tato gacchenmahādevi śūlasthānamiti śrutam
īśvara uvāca
tato gacchenmahādevi śūlasthānamiti śrutam ||
devikāyāstaṭe ramye bhāskaraṃ vāritaskaram
||1||ततो गच्छेन्महादेवि शूलस्थानमिति श्रुतम् ॥
देविकायास्तटे रम्ये भास्करं वारितस्करम्
yatrātapattapo ghoraṃ vālmīkirmunipuṃgavaḥ ||
vālmīkināmā viprarṣiryatra siddho mahāmuniḥ
||2||यत्रातपत्तपो घोरं वाल्मीकिर्मुनिपुंगवः ॥
वाल्मीकिनामा विप्रर्षिर्यत्र सिद्धो महामुनिः
yatra saptarṣayo muṣṭāstenaiva muninā priye ||
tasyaiva paścime bhāge marīcipramukhā dvijāḥ
||3||यत्र सप्तर्षयो मुष्टास्तेनैव मुनिना प्रिये ॥
तस्यैव पश्चिमे भागे मरीचिप्रमुखा द्विजाः
devyuvāca
kathaṃ tu siddho vālmīkiḥ kathaṃ caurye'karonmanaḥ ||
kathaṃ saptarṣayo muṣṭā etanme vada śaṃkara
||4||कथं तु सिद्धो वाल्मीकिः कथं चौर्येऽकरोन्मनः ॥
कथं सप्तर्षयो मुष्टा एतन्मे वद शंकर
īśvara uvāca
āsītpūrvaṃ dvijo devi nāmnā khyātaḥ śamīmukhaḥ ||
gārhasthye vartamānasya tasya putro vyajāyata ||
vaiśākha iti nāmnā'sau raudrakarmā vyajāyata
||5||आसीत्पूर्वं द्विजो देवि नाम्ना ख्यातः शमीमुखः ॥
गार्हस्थ्ये वर्तमानस्य तस्य पुत्रो व्यजायत ॥
वैशाख इति नाम्नाऽसौ रौद्रकर्मा व्यजायत
muktvaikāṃ guruśuśrūṣāṃ nānyatkiṃcidasau dvijaḥ ||
akarocchobhanaṃ karma divāprabhṛti nityaśaḥ
||6||मुक्त्वैकां गुरुशुश्रूषां नान्यत्किंचिदसौ द्विजः ॥
अकरोच्छोभनं कर्म दिवाप्रभृति नित्यशः
atha kālena mahatā pitarau tasya tau priye ||
vārddhakyabhāvamāpannau bhartavyau tasya vihvalau
||7||अथ कालेन महता पितरौ तस्य तौ प्रिये ॥
वार्द्धक्यभावमापन्नौ भर्तव्यौ तस्य विह्वलौ
sa nityaṃ padavīṃ gatvā muṣṭvā lokānsvaśaktitaḥ ||
dravyamādāya pitarau bhāryāṃ cāpi pupoṣa ca
||8||स नित्यं पदवीं गत्वा मुष्ट्वा लोकान्स्वशक्तितः ॥
द्रव्यमादाय पितरौ भार्यां चापि पुपोष च
kasyacittvatha kālasya tena mārgeṇa gacchataḥ ||
saptarṣīṃśca tadāpaśyattīrthayātrāparāyaṇān
||9||कस्यचित्त्वथ कालस्य तेन मार्गेण गच्छतः ॥
सप्तर्षींश्च तदापश्यत्तीर्थयात्रापरायणान्
tāndṛṣṭvā yaṣṭimudyamya bhartsayanpa ruṣākṣaraiḥ ||
vākyairuvāca tānsarvāṃstiṣṭhadhvamiti bhūriśaḥ
||10||तान्दृष्ट्वा यष्टिमुद्यम्य भर्त्सयन्प रुषाक्षरैः ॥
वाक्यैरुवाच तान्सर्वांस्तिष्ठध्वमिति भूरिशः
atha te munayaḥ śāṃtāḥ samaloṣṭāśmakāṃcanāḥ ||
samāḥ śatrau ca mitre ca roṣarāgavivarjitāḥ
||11||अथ ते मुनयः शांताः समलोष्टाश्मकांचनाः ॥
समाः शत्रौ च मित्रे च रोषरागविवर्जिताः
asmākaṃ darśanaṃ cāsya saṃbhāṣyamṛṣibhiḥ saha ||
saṃjātaṃ niṣphalaṃ mā syādityuvācāṃgirā vacaḥ
||12||अस्माकं दर्शनं चास्य संभाष्यमृषिभिः सह ॥
संजातं निष्फलं मा स्यादित्युवाचांगिरा वचः
aṃgirā uvāca
bhobhostaskara me vākyaṃ śṛṇuṣvāvahitaḥ kṣaṇāt ||
ātmanastu hitārthāya satyaṃ caiva vadāmyaham ||
tava kaḥ poṣyavargo'sti tacca sarvaṃ vadasva me
||13||भोभोस्तस्कर मे वाक्यं शृणुष्वावहितः क्षणात् ॥
आत्मनस्तु हितार्थाय सत्यं चैव वदाम्यहम् ॥
तव कः पोष्यवर्गोऽस्ति तच्च सर्वं वदस्व मे
taskara uvāca
syātāṃ me pitarau vṛddhau bhāryaikā'patyavarjjitā ||
ekā dāsī hyahaṃ ṣaṣṭho nānyadastyadhikaṃ mune
||14||स्यातां मे पितरौ वृद्धौ भार्यैकाऽपत्यवर्ज्जिता ॥
एका दासी ह्यहं षष्ठो नान्यदस्त्यधिकं मुने
aṃgirā uvāca
gatvā pṛcchasva tānsarvānpuṣṭānpāpārjitairdhanaiḥ ||
ahaṃ karomi pāpāni sarve yūyaṃ tu bhakṣakāḥ
||15||गत्वा पृच्छस्व तान्सर्वान्पुष्टान्पापार्जितैर्धनैः ॥
अहं करोमि पापानि सर्वे यूयं तु भक्षकाः
tatpāpaṃ bhavitā kasya kathayaṃtviti me laghu ||
tathaiva gatvā papraccha pitarau tāvathocatuḥ
||16||तत्पापं भविता कस्य कथयंत्विति मे लघु ॥
तथैव गत्वा पप्रच्छ पितरौ तावथोचतुः
mātāpitarāvūcatuḥ
ekaḥ pāpāni kurute phalaṃ bhuṃkte mahā janaḥ ||
bhoktāro vipramucyaṃte kartā doṣeṇa lipyate
||17||एकः पापानि कुरुते फलं भुंक्ते महा जनः ॥
भोक्तारो विप्रमुच्यंते कर्ता दोषेण लिप्यते
yaḥ karotyaśubhaṃ karma kuṭuṃbārthaṃ tu maṃdadhīḥ ||
ātmā na vallabhastasya nūnaṃ puṃsaḥ supāpinaḥ
||18||यः करोत्यशुभं कर्म कुटुंबार्थं तु मंदधीः ॥
आत्मा न वल्लभस्तस्य नूनं पुंसः सुपापिनः
īśvara uvāca
tayoḥ sa vacanaṃ śrutvā punarbhītamanāstadā ||
tayostu saṃnatiṃ kṛtvā pitarau punarabravīt
||19||तयोः स वचनं श्रुत्वा पुनर्भीतमनास्तदा ॥
तयोस्तु संनतिं कृत्वा पितरौ पुनरब्रवीत्
yuvābhyāṃ hitamevāhaṃ yatkaromyaśubhaṃ kvacit ||
tasyāṃśaṃ bhujyate kiṃcidyuvābhyāṃ vā na vocyatām
||20||युवाभ्यां हितमेवाहं यत्करोम्यशुभं क्वचित् ॥
तस्यांशं भुज्यते किंचिद्युवाभ्यां वा न वोच्यताम्
pitarāvūcatuḥ
pūrve vayasi putra tvamāvābhyāṃ pālya eva hi ||
uttare tu vayaṃ pālyāḥ samyakputra tvayā punaḥ
||21||पूर्वे वयसि पुत्र त्वमावाभ्यां पाल्य एव हि ॥
उत्तरे तु वयं पाल्याः सम्यक्पुत्र त्वया पुनः
itaretaradharmo'yaṃ nirdiṣṭaḥ padmayoninā ||
āvābhyāṃ yatkṛtaṃ karma yuṣmadarthaṃ śubhāśubham ||
bhokṣyāmo vayameveha tatsarvaṃ nātra saṃśayaḥ
||22||इतरेतरधर्मोऽयं निर्दिष्टः पद्मयोनिना ॥
आवाभ्यां यत्कृतं कर्म युष्मदर्थं शुभाशुभम् ॥
भोक्ष्यामो वयमेवेह तत्सर्वं नात्र संशयः
atha tvamapi yadvatsa prakaroṣi śubhāśubham ||
bhokṣyase sakalaṃ tadvatsvayaṃ nānyaḥ paratra ca
||23||अथ त्वमपि यद्वत्स प्रकरोषि शुभाशुभम् ॥
भोक्ष्यसे सकलं तद्वत्स्वयं नान्यः परत्र च
avaśyaṃ svayamaśnāti kṛtaṃ karma śubhāśubham|
tasmānnareṇa kartavyaṃ śubhaṃ karma vipaścitā
||24||अवश्यं स्वयमश्नाति कृतं कर्म शुभाशुभम्।
तस्मान्नरेण कर्तव्यं शुभं कर्म विपश्चिता
cauryaṃ vātha kṛṣiṃ vātha kusīdaṃ vātha putraka ||
vāṇijyamathavā preṣyaṃ kṛtvā'smākaṃ ca bhojanam ||
aharniśaṃ tvayā deyaṃ na doṣo'smāsu putraka
||25||चौर्यं वाथ कृषिं वाथ कुसीदं वाथ पुत्रक ॥
वाणिज्यमथवा प्रेष्यं कृत्वाऽस्माकं च भोजनम् ॥
अहर्निशं त्वया देयं न दोषोऽस्मासु पुत्रक
tābhyāṃ tadvacanaṃ śrutvā tato bhāryāmabhāṣata |
tadeva vākyaṃ sā'vocadyatproktaṃ gurubhiḥ purā ||
tato vairāgyamāpanno vaiśākho munisattamaḥ
||26||ताभ्यां तद्वचनं श्रुत्वा ततो भार्यामभाषत ।
तदेव वाक्यं साऽवोचद्यत्प्रोक्तं गुरुभिः पुरा ॥
ततो वैराग्यमापन्नो वैशाखो मुनिसत्तमः
garhayannevamātmānaṃ bhūyobhūyaḥ suduḥkhitaḥ ||
dhiṅmāṃ duṣkṛtakarmāṇaṃ pāpakarmarataṃ sadā
||27||गर्हयन्नेवमात्मानं भूयोभूयः सुदुःखितः ॥
धिङ्मां दुष्कृतकर्माणं पापकर्मरतं सदा
vivekena parityaktaṃ satsaṃgena vivarjitam ||
yaḥ karoti naraḥ pāpaṃ na sevayati paṃḍitān ||
na cātmā vallabhastasya etanme vartate hṛdi
||28||विवेकेन परित्यक्तं सत्संगेन विवर्जितम् ॥
यः करोति नरः पापं न सेवयति पंडितान् ॥
न चात्मा वल्लभस्तस्य एतन्मे वर्तते हृदि
evaṃ vikalpahṛdayo gatvā sa ṛṣisannidhau ||
uvāca ślakṣṇayā vācā gamyatāmiti sādaram
||29||एवं विकल्पहृदयो गत्वा स ऋषिसन्निधौ ॥
उवाच श्लक्ष्णया वाचा गम्यतामिति सादरम्
vṛsī pragṛhyatāmeṣā tathaiva ca kamaṇḍaluḥ ||
valkalāni ca cīrāṇi mṛgacarmāṇyaśeṣataḥ
||30||वृसी प्रगृह्यतामेषा तथैव च कमण्डलुः ॥
वल्कलानि च चीराणि मृगचर्माण्यशेषतः
kṣamyatāmaparādho me dīnasya kṛpaṇasya ca ||
satsaṃgena viyuktasya mūrkhasya munisattamāḥ
||31||क्षम्यतामपराधो मे दीनस्य कृपणस्य च ॥
सत्संगेन वियुक्तस्य मूर्खस्य मुनिसत्तमाः
adyaprabhṛti nivṛttaḥ karmaṇo'syāhameva ca ||
raudrasya sunṛśaṃsasya sādhubhirgarhitasya ca ||
tasmātkathayatāsmākaṃ nivṛttiṃ cāsya karmaṇaḥ
||32||अद्यप्रभृति निवृत्तः कर्मणोऽस्याहमेव च ॥
रौद्रस्य सुनृशंसस्य साधुभिर्गर्हितस्य च ॥
तस्मात्कथयतास्माकं निवृत्तिं चास्य कर्मणः
yena yuṣmatprasādena pāpānmokṣamahaṃ vraje ||
upavāso'tha mantro vā niyamo vātha saṃyamaḥ
||33||येन युष्मत्प्रसादेन पापान्मोक्षमहं व्रजे ॥
उपवासोऽथ मन्त्रो वा नियमो वाथ संयमः
ṛṣaya ūcuḥ
sādhu pṛṣṭaṃ tvayā vatsa tattvamekamanāḥ śṛṇu ||
saṃgṛhya kīrtayiṣyāmastvayā''khyeyaṃ na kasyacit
||34||साधु पृष्टं त्वया वत्स तत्त्वमेकमनाः शृणु ॥
संगृह्य कीर्तयिष्यामस्त्वयाऽऽख्येयं न कस्यचित्
tena japtena pāpatmanmokṣaṃ prāpsyasi niścitam ||
jhāṭaghoṭastvayā kīrttyo mantro'yaṃ caturakṣaraḥ
||35||तेन जप्तेन पापत्मन्मोक्षं प्राप्स्यसि निश्चितम् ॥
झाटघोटस्त्वया कीर्त्त्यो मन्त्रोऽयं चतुरक्षरः
sarvapāpaharo nṛṇāṃ svargamokṣaphalapradaḥ ||
sa tadaivaṃ hi taiḥ prokto vaiśākho munipuṃgavaiḥ ||
tasthau jāpyaparo nityaṃ gatāste munipuṃgavāḥ
||36||सर्वपापहरो नृणां स्वर्गमोक्षफलप्रदः ॥
स तदैवं हि तैः प्रोक्तो वैशाखो मुनिपुंगवैः ॥
तस्थौ जाप्यपरो नित्यं गतास्ते मुनिपुंगवाः
tasyaivaṃ japato devi devikāyāstaṭe śubhe ||
aniśaṃ guru bhaktasya samādhiḥ samapadyata
||37||तस्यैवं जपतो देवि देविकायास्तटे शुभे ॥
अनिशं गुरु भक्तस्य समाधिः समपद्यत
kṣutpipāsā tadā naṣṭā śuddhimāyātkalevaram
||38||क्षुत्पिपासा तदा नष्टा शुद्धिमायात्कलेवरम्
maṃtre tīrthe dvije deve daivajñe bheṣaje gurau ||
yādṛśī bhāva nā yasya siddhirbhavati tādṛśī
||39||मंत्रे तीर्थे द्विजे देवे दैवज्ञे भेषजे गुरौ ॥
यादृशी भाव ना यस्य सिद्धिर्भवति तादृशी
nirmalo'yaṃ svabhāvena paramātmā yathā hitaḥ ||
upādhisaṃgamāsādya vikāraṃ sphaṭiko yathā
||40||निर्मलोऽयं स्वभावेन परमात्मा यथा हितः ॥
उपाधिसंगमासाद्य विकारं स्फटिको यथा
yathā ca bhramarī vaṃdhyā labdhvā jīvamaṇuṃ kvacit ||
svasthāne sthāpya taṃ dhyāyedbhramarī dhyānasaṃyutā
||41||यथा च भ्रमरी वंध्या लब्ध्वा जीवमणुं क्वचित् ॥
स्वस्थाने स्थाप्य तं ध्यायेद्भ्रमरी ध्यानसंयुता
sa tu taddhyānasaṃvṛddho jīvo bhavati tādṛśaḥ ||
anyayonyudbhavo vāpi tathā nidarśanaṃ satām
||42||स तु तद्ध्यानसंवृद्धो जीवो भवति तादृशः ॥
अन्ययोन्युद्भवो वापि तथा निदर्शनं सताम्
ādiṣṭo guruṇā yaśca vikalpaṃ yadi gacchati ||
nāsau siddhimavāpnoti maṃdabhāgyo yathā nidhim ||
!
||43||आदिष्टो गुरुणा यश्च विकल्पं यदि गच्छति ॥
नासौ सिद्धिमवाप्नोति मंदभाग्यो यथा निधिम् ॥
!
evaṃ varṣasahasrāṇi samatītāni bhūriśaḥ ||
tasya jāpyaparasyaiva amṛtatvaṃ gatasya ca
||44||एवं वर्षसहस्राणि समतीतानि भूरिशः ॥
तस्य जाप्यपरस्यैव अमृतत्वं गतस्य च
tataḥ kālakrameṇaiva valmīkena sa veṣṭitaḥ ||
yenāsau sarvato vyāpto na ca taṃ sa bubodha vai
||45||ततः कालक्रमेणैव वल्मीकेन स वेष्टितः ॥
येनासौ सर्वतो व्याप्तो न च तं स बुबोध वै
kasyacittvathakālasya munayaste samāgatāḥ ||
taṃ pradeśaṃ tu saṃprekṣya sahāyyamitaretaram ||
ūcuḥ parasparaṃ sarve dattvā caiva karaiḥ karam
||46||कस्यचित्त्वथकालस्य मुनयस्ते समागताः ॥
तं प्रदेशं तु संप्रेक्ष्य सहाय्यमितरेतरम् ॥
ऊचुः परस्परं सर्वे दत्त्वा चैव करैः करम्
ṛṣaya ūcuḥ
atrāsau taskaraḥ prāpto vaiśākho dāruṇākṛtiḥ ||
yena sarve vayaṃ muṣṭā asmi nsthāne samāgatāḥ
||47||अत्रासौ तस्करः प्राप्तो वैशाखो दारुणाकृतिः ॥
येन सर्वे वयं मुष्टा अस्मि न्स्थाने समागताः
evaṃ saṃjalpamānāste śuśruvuḥ śabdamuttamam ||
valmīkamadhyato vyaktaṃ tataste kautukānvitāḥ
||48||एवं संजल्पमानास्ते शुश्रुवुः शब्दमुत्तमम् ॥
वल्मीकमध्यतो व्यक्तं ततस्ते कौतुकान्विताः
akhanaṃstatra valmīkaṃ kuśībhiḥ parvatopamam
||49||अखनंस्तत्र वल्मीकं कुशीभिः पर्वतोपमम्
atha te dadṛśustatra viśākhaṃ munisattamāḥ ||
japaṃtamasakṛnmatraṃ tameva caturakṣaram
||50||अथ ते ददृशुस्तत्र विशाखं मुनिसत्तमाः ॥
जपंतमसकृन्मत्रं तमेव चतुरक्षरम्
taṃ samādhigataṃ jñātvā bheṣajairyogasaṃmataiḥ ||
mamarduḥ sarvato viprāstatra suptatanau bhṛśam
||51||तं समाधिगतं ज्ञात्वा भेषजैर्योगसंमतैः ॥
ममर्दुः सर्वतो विप्रास्तत्र सुप्ततनौ भृशम्
tato'bravīdṛṣrīnsarvānsvamarthaṃ gṛhyatāṃ dvijāḥ ||
yuṣmadīyaṃ gṛhītaṃ yatpā penākṛtabuddhinā
||52||ततोऽब्रवीदृष्रीन्सर्वान्स्वमर्थं गृह्यतां द्विजाः ॥
युष्मदीयं गृहीतं यत्पा पेनाकृतबुद्धिना
gamyatāṃ tīrthayātrāyāṃ sarve muktā mayā dvijāḥ ||
vācyau me pitarau gatvā tathā bhāryā dvijottamāḥ
||53||गम्यतां तीर्थयात्रायां सर्वे मुक्ता मया द्विजाः ॥
वाच्यौ मे पितरौ गत्वा तथा भार्या द्विजोत्तमाः
sarva saṃgaparityakto viśākhaḥ samapadyata ||
darśanaṃ kāṃkṣate naiva bhavadbhistu yathā purā
||54||सर्व संगपरित्यक्तो विशाखः समपद्यत ॥
दर्शनं कांक्षते नैव भवद्भिस्तु यथा पुरा
ṛṣaya ūcuḥ
bahuvarṣāṇyatītāni tavātra vasato mune ||
sarve te nidhanaṃ prāptā ye cānye te kuṭuṃbinaḥ
||55||बहुवर्षाण्यतीतानि तवात्र वसतो मुने ॥
सर्वे ते निधनं प्राप्ता ये चान्ये ते कुटुंबिनः
vayaṃ cirātsamāyātāḥ sthāne'sminmunisattamāḥ ||
sa tvaṃ siddhimanuprāpto maṃtrādasmādasaṃśayam
||56||वयं चिरात्समायाताः स्थानेऽस्मिन्मुनिसत्तमाः ॥
स त्वं सिद्धिमनुप्राप्तो मंत्रादस्मादसंशयम्
yasmāttvaṃ maṃtramekāgro dhyāyanvalmīkamāśritaḥ ||
tasmādvālmīkināmā tvaṃ bhaviṣyasi mahītale
||57||यस्मात्त्वं मंत्रमेकाग्रो ध्यायन्वल्मीकमाश्रितः ॥
तस्माद्वाल्मीकिनामा त्वं भविष्यसि महीतले
svacchaṃdā bhāratī devī jihvāgre te bhaviṣyati ||
kṛtvā rāmāyaṇaṃ kāvyaṃ tato mokṣaṃ gamiṣyasi
||58||स्वच्छंदा भारती देवी जिह्वाग्रे ते भविष्यति ॥
कृत्वा रामायणं काव्यं ततो मोक्षं गमिष्यसि
viśākha uvāca
gṛhyatāṃ dvijaśārdūlāḥ prasannā gurudakṣiṇām ||
yenāhamanṛṇo bhūtvā karomi sumahattapaḥ
||59||गृह्यतां द्विजशार्दूलाः प्रसन्ना गुरुदक्षिणाम् ॥
येनाहमनृणो भूत्वा करोमि सुमहत्तपः
ṛṣaya ūcuḥ
eṣā no dakṣiṇā vipra yastvaṃ siddhimupāgataḥ ||
sarvakāmasamṛddhātmā kṛtakṛtyā vayaṃ mune
||60||एषा नो दक्षिणा विप्र यस्त्वं सिद्धिमुपागतः ॥
सर्वकामसमृद्धात्मा कृतकृत्या वयं मुने
varaṃ varaya bhūyastvaṃ yaste manasi vartate
||61||वरं वरय भूयस्त्वं यस्ते मनसि वर्तते
vālmīkiruvāca
bhavaṃto yadi tuṣṭā me yadi deyo varo mama ||
kathyatāṃ tarhi me śīghraṃ ko devo hyatra saṃsthitaḥ ||
devikāyāstaṭe ramye sarvakāmaphalapradaḥ
||62||भवंतो यदि तुष्टा मे यदि देयो वरो मम ॥
कथ्यतां तर्हि मे शीघ्रं को देवो ह्यत्र संस्थितः ॥
देविकायास्तटे रम्ये सर्वकामफलप्रदः
ṛṣaya ūcuḥ
śṛṇuṣvaikamanā vipra yo devaścātra saṃsthitaḥ ||
paśya niṃbamimaṃ vipra bahuśākhāpravistaram
||63||शृणुष्वैकमना विप्र यो देवश्चात्र संस्थितः ॥
पश्य निंबमिमं विप्र बहुशाखाप्रविस्तरम्
asya mūle sthitaḥ sūryyaḥ kalpādau brahmaṇoṃ'śajaḥ ||
tamārādhaya yattesāvasya sthānasya devatā
||64||अस्य मूले स्थितः सूर्य्यः कल्पादौ ब्रह्मणोंऽशजः ॥
तमाराधय यत्तेसावस्य स्थानस्य देवता
sūryakṣetraṃ samākhyātamidaṃ gavyūtimātrakam ||
atra sthāne sthitā yepi teṣāṃ svargo dhruvaṃ bhavet
||65||सूर्यक्षेत्रं समाख्यातमिदं गव्यूतिमात्रकम् ॥
अत्र स्थाने स्थिता येपि तेषां स्वर्गो ध्रुवं भवेत्
adyaprabhṛti viprendra mūlasthānamiti śrutam ||
sthānaṃ sūryasya viprendra kāryā cātra tvayā sthitiḥ
||66||अद्यप्रभृति विप्रेन्द्र मूलस्थानमिति श्रुतम् ॥
स्थानं सूर्यस्य विप्रेन्द्र कार्या चात्र त्वया स्थितिः
adyaprabhṛti vipreṃdra tīrthametanmahītale ||
gamiṣyati parāṃ khyātiṃ devikātaṭamāśritam
||67||अद्यप्रभृति विप्रेंद्र तीर्थमेतन्महीतले ॥
गमिष्यति परां ख्यातिं देविकातटमाश्रितम्
vayaṃ muṣṭā yato vipra mūlasthāne purā sthitāḥ ||
mūlasthāneti vai nāma loke khyātiṃ gamiṣyati
||68||वयं मुष्टा यतो विप्र मूलस्थाने पुरा स्थिताः ॥
मूलस्थानेति वै नाम लोके ख्यातिं गमिष्यति
atra ye mānavā bhaktyā snānaṃ sūryasya saṃgame ||
uttare tu kariṣyaṃti te yāsyaṃti triviṣṭapam
||69||अत्र ये मानवा भक्त्या स्नानं सूर्यस्य संगमे ॥
उत्तरे तु करिष्यंति ते यास्यंति त्रिविष्टपम्
tarpaṇaṃ tilamiśreṇa jalena dvijasattamāḥ ||
gayāśrāddhasamā tuṣṭiḥ pitṝṇāṃ ca bhaviṣyati
||70||तर्पणं तिलमिश्रेण जलेन द्विजसत्तमाः ॥
गयाश्राद्धसमा तुष्टिः पितॄणां च भविष्यति
atra ye mānavā bhaktyā śrāddhaṃ dāsyaṃti sattamāḥ ||
śākamūlaphalairvāpi samyakchraddhāsamanvitāḥ
||71||अत्र ये मानवा भक्त्या श्राद्धं दास्यंति सत्तमाः ॥
शाकमूलफलैर्वापि सम्यक्छ्रद्धासमन्विताः
teṣāṃ yāsyaṃti pitaro mokṣaṃ naivātra saṃśayaḥ ||
api kīṭapataṃgā ye pakṣiṇaḥ paśavo mṛgāḥ ||
tṛṣārtā jalasaṃsparśādyāsyaṃti paramāṃ gatim
||73||तेषां यास्यंति पितरो मोक्षं नैवात्र संशयः ॥
अपि कीटपतंगा ये पक्षिणः पशवो मृगाः ॥
तृषार्ता जलसंस्पर्शाद्यास्यंति परमां गतिम्
vayameva sadātrasthāḥ śrāvaṇe māsi sattama ||
paurṇamāsyāṃ bhaviṣyāmastava snehādasaṃśayam
||74||वयमेव सदात्रस्थाः श्रावणे मासि सत्तम ॥
पौर्णमास्यां भविष्यामस्तव स्नेहादसंशयम्
tasminnahani yastoyaiḥ pitṝnsaṃtarpayiṣyati ||
tasyāṣṭādaśakuṣṭhāni kṣayaṃ yāsyaṃti tatkṣaṇāt
||75||तस्मिन्नहनि यस्तोयैः पितॄन्संतर्पयिष्यति ॥
तस्याष्टादशकुष्ठानि क्षयं यास्यंति तत्क्षणात्
kapālodumbarākhyeṃdramaṇḍalākhyavicarcikāḥ ||
ṛṣyacarmaikakiṭibhasidhmālasavipādikāḥ
||76||कपालोदुम्बराख्येंद्रमण्डलाख्यविचर्चिकाः ॥
ऋष्यचर्मैककिटिभसिध्मालसविपादिकाः
dadrusitā rucisphoṭaṃ puṇḍarīkaṃ sakākaṇam ||
pāmā carmadalaṃ ceti kuṣṭhānyaṣṭādaśaiva tu
||77||दद्रुसिता रुचिस्फोटं पुण्डरीकं सकाकणम् ॥
पामा चर्मदलं चेति कुष्ठान्यष्टादशैव तु
gamiṣyaṃti na saṃdeha ityuktvāṃtardadhuśca te ||
ṛṣiḥ siṣeve ca raviṃ cakre rāmāyaṇaṃ tataḥ
||78||गमिष्यंति न संदेह इत्युक्त्वांतर्दधुश्च ते ॥
ऋषिः सिषेवे च रविं चक्रे रामायणं ततः
tasmātpaśyecca taṃ devaṃ sarvayajñaphalapradam ||
śṛṇuyācca kathāṃ caināṃ sarvapātakanāśinīm
||79||तस्मात्पश्येच्च तं देवं सर्वयज्ञफलप्रदम् ॥
शृणुयाच्च कथां चैनां सर्वपातकनाशिनीम्
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ sahitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye devikāmāhātmyamūlasthānamāhātmyavarṇanaṃnāmāṣṭasaptatyuttara dviśatatamo'dhyāyaḥ || 278 ||