rāvaṇeśvaramāhātmyavarṇanam
īśvara uvāca
tato gacchenmahādevi rāvaṇeśvaramuttamam ||
tasmāddakṣiṇanairṛtye dhanuṣāṃ ṣoḍaśe sthitam
||1||ततो गच्छेन्महादेवि रावणेश्वरमुत्तमम् ॥
तस्माद्दक्षिणनैर्ऋत्ये धनुषां षोडशे स्थितम्
pratiṣṭhitaṃ daśāsyena sarvapātakanāśanam ||
paulastyo rāvaṇo devi rākṣasastu sudāruṇaḥ
||2||प्रतिष्ठितं दशास्येन सर्वपातकनाशनम् ॥
पौलस्त्यो रावणो देवि राक्षसस्तु सुदारुणः
trailokyavijayākāṅkṣī puṣpakeṇa cacāra ha ||
kasyacittvatha kālasya vimānaṃ tasya puṣpakam
||3||त्रैलोक्यविजयाकाङ्क्षी पुष्पकेण चचार ह ॥
कस्यचित्त्वथ कालस्य विमानं तस्य पुष्पकम्
vrajadvai vyomamārgeṇa niścalaṃ sahasā'bhavat ||
staṃbhitaṃ puṣpakaṃ dṛṣṭvā rāvaṇo vismayānvitaḥ
||4||व्रजद्वै व्योममार्गेण निश्चलं सहसाऽभवत् ॥
स्तंभितं पुष्पकं दृष्ट्वा रावणो विस्मयान्वितः
prahastaṃ preṣayāmāsa kimidaṃ vraja medinīm ||
ahatā'sya gatiryasmāttrailokye sacarācare
||5||प्रहस्तं प्रेषयामास किमिदं व्रज मेदिनीम् ॥
अहताऽस्य गतिर्यस्मात्त्रैलोक्ये सचराचरे
tatkasmānniścalaṃ jātaṃ vimānaṃ puṣpakaṃ mama ||
athā'sau satvaro devi jagāma vasudhātale
||6||तत्कस्मान्निश्चलं जातं विमानं पुष्पकं मम ॥
अथाऽसौ सत्वरो देवि जगाम वसुधातले
apaśyaddevadeveśaṃ śrīsomeśaṃ mahāprabham ||
stūyamānaṃ suragaṇaiḥ śataśo'tha sahasraśaḥ
||7||अपश्यद्देवदेवेशं श्रीसोमेशं महाप्रभम् ॥
स्तूयमानं सुरगणैः शतशोऽथ सहस्रशः
taṃ dṛṣṭvā rākṣase ndrāya tatsarvaṃ vistarātpriye ||
prahastaḥ kathayāmāsa yaddṛṣṭaṃ kṣetramadhyataḥ
||8||तं दृष्ट्वा राक्षसे न्द्राय तत्सर्वं विस्तरात्प्रिये ॥
प्रहस्तः कथयामास यद्दृष्टं क्षेत्रमध्यतः
prahasta uvāca
rākṣaseśa mahābāho śivakṣetraṃ nijaṃ prabho ||
prabhāseti samākhyātaṃ gaṇagandharvasevitam
||9||राक्षसेश महाबाहो शिवक्षेत्रं निजं प्रभो ॥
प्रभासेति समाख्यातं गणगन्धर्वसेवितम्
tatra someśvaro devaḥ svayaṃ tiṣṭhati śaṅkaraḥ ||
abbhakṣairvāyubhakṣaiśca daṃtolūkhalibhistathā ||
ṛṣibhirvālakhilyaiśca pūjyamānaḥ samaṃtataḥ
||10||तत्र सोमेश्वरो देवः स्वयं तिष्ठति शङ्करः ॥
अब्भक्षैर्वायुभक्षैश्च दंतोलूखलिभिस्तथा ॥
ऋषिभिर्वालखिल्यैश्च पूज्यमानः समंततः
prabhāvāttasya devasya nedaṃ gacchati puṣpakam ||
na sa prālaṃghyate devo hyalaṃghyo yaḥ surāsuraiḥ
||11||प्रभावात्तस्य देवस्य नेदं गच्छति पुष्पकम् ॥
न स प्रालंघ्यते देवो ह्यलंघ्यो यः सुरासुरैः
īśvara uvāca
tasya tadvacanaṃ śrutvā vismayotphullalocanaḥ ||
avatīrya dharāpṛṣṭhaṃ someśaṃ samapaśyata
||12||तस्य तद्वचनं श्रुत्वा विस्मयोत्फुल्ललोचनः ॥
अवतीर्य धरापृष्ठं सोमेशं समपश्यत
pūjayāmāsa deveśi bhaktyā paramayā yutaḥ ||
ratnairbahuvidhairvastrairgandhapuṣpānulepanaiḥ
||13||पूजयामास देवेशि भक्त्या परमया युतः ॥
रत्नैर्बहुविधैर्वस्त्रैर्गन्धपुष्पानुलेपनैः
atha paurajanā dṛṣṭvā rāvaṇaṃ rākṣaseśvaram ||
sarvadikṣu varārohe bhayādbhītāḥ pradudruvuḥ
||14||अथ पौरजना दृष्ट्वा रावणं राक्षसेश्वरम् ॥
सर्वदिक्षु वरारोहे भयाद्भीताः प्रदुद्रुवुः
śūnyaṃ samabhavatsarvaṃ tatra devo vyavasthitaḥ ||
etasminneva kāle tu vāguvācāśarīriṇī
||15||शून्यं समभवत्सर्वं तत्र देवो व्यवस्थितः ॥
एतस्मिन्नेव काले तु वागुवाचाशरीरिणी
daśagrīva mahābāho ayane cottare tathā ||
yātrākāle tu devasya sarvapāpapraṇāśane
||16||दशग्रीव महाबाहो अयने चोत्तरे तथा ॥
यात्राकाले तु देवस्य सर्वपापप्रणाशने
dūrataḥ samanuprāptā bhūrilokā dvijātayaḥ ||
rākṣasānāṃ bhayādbhītāḥ prayāṃti hi diśo daśa
||17||दूरतः समनुप्राप्ता भूरिलोका द्विजातयः ॥
राक्षसानां भयाद्भीताः प्रयांति हि दिशो दश
bhayānmā tvaṃ rākṣasendra yātrāvighnakaro bhava ||
bālye vayasi yatpāpaṃ vārddhakye yauvane'pi ca ||
tatsarvaṃ kṣālayenmartyo dṛṣṭvā someśvaraṃ prabhum
||18||भयान्मा त्वं राक्षसेन्द्र यात्राविघ्नकरो भव ॥
बाल्ये वयसि यत्पापं वार्द्धक्ये यौवनेऽपि च ॥
तत्सर्वं क्षालयेन्मर्त्यो दृष्ट्वा सोमेश्वरं प्रभुम्
tato'sau rākṣasendrastu gatvaikānte sugahvare ||
liṃgaṃ ca sthāpayāmāsa bhaktyā paramayā yutaḥ
||19||ततोऽसौ राक्षसेन्द्रस्तु गत्वैकान्ते सुगह्वरे ॥
लिंगं च स्थापयामास भक्त्या परमया युतः
tatastannirato bhūtvā sarvaistai rākṣaseśvaraḥ ||
pūjayāmāsa deveśi upavāsaparāyaṇaḥ
||20||ततस्तन्निरतो भूत्वा सर्वैस्तै राक्षसेश्वरः ॥
पूजयामास देवेशि उपवासपरायणः
cakāra puratastasya gītavādyena jāgaram ||
tato'rdharātrasamaye vāguvācāśarīriṇī
||21||चकार पुरतस्तस्य गीतवाद्येन जागरम् ॥
ततोऽर्धरात्रसमये वागुवाचाशरीरिणी
daśagrīva mahābāho parituṣṭo'smi te'nagha ||
mama prasādāttrailokyaṃ vaśagaṃ te bhaviṣyati ||
atra saṃnihito nityaṃ sthāsyāmyahamasaṃśayam
||22||दशग्रीव महाबाहो परितुष्टोऽस्मि तेऽनघ ॥
मम प्रसादात्त्रैलोक्यं वशगं ते भविष्यति ॥
अत्र संनिहितो नित्यं स्थास्याम्यहमसंशयम्
ye caitatpūjayiṣyaṃti liṃgaṃ bhaktiyutā narāḥ ||
ajeyāste bhaviṣyaṃti śatrūṇāṃ rākṣaseśvara
||23||ये चैतत्पूजयिष्यंति लिंगं भक्तियुता नराः ॥
अजेयास्ते भविष्यंति शत्रूणां राक्षसेश्वर
yāsyaṃti paramāṃ siddhiṃ matprasādādasaṃśayam ||
evamuktvā varārohe virarāma vṛṣadhvajaḥ
||24||यास्यंति परमां सिद्धिं मत्प्रसादादसंशयम् ॥
एवमुक्त्वा वरारोहे विरराम वृषध्वजः
rāvaṇo'pi sa saṃtuṣṭo bhūyobhūyo maheśvaram ||
pūjayitvā ca talliṃgaṃ samāruhya ca puṣpakam ||
trailokyavijayākāṃkṣī iṣṭaṃ deśaṃ jagāma ha
||25||रावणोऽपि स संतुष्टो भूयोभूयो महेश्वरम् ॥
पूजयित्वा च तल्लिंगं समारुह्य च पुष्पकम् ॥
त्रैलोक्यविजयाकांक्षी इष्टं देशं जगाम ह
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye rāvaṇeśvaramāhātmyavarṇanaṃnāma trayorviśatyuttaraśatatamo'dhyāyaḥ || 123 ||