चाष्टवर्षस्तु बालरूपी तदोच्यते
sthāneṣvanyeṣu viprāṇāṃ vṛddharūpī pitāmahaḥ ||
yuktaṃ tadunnatasthānaṃ sadā ca brahmaṇaḥ priyam
||15||स्थानेष्वन्येषु विप्राणां वृद्धरूपी पितामहः ॥
युक्तं तदुन्नतस्थानं सदा च ब्रह्मणः प्रियम्
snātvā ca vidhivatpūrvaṃ brahmakuṃḍe narottama ||
pūjayetpuṣpadhūpādyairbrahmāṇaṃ bālarūpiṇam
||16||स्नात्वा च विधिवत्पूर्वं ब्रह्मकुंडे नरोत्तम ॥
पूजयेत्पुष्पधूपाद्यैर्ब्रह्माणं बालरूपिणम्
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmya unnatasthāne brahmamāhātmyavarṇanaṃnāmaikaviṃśatyuttara triśatatamodhyāyaḥ || 321 ||