cakratīrthotpattivṛttāntamāhātmyavarṇanam
devyuvāca
cakratīrtheti kiṃ nāma tvayā proktaṃ vṛṣadhvaja ||
kutra tiṣṭhati tattīrthaṃ kiṃ prabhāvaṃ vadasva me
||1||चक्रतीर्थेति किं नाम त्वया प्रोक्तं वृषध्वज ॥
कुत्र तिष्ठति तत्तीर्थं किं प्रभावं वदस्व मे
īśvara uvāca
purā devāsure yuddhe hatvā daityāñjanārddanaḥ ||
cakraṃ prakṣālayāmāsa tatra vai raktaraṃjitam
||2||पुरा देवासुरे युद्धे हत्वा दैत्याञ्जनार्द्दनः ॥
चक्रं प्रक्षालयामास तत्र वै रक्तरंजितम्
aṣṭakoṭisutīrthāni tatrānīya svayaṃ hariḥ ||
tīrthe prakalpayāmāsa śuddhiṃ kṛtvā sudarśane ||
tīrthasya cakre nāmāpi cakatīrthamiti śrutam
||3||अष्टकोटिसुतीर्थानि तत्रानीय स्वयं हरिः ॥
तीर्थे प्रकल्पयामास शुद्धिं कृत्वा सुदर्शने ॥
तीर्थस्य चक्रे नामापि चकतीर्थमिति श्रुतम्
aṣṭāyutāni tīrthānāmaṣṭau koṭyastathaiva ca ||
tatra saṃti mahādevi cakratīrthe na saṃśayaḥ
||4||अष्टायुतानि तीर्थानामष्टौ कोट्यस्तथैव च ॥
तत्र संति महादेवि चक्रतीर्थे न संशयः
yastatra kurute snānamekacitto narottamaḥ ||
sarvatīrthābhiṣekasya sa prāpnotyakhilaṃ phalam
||5||यस्तत्र कुरुते स्नानमेकचित्तो नरोत्तमः ॥
सर्वतीर्थाभिषेकस्य स प्राप्नोत्यखिलं फलम्
tīrthānāmaṣṭakoṭistu nivasaṃti varānane ||
ekādaśyāṃ viśeṣeṇa candrasūryagrahe tathā
||6||तीर्थानामष्टकोटिस्तु निवसंति वरानने ॥
एकादश्यां विशेषेण चन्द्रसूर्यग्रहे तथा
tatra snātvā mahādevi yajñakoṭiphalaṃ labhet ||
tasyaiva kalpanāmāni śṛṇu te kathayāmyaham
||7||तत्र स्नात्वा महादेवि यज्ञकोटिफलं लभेत् ॥
तस्यैव कल्पनामानि शृणु ते कथयाम्यहम्
koṭitīrthaṃ pūrvakalpe śrīnidhānaṃ dvitīyake ||
tṛtīye śatadhāraṃ ca cakratīrthaṃ caturthake
||8||कोटितीर्थं पूर्वकल्पे श्रीनिधानं द्वितीयके ॥
तृतीये शतधारं च चक्रतीर्थं चतुर्थके
evaṃ te kalpanāmāni hyatītānyakhilāni vai ||
kathitānyevamanyāni jñeyāni vibudhaiḥ kramāt
||9||एवं ते कल्पनामानि ह्यतीतान्यखिलानि वै ॥
कथितान्येवमन्यानि ज्ञेयानि विबुधैः क्रमात्
tatra yaddīyate dānaṃ tasya saṃkhyā na vidyate ||
arddhakrośapramāṇaṃ hi viṣṇukṣetraṃ prakīrttitam
||10||तत्र यद्दीयते दानं तस्य संख्या न विद्यते ॥
अर्द्धक्रोशप्रमाणं हि विष्णुक्षेत्रं प्रकीर्त्तितम्
brahmahatyā nopasarpetsatyametanmayoditam ||
māsopavāsī tatkṣetre agnihotrī yatavrataḥ
||11||ब्रह्महत्या नोपसर्पेत्सत्यमेतन्मयोदितम् ॥
मासोपवासी तत्क्षेत्रे अग्निहोत्री यतव्रतः
svādhyāyī yajñayājī ca tapaścāṃdrāyaṇā dikam ||
tilodakaṃ pitṝṇāṃ ca śrāddhaṃ ca vidhipūrvakam
||12||स्वाध्यायी यज्ञयाजी च तपश्चांद्रायणा दिकम् ॥
तिलोदकं पितॄणां च श्राद्धं च विधिपूर्वकम्
ekarātraṃ trirātraṃ vā kṛcchraṃ sāṃtapanaṃ tathā ||
māsopavāsaṃ taccaiva anyadvā puṇyakarma tat
||13||एकरात्रं त्रिरात्रं वा कृच्छ्रं सांतपनं तथा ॥
मासोपवासं तच्चैव अन्यद्वा पुण्यकर्म तत्
daityārikṣetramāsādya yatkiṃcitkurute naraḥ ||
anyakṣetrātkoṭiguṇaṃ puṇyaṃ bhūyānna saṃśayaḥ
||14||दैत्यारिक्षेत्रमासाद्य यत्किंचित्कुरुते नरः ॥
अन्यक्षेत्रात्कोटिगुणं पुण्यं भूयान्न संशयः
sudarśane vare tīrthe godānaṃ tatra dāpayet ||
samyagyātrāphalaprepsuḥ sarvapāpaviśuddhaye
||15||सुदर्शने वरे तीर्थे गोदानं तत्र दापयेत् ॥
सम्यग्यात्राफलप्रेप्सुः सर्वपापविशुद्धये
caṃḍālaḥ śvapaco vā'pi tiryagyonigatastathā ||
tasmiṃstīrthe mṛtaḥ samyagācyutaṃ lokamāpnuyāt
||16||चंडालः श्वपचो वाऽपि तिर्यग्योनिगतस्तथा ॥
तस्मिंस्तीर्थे मृतः सम्यगाच्युतं लोकमाप्नुयात्
iti saṃkṣepataḥ proktaṃ cakratīrthasamudbhavam ||
māhātmyaṃ sarvapāpaghnaṃ sarvakāmaphalapradam
||17||इति संक्षेपतः प्रोक्तं चक्रतीर्थसमुद्भवम् ॥
माहात्म्यं सर्वपापघ्नं सर्वकामफलप्रदम्
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye daityasūdana māhātmyaprasaṃgena cakratīrthotpattivṛttāntamāhātmyavarṇanaṃnāma dvyaśītitamo'dhyāyaḥ || 82 ||