vṛddhaprabhāsamāhātmyavarṇanam
īśvara uvāca
tato vṛddhaprabhāsaṃ tu gacchecca niyatātmavān ||
ādiprabhāsāddakṣiṇato nātidūre vyavasthitam
||1||ततो वृद्धप्रभासं तु गच्छेच्च नियतात्मवान् ॥
आदिप्रभासाद्दक्षिणतो नातिदूरे व्यवस्थितम्
caturmukhaṃ mahāliṃgaṃ darśanātpāpanāśanam
||2||चतुर्मुखं महालिंगं दर्शनात्पापनाशनम्
śrīdevyuvāca
kathaṃ vṛddhaprabhāsaṃ tu nāma tasyābhavatprabho ||
tasmindṛṣṭe phalaṃ kiṃ syātstute saṃpūjite tathā
||3||कथं वृद्धप्रभासं तु नाम तस्याभवत्प्रभो ॥
तस्मिन्दृष्टे फलं किं स्यात्स्तुते संपूजिते तथा
etatkathaya me deva saṃkṣepānnātivistarāt
||4||एतत्कथय मे देव संक्षेपान्नातिविस्तरात्
īśvara uvāca
ādau svāyaṃbhuve devi pūrvamanvantare purā ||
tretāyuge caturthe tu prabhāse kṣetra uttame
||5||आदौ स्वायंभुवे देवि पूर्वमन्वन्तरे पुरा ॥
त्रेतायुगे चतुर्थे तु प्रभासे क्षेत्र उत्तमे
tasminkāle mahādevi pūrvamanvaṃtare purā ||
tretāyuge caturthe tu ṛṣayastatra saṃgatāḥ
||6||तस्मिन्काले महादेवि पूर्वमन्वंतरे पुरा ॥
त्रेतायुगे चतुर्थे तु ऋषयस्तत्र संगताः
darśanārthaṃ prabhāsasya uttarāpathagāminaḥ ||
taṃ dṛṣṭvā''cchāditaṃ devaṃ vajreṇa tu maheśvari
||7||दर्शनार्थं प्रभासस्य उत्तरापथगामिनः ॥
तं दृष्ट्वाऽऽच्छादितं देवं वज्रेण तु महेश्वरि
viṣādaṃ paramaṃ jagmurvākyaṃ cedamathābuvan ||
adṛṣṭvā śāṃkaraṃ ligaṃ na yāsyāmo vayaṃ gṛham
||8||विषादं परमं जग्मुर्वाक्यं चेदमथाबुवन् ॥
अदृष्ट्वा शांकरं लिगं न यास्यामो वयं गृहम्
svargārthino vayaṃ prāptā mahadadhvānameva hi ||
tasmādatraiva tiṣṭhāmo yāvalliṃgasya darśanam
||9||स्वर्गार्थिनो वयं प्राप्ता महदध्वानमेव हि ॥
तस्मादत्रैव तिष्ठामो यावल्लिंगस्य दर्शनम्
evaṃ te niścayaṃ kṛtvā parasmiṃstapasi sthitāḥ ||
varṣāsvākāśagā bhūtvā hemaṃte salilāśrayāḥ
||10||एवं ते निश्चयं कृत्वा परस्मिंस्तपसि स्थिताः ॥
वर्षास्वाकाशगा भूत्वा हेमंते सलिलाश्रयाः
pañcāgnisādhanā grīṣme niyatā brahmacāriṇaḥ ||
bahūnvarṣagaṇānviprā jarāgrastāstadā'bhavan
||11||पञ्चाग्निसाधना ग्रीष्मे नियता ब्रह्मचारिणः ॥
बहून्वर्षगणान्विप्रा जराग्रस्तास्तदाऽभवन्
evaṃ vṛddhatvamāpannā yadā te varavarṇini ||
chandyamānā varaiste tu śaṃkareṇa mahātmanā
||12||एवं वृद्धत्वमापन्ना यदा ते वरवर्णिनि ॥
छन्द्यमाना वरैस्ते तु शंकरेण महात्मना
liṃgasya darśanaṃ muktvā na te'nyaṃ vavrire varam
||13||लिंगस्य दर्शनं मुक्त्वा न तेऽन्यं वव्रिरे वरम्
teṣāṃ tu niścayaṃ jñātvā sarveṣāṃ vṛṣabhadhvajaḥ ||
anukampāparo bhūtvā svaliṃgaṃ tānadarśayat
||14||तेषां तु निश्चयं ज्ञात्वा सर्वेषां वृषभध्वजः ॥
अनुकम्पापरो भूत्वा स्वलिंगं तानदर्शयत्
etasminneva kāle tu bhittvā caiva vasundharām ||
utthitaṃ sahasā liṃgaṃ tadeva varavarṇini
||15||एतस्मिन्नेव काले तु भित्त्वा चैव वसुन्धराम् ॥
उत्थितं सहसा लिंगं तदेव वरवर्णिनि
ṛṣayaste ca taṃ dṛṣṭvā sarve ca tridivaṃ gatāḥ ||
atha teṣu prayāteṣu śakrastaptamanā hyabhūt
||16||ऋषयस्ते च तं दृष्ट्वा सर्वे च त्रिदिवं गताः ॥
अथ तेषु प्रयातेषु शक्रस्तप्तमना ह्यभूत्
tamapi cchādayāmāsa vajreṇa śataparvaṇā
||17||तमपि च्छादयामास वज्रेण शतपर्वणा
vṛddhabhāve yatasteṣāmṛṣīṇāṃ darśanaṃ gataḥ ||
ato vṛddhaprabhāsaṃ tatkīrtyate vasudhātale
||18||वृद्धभावे यतस्तेषामृषीणां दर्शनं गतः ॥
अतो वृद्धप्रभासं तत्कीर्त्यते वसुधातले
! tasmindṛṣṭe varārohe adyāpi labhate phalam ||
rājasūyāśvamedhānāṃ naro bhaktisamanvitaḥ
||19||! तस्मिन्दृष्टे वरारोहे अद्यापि लभते फलम् ॥
राजसूयाश्वमेधानां नरो भक्तिसमन्वितः
evaṃ tatra samutpannaṃ prabhāsaṃ vṛddhasaṃjñakam ||
tatrokṣā brāhmaṇe deyaḥ samyagyātrāphalepsubhiḥ
||20||एवं तत्र समुत्पन्नं प्रभासं वृद्धसंज्ञकम् ॥
तत्रोक्षा ब्राह्मणे देयः सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye vṛddhaprabhāsamāhātmyavarṇanaṃnāma pañcanavatyuttaraśatatamo'dhyāyaḥ || 195 ||