karddamālamāhātmyavarṇanam
īśvara uvāca
tato gacchenmahādevi kardamālamanuttamam ||
tīrthaṃ trailokyavikhyātaṃ sarvapātakanāśanam
||1||ततो गच्छेन्महादेवि कर्दमालमनुत्तमम् ॥
तीर्थं त्रैलोक्यविख्यातं सर्वपातकनाशनम्
tasminnekārṇave ghore naṣṭe sthāvarajaṃgame ||
candrārkatapane naṣṭe jyotiṣi pralayaṃ gate
||2||तस्मिन्नेकार्णवे घोरे नष्टे स्थावरजंगमे ॥
चन्द्रार्कतपने नष्टे ज्योतिषि प्रलयं गते
rasātalagatāmurvīṃ dṛṣṭvā devo janārdanaḥ ||
vārāhaṃ rūpamāsthāya daṃṣṭrāgreṇa varānane ||
utkṣipya dharaṇīṃ mūrdhnā svasthāne saṃnyaveśayat
||3||रसातलगतामुर्वीं दृष्ट्वा देवो जनार्दनः ॥
वाराहं रूपमास्थाय दंष्ट्राग्रेण वरानने ॥
उत्क्षिप्य धरणीं मूर्ध्ना स्वस्थाने संन्यवेशयत्
uddhṛtya bhagavānviṣṇurvākyametaduvāca ha
||4||उद्धृत्य भगवान्विष्णुर्वाक्यमेतदुवाच ह
atra sthāne sthitenaiva mayā tvaṃ devi coddhṛtā ||
mamātra niyataṃ vāsaḥ sadaivāyaṃ bhaviṣyati
||5||अत्र स्थाने स्थितेनैव मया त्वं देवि चोद्धृता ॥
ममात्र नियतं वासः सदैवायं भविष्यति
ye pitṝṃstarpayiṣyaṃti kardamāle varānane ||
ākalpaṃ tarpitāstena bhaviṣyaṃti na saṃśayaḥ
||6||ये पितॄंस्तर्पयिष्यंति कर्दमाले वरानने ॥
आकल्पं तर्पितास्तेन भविष्यंति न संशयः
tatra śrāddhaṃ kariṣyaṃti śākairmūlaphalena vā ||
bhaviṣyati kṛtaṃ śrāddhaṃ sarvatīrtheṣu vai śubhe
||7||तत्र श्राद्धं करिष्यंति शाकैर्मूलफलेन वा ॥
भविष्यति कृतं श्राद्धं सर्वतीर्थेषु वै शुभे
atra tīrthe naraḥ snātvā yo māṃ paśyati mānavaḥ ||
api kīṭapataṃgā ye nidhanaṃ yāṃti mānavāḥ ||
te mṛtāstri divaṃ yānti sukṛtena yathā dvijāḥ
||8||अत्र तीर्थे नरः स्नात्वा यो मां पश्यति मानवः ॥
अपि कीटपतंगा ये निधनं यांति मानवाः ॥
ते मृतास्त्रि दिवं यान्ति सुकृतेन यथा द्विजाः
tato dvīpeṣu jāyante dhanāḍhyāścottame kule ||
daṃṣṭrābhedena yattoyaṃ nirgataṃ te śarīrataḥ
||9||ततो द्वीपेषु जायन्ते धनाढ्याश्चोत्तमे कुले ॥
दंष्ट्राभेदेन यत्तोयं निर्गतं ते शरीरतः
tatra snātvā naro devi tiryagyonau na jāyate
||10||तत्र स्नात्वा नरो देवि तिर्यग्योनौ न जायते
īśvara uvāca
śṛṇu devi yathāvṛttamāścaryaṃ tatra vai purā ||
mṛgayūthaṃ susantrastaṃ lubdhakaiḥ paripīḍitam ||
praviṣṭaṃ kardamāle tu sadyo mānuṣatāṃ gatam
||11||शृणु देवि यथावृत्तमाश्चर्यं तत्र वै पुरा ॥
मृगयूथं सुसन्त्रस्तं लुब्धकैः परिपीडितम् ॥
प्रविष्टं कर्दमाले तु सद्यो मानुषतां गतम्
atha te lubdhakā dṛṣṭvā vismayotphullalocanāḥ ||
apṛcchaṃta ca saṃbhrātāstānmartyānvaravarṇini
||12||अथ ते लुब्धका दृष्ट्वा विस्मयोत्फुल्ललोचनाः ॥
अपृच्छंत च संभ्रातास्तान्मर्त्यान्वरवर्णिनि
mṛgayūthamanuprāptaṃ kena mārgeṇa nirgatam ||
athocuste vayaṃ prāptā mānuṣaṃ mṛgarūpiṇaḥ
||13||मृगयूथमनुप्राप्तं केन मार्गेण निर्गतम् ॥
अथोचुस्ते वयं प्राप्ता मानुषं मृगरूपिणः
etattīrthaprabhāvo'yaṃ na vidmo hyātma kāraṇam ||
tataste lubdhakāstyaktvā dhanūṃṣi saśarāṇi ca ||
tatra snātvā mahābhāge muktāśca sarvapātakaiḥ
||14||एतत्तीर्थप्रभावोऽयं न विद्मो ह्यात्म कारणम् ॥
ततस्ते लुब्धकास्त्यक्त्वा धनूंषि सशराणि च ॥
तत्र स्नात्वा महाभागे मुक्ताश्च सर्वपातकैः
pārvatyuvāca
bhagavanvistaraṃ brūhi kardamālamahodayam ||
utpattiṃ ca vidhānaṃ ca kṣetrasīmādikaṃ kramāt
||15||भगवन्विस्तरं ब्रूहि कर्दमालमहोदयम् ॥
उत्पत्तिं च विधानं च क्षेत्रसीमादिकं क्रमात्
īśvara uvāca
śṛṇu devi rahasyaṃ tu karda mālasamudbhavam ||
gūḍhaṃ brahmarṣisarvasvaṃ na deyaṃ kasyacittvayā
||16||शृणु देवि रहस्यं तु कर्द मालसमुद्भवम् ॥
गूढं ब्रह्मर्षिसर्वस्वं न देयं कस्यचित्त्वया
pūrvamekārṇave ghore naṣṭe sthāvarajaṃgame ||
candrārkapavane naṣṭe jyotiṣi pralayaṃ gate
||17||पूर्वमेकार्णवे घोरे नष्टे स्थावरजंगमे ॥
चन्द्रार्कपवने नष्टे ज्योतिषि प्रलयं गते
ekārṇavaṃ jagadidaṃ brahmāpaśyadaśeṣataḥ ||
tasminvasumatī magnā pātālatalamāgatā
||18||एकार्णवं जगदिदं ब्रह्मापश्यदशेषतः ॥
तस्मिन्वसुमती मग्ना पातालतलमागता
tato yajñavarāho'sau kṛtvā yajñamayaṃ vapuḥ ||
uddadhāra mahīṃ kṛtsnāṃ daṃṣṭrāgreṇa varānane
||19||ततो यज्ञवराहोऽसौ कृत्वा यज्ञमयं वपुः ॥
उद्दधार महीं कृत्स्नां दंष्ट्राग्रेण वरानने
īśvara uvāca
vedapādo yūpadaṃṣṭraḥ kratudaṃtaḥsrucīmukhaḥ ||
agnijihvo darbharomā brahmaśīrṣā mahātapāḥ
||20||वेदपादो यूपदंष्ट्रः क्रतुदंतःस्रुचीमुखः ॥
अग्निजिह्वो दर्भरोमा ब्रह्मशीर्षा महातपाः
īśvara uvāca
ahorātrekṣaṇaparo vedāṃgaśrutibhūṣaṇaḥ ||
ājyanāsaḥ sruvatuṇḍaḥ sāmaghoṣasvano mahān
||21||अहोरात्रेक्षणपरो वेदांगश्रुतिभूषणः ॥
आज्यनासः स्रुवतुण्डः सामघोषस्वनो महान्
prāgvaṃśakāyo dyutimānmātrādīkṣābhirāvṛtaḥ ||
dakṣiṇā hṛdayo yogī mahāsatramaho mahān
||22||प्राग्वंशकायो द्युतिमान्मात्रादीक्षाभिरावृतः ॥
दक्षिणा हृदयो योगी महासत्रमहो महान्
upākarmoṣṭharucakaḥ pravargyāvartabhūṣaṇaḥ ||
nānācchandogatipatho brahmoktakramavikramaḥ
||23||उपाकर्मोष्ठरुचकः प्रवर्ग्यावर्तभूषणः ॥
नानाच्छन्दोगतिपथो ब्रह्मोक्तक्रमविक्रमः
bhūtvā yajñavarāho'sāvuddadhāra mahīṃ tataḥ ||
tasyoddhṛtavataḥ pṛthvīṃ daṃṣṭrāgraṃ nirgataṃ bahiḥ
||24||भूत्वा यज्ञवराहोऽसावुद्दधार महीं ततः ॥
तस्योद्धृतवतः पृथ्वीं दंष्ट्राग्रं निर्गतं बहिः
tasminprābhāsike kṣetre karddamena vilepitam ||
taddaṃṣṭrāgraṃ yato devi karddamālaṃ tataḥ smṛtam
||25||तस्मिन्प्राभासिके क्षेत्रे कर्द्दमेन विलेपितम् ॥
तद्दंष्ट्राग्रं यतो देवि कर्द्दमालं ततः स्मृतम्
daṇḍodbhedaṃ mahākuṇḍaṃ yatra daṃṣṭrā susaṃsthitā ||
taddaṃṣṭrayoddhṛtaṃ toyaṃ koṭigaṃgābhiṣekavat
||26||दण्डोद्भेदं महाकुण्डं यत्र दंष्ट्रा सुसंस्थिता ॥
तद्दंष्ट्रयोद्धृतं तोयं कोटिगंगाभिषेकवत्
tatra gavyūti mātraṃ tu viṣṇukṣetraṃ sanātanam ||
deśāṃtaraṃ gatā ye ca daṇḍodbhede mriyaṃti vai ||
yāvatkalpasahasrāṇi viṣṇulokaṃ vrajaṃti te
||27||तत्र गव्यूति मात्रं तु विष्णुक्षेत्रं सनातनम् ॥
देशांतरं गता ये च दण्डोद्भेदे म्रियंति वै ॥
यावत्कल्पसहस्राणि विष्णुलोकं व्रजंति ते
yastu paśyenmahādevi kardamāle tu sūkaram ||
koṭihiṃsāyuto vāpi sa prāpsyati parāṃ gatim
||28||यस्तु पश्येन्महादेवि कर्दमाले तु सूकरम् ॥
कोटिहिंसायुतो वापि स प्राप्स्यति परां गतिम्
daśajanmakṛtaṃ pāpaṃ naśyettaddarśanātpriye ||
janmāntarasahasreṣu yatkṛtaṃ pāpasaṃcayam
||29||दशजन्मकृतं पापं नश्येत्तद्दर्शनात्प्रिये ॥
जन्मान्तरसहस्रेषु यत्कृतं पापसंचयम्
kardamāle tu vārāhaṃ dṛṣṭvā tannāśameṣyati ||
hemakoṭisahasrāṇi gavāṃ koṭiśatāni ca
||30||कर्दमाले तु वाराहं दृष्ट्वा तन्नाशमेष्यति ॥
हेमकोटिसहस्राणि गवां कोटिशतानि च
dattvā yallabhate puṇyaṃ sakṛdvārāhadarśanāt ||
kalau yuge mahāraudre prāṇināṃ ca bhayāvahe ||
nānyatra jāyate muktirmuktvā kṣetraṃ tu saukaram
||31||दत्त्वा यल्लभते पुण्यं सकृद्वाराहदर्शनात् ॥
कलौ युगे महारौद्रे प्राणिनां च भयावहे ॥
नान्यत्र जायते मुक्तिर्मुक्त्वा क्षेत्रं तु सौकरम्
etatsārataraṃ devi proktamuddeśatastava ||
karddamālasya māhātmyaṃ sarvapātakanāśanam
||32||एतत्सारतरं देवि प्रोक्तमुद्देशतस्तव ॥
कर्द्दमालस्य माहात्म्यं सर्वपातकनाशनम्
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsa khaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye karddamālamāhātmyavarṇanaṃnāma tripañcāśaduttaratriśatatamo'dhyāyaḥ || 353 ||